Chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ cho nhiệm vụ lớn của ngành Năng lượng nguyên tử

Sáng 8/10, Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân cán bộ trẻ ngành Năng lượng nguyên tử lần thứ IX khai mạc. Diễn ra trong hai ngày 8-9/10, Hội nghị là diễn đàn để cán bộ trẻ, học viên cao học, nghiên cứu sinh trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm, kết nối hợp tác và thảo luận những hướng nghiên cứu có ý nghĩa đối với sự phát triển của ngành.

Hội nghị thu hút trên 80 báo cáo viên, chủ yếu là cán bộ trẻ, học viên cao học và nghiên cứu sinh đến từ 9 đơn vị thuộc Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, cùng các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện và cơ sở y tế trên cả nước. 

Những nhiệm vụ lớn đang đặt ra cho ngành Năng lượng nguyên tử

Phát biểu tại Hội nghị, TS. Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam nhấn mạnh ngành năng lượng nguyên tử đang đứng trước những nhiệm vụ rất lớn, trong đó có triển khai các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và nghiên cứu công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR).

Theo TS. Trần Chí Thành, đây là những nhiệm vụ quan trọng nhưng cũng rất khó khăn khi Việt Nam còn thiếu nguồn nhân lực và kinh nghiệm triển khai các dự án điện hạt nhân. Không chỉ cần phối hợp với các đối tác, Việt Nam cần đội ngũ đủ năng lực, trong đó cán bộ lãnh đạo, quản lý phải hiểu về khoa học, công nghệ hạt nhân, quy trình và các yêu cầu của dự án.

Đặc biệt, an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Nếu chưa hiểu đầy đủ các yêu cầu về công nghệ, quy trình và an toàn, việc triển khai dự án điện hạt nhân sẽ gặp nhiều khó khăn.

Cùng với phát triển điện hạt nhân, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đang xây dựng đề án báo cáo cấp có thẩm quyền về định hướng phát triển, hình thành công nghiệp năng lượng nguyên tử, bao gồm lò phản ứng công suất lớn và SMR, sản xuất thiết bị ghi đo bức xạ, nội địa hóa máy gia tốc và các thiết bị, công nghệ liên quan.

"Những việc chúng ta chưa làm còn rất nhiều", TS. Trần Chí Thành nói, đồng thời nhấn mạnh vấn đề quan trọng nhất vẫn là nguồn nhân lực.

"Nguồn nhân lực là vấn đề quan trọng nhất"

"Trong tất cả những câu chuyện này thì nguồn nhân lực là quan trọng nhất", Viện trưởng Viện Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam nhấn mạnh. Theo TS. Trần Chí Thành, các thế hệ đầu tiên của ngành năng lượng nguyên tử đều bắt đầu sự nghiệp khoa học khi còn rất trẻ. Điểm chung của họ là tâm huyết, lòng yêu khoa học, ham muốn học hỏi và khát vọng biến kiến thức thành năng lực để đóng góp cho xã hội.

TS. Trần Chí Thành cho rằng năng lượng nguyên tử là lĩnh vực khó, đòi hỏi sự kiên trì và tâm huyết, nhưng cơ hội dành cho các nhà khoa học trẻ hiện nay lớn hơn nhiều so với trước đây.

Các nhà khoa học trẻ có thể tham gia nghiên cứu tại Viện Liên hợp Nghiên cứu Hạt nhân (JINR) ở Dubna, nơi có lò phản ứng nghiên cứu, máy gia tốc và nhiều phòng thí nghiệm; đồng thời tham gia các chương trình đào tạo, nghiên cứu do Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) hỗ trợ.

"Cơ hội dành cho các bạn trẻ hiện nay lớn hơn rất nhiều so với thế hệ chúng tôi trước đây", TS. Trần Chí Thành chia sẻ.

GS. Trần Đức Thiệp, Chủ tịch Hội Vật lý hạt nhân cũng cho rằng ngành năng lượng nguyên tử đang đứng trước những cơ hội lớn với nhiều chủ trương, chính sách mới. Theo ông, trước những nhiệm vụ khó, điều quan trọng là phải tìm cách làm cho được, thay vì chỉ bàn lùi. Các nhà khoa học trẻ cần nhận thức rõ trách nhiệm, tận dụng cơ hội và không ngừng nỗ lực.

Các báo cáo tại Hội nghị trải rộng từ vật lý hạt nhân, kỹ thuật lò phản ứng, mô phỏng tính toán, kiểm tra không phá hủy đến ứng dụng bức xạ và kỹ thuật hạt nhân trong y tế, công nghiệp. Đáng chú ý, nhiều nghiên cứu kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu và các phương pháp mô phỏng tiên tiến, hướng tới giải quyết những bài toán thực tiễn.

Trong khuôn khổ Hội nghị, phiên toàn thể ngày 8/10 có 5 báo cáo của các nhà khoa học trẻ và chuyên gia đến từ các viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ trong và ngoài Bộ Khoa học và Công nghệ.

Các nghiên cứu được giới thiệu cho thấy khoa học và công nghệ hạt nhân đang mở rộng phạm vi ứng dụng, không chỉ tập trung vào nghiên cứu cơ bản mà ngày càng gắn với những yêu cầu thực tiễn trong y tế, công nghiệp, năng lượng và môi trường. Đây cũng là môi trường để cán bộ trẻ nâng cao năng lực chuyên môn, tiếp cận các phương pháp nghiên cứu mới và từng bước chuẩn bị cho những nhiệm vụ lớn của ngành trong thời gian tới.

Thu Giang