• An Giang
  • Bình Dương
  • Bình Phước
  • Bình Thuận
  • Bình Định
  • Bạc Liêu
  • Bắc Giang
  • Bắc Kạn
  • Bắc Ninh
  • Bến Tre
  • Cao Bằng
  • Cà Mau
  • Cần Thơ
  • Điện Biên
  • Đà Nẵng
  • Đà Lạt
  • Đắk Lắk
  • Đắk Nông
  • Đồng Nai
  • Đồng Tháp
  • Gia Lai
  • Hà Nội
  • Hồ Chí Minh
  • Hà Giang
  • Hà Nam
  • Hà Tây
  • Hà Tĩnh
  • Hòa Bình
  • Huế
  • Hưng Yên
  • Hải Dương
  • Hải Phòng
  • Hậu Giang
  • Khánh Hòa
  • Kiên Giang
  • Kon Tum
  • Lai Châu
  • Long An
  • Lào Cai
  • Lâm Đồng
  • Lạng Sơn
  • Nam Định
  • Nghệ An
  • Ninh Bình
  • Ninh Thuận
  • Phú Thọ
  • Phú Yên
  • Quảng Bình
  • Quảng Nam
  • Quảng Ngãi
  • Quảng Ninh
  • Quảng Trị
  • Sóc Trăng
  • Sơn La
  • Thanh Hóa
  • Thái Bình
  • Thái Nguyên
  • Tiền Giang
  • Trà Vinh
  • Tuyên Quang
  • Tây Ninh
  • Vĩnh Long
  • Vĩnh Phúc
  • Vũng Tàu
  • Yên Bái

Chuyển những khoản thuế được miễn giảm thành năng lực sản xuất, việc làm

(Chinhphu.vn) - Với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), một khoản vốn được giữ lại đúng lúc có thể giúp hoàn thành đơn hàng, duy trì việc làm và tiếp tục đầu tư. Do đó, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế là sự đồng hành thiết thực của Nhà nước. Qua những giải pháp này, Chính phủ và ngành Tài chính thể hiện vai trò “bà đỡ”, tiếp thêm nguồn lực để doanh nghiệp phục hồi và bứt phá.

22/11/2026 10:56

Chính sách thuế hỗ trợ tích lũy và nuôi dưỡng sáng tạo

Nghị quyết 43/2026/QH16 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp của kỳ tính thuế 2026 và 2027 đối với doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng, đáp ứng điều kiện. Mức giảm được tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ các ưu đãi thuế khác. Quy định này giúp doanh nghiệp xác định rõ phần nguồn lực được giữ lại để chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh.

Cùng với đó, Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định miễn thuế TNDN ba năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu đối với SME đủ điều kiện. Thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thuộc diện ưu đãi được miễn thuế hai năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong bốn năm tiếp theo. Các chính sách có điều kiện và cách tính thời gian riêng, cần được áp dụng đúng từng trường hợp.

Cách hỗ trợ này tạo thêm động lực tích lũy vốn và chấp nhận đầu tư vào sản phẩm mới. Khi doanh nghiệp có thể dự kiến nghĩa vụ thuế, quyết định tuyển dụng, mở rộng sản xuất hay nghiên cứu công nghệ cũng có cơ sở vững chắc hơn. Đó là nền tảng để củng cố niềm tin kinh doanh.

Giải bài toán dòng tiền và vòng quay vốn

Trong quản trị tài chính, có lợi nhuận chưa đồng nghĩa với có sẵn tiền để chi trả. Một doanh nghiệp bán được hàng nhưng khách hàng thanh toán chậm vẫn có thể thiếu tiền mua nguyên liệu, trả lương hoặc thanh toán nhà cung cấp. Khoảng cách giữa thời điểm phải chi và thời điểm thu được tiền tạo ra nhu cầu vốn lưu động. Chính sách thuế tác động trực tiếp vào khoảng cách này.

Chẳng hạn, giả định một doanh nghiệp đủ điều kiện giảm thuế có số thuế TNDN phải nộp sau các ưu đãi khác, trước khi áp dụng mức giảm 30%, là 200 triệu đồng. Doanh nghiệp được giảm 60 triệu đồng, còn phải nộp 140 triệu đồng. Khoản 60 triệu đồng ấy có thể được phân bổ 40 triệu đồng cho nguyên liệu và 20 triệu đồng cho phần mềm quản lý, đào tạo nhân viên. Đây là ví dụ minh họa, phương án thực tế phụ thuộc nhu cầu của từng đơn vị.

Nếu phần vốn được giữ lại giúp hoàn thành thêm một đơn hàng và thu tiền đúng hạn, lợi ích có thể tiếp tục qua những vòng sản xuất sau. Doanh nghiệp vừa duy trì hoạt động, vừa bảo đảm việc làm và uy tín với đối tác. Khả năng thanh toán được cải thiện cũng có thể giúp giảm nhu cầu vay ngắn hạn, hạn chế áp lực lãi vay.

Bên cạnh giảm thuế, Nghị định 245/2026/NĐ-CP đã gia hạn nộp một số khoản thuế và tiền thuê đất cho đối tượng đủ điều kiện trong năm 2026. Thuế TNDN tạm nộp quý III được gia hạn đến ngày 30/12/2026. Tiền thuê đất kỳ đầu, tương ứng 50% số tiền năm, của trường hợp thuê trực tiếp từ Nhà nước, trả tiền hằng năm thuộc diện áp dụng, được gia hạn năm tháng và đã đến hạn ngày 2/11/2026. Hạn gửi đề nghị gia hạn cũng là ngày 2/11, doanh nghiệp cần quản lý đúng lịch nghĩa vụ đã được gia hạn.

Giảm thuế làm giảm nghĩa vụ phải nộp, gia hạn cho phép doanh nghiệp sử dụng tiền thêm một thời gian. Giả sử 600 triệu đồng được gia hạn ba tháng, thay thế hoàn toàn khoản vay có lãi suất giả định 9%/năm, chi phí lãi có thể tiết kiệm khoảng 13,5 triệu đồng. Giá trị hỗ trợ gồm chi phí vốn tiết kiệm và khả năng duy trì sản xuất trong thời gian đó.

Để sử dụng hiệu quả, doanh nghiệp nên lập kế hoạch thu, chi theo tuần, theo dõi công nợ và dành nguồn thanh toán khi hết hạn. Tiền được gia hạn phù hợp với nhu cầu có vòng quay ngắn, thu hồi vốn trước thời điểm nộp thuế. Những khoản đầu tư dài hạn cần dựa vào nguồn tài chính có thời hạn tương ứng.

Tạo nguồn lực cho chuyển đổi số và phát triển bền vững

Nguồn lực giữ lại từ giảm thuế cần được sử dụng để nâng chất lượng tăng trưởng. Với SME, chuyển đổi số có thể bắt đầu từ phần mềm kế toán, quản lý tồn kho, chăm sóc khách hàng hoặc bán hàng trực tuyến. Doanh nghiệp nên lựa chọn công việc đang gây lãng phí thời gian, thất thoát hàng hóa hay chậm thu tiền để ưu tiên cải thiện.

Một hệ thống quản lý phù hợp có thể giúp nhận diện hàng tồn chậm luân chuyển, kiểm soát hạn thanh toán và tính đúng chi phí từng đơn hàng. Khi dữ liệu rõ ràng, chủ doanh nghiệp có cơ sở điều chỉnh giá, giảm hàng tồn và phân bổ vốn. Đầu tư số hóa vì vậy cần được đánh giá bằng kết quả cụ thể như thời gian xử lý đơn hàng, số ngày thu tiền và chi phí vận hành.

Đối với khởi nghiệp sáng tạo, lợi nhuận giữ lại có thể bổ sung kinh phí thử nghiệm sản phẩm, bảo hộ sở hữu trí tuệ và phát triển đội ngũ kỹ thuật. Tuy nhiên, ưu đãi thuế TNDN tạo lợi ích trực tiếp khi phát sinh nghĩa vụ thuế. Startup đang thua lỗ cần thêm hỗ trợ nghiên cứu, kết nối nhà đầu tư và tiếp cận thị trường. Sự phối hợp giữa các công cụ sẽ giúp hỗ trợ phù hợp hơn với từng giai đoạn phát triển.

Phát triển bền vững cũng cần bắt đầu từ những khoản đầu tư có hiệu quả đo lường được. Doanh nghiệp có thể dành một phần tiền tiết kiệm để bảo dưỡng thiết bị, giảm tiêu hao điện, nước, nguyên liệu, cải thiện điều kiện lao động và truy xuất nguồn gốc. Khi mức tiêu hao trên mỗi sản phẩm giảm, doanh nghiệp đồng thời cải thiện giá thành và hiệu quả sử dụng tài nguyên. Nguồn hỗ trợ ban đầu nhờ đó tạo ra lợi ích lâu dài.

Đưa sự đồng hành vào từng hoạt động của doanh nghiệp

Để chính sách phát huy tác dụng, khâu thực hiện cần được coi trọng như khâu thiết kế. Doanh nghiệp cần hướng dẫn dễ hiểu về đối tượng, cách xác định doanh thu, thứ tự áp dụng ưu đãi và hồ sơ kê khai. Những ví dụ tính thuế cụ thể, kênh giải đáp thuận tiện và cách hiểu thống nhất sẽ giúp giảm thời gian tìm hiểu, hạn chế sai sót, đưa hỗ trợ đến đúng đối tượng.

Vai trò của ngành Tài chính thể hiện ở cả việc tham mưu chính sách và tổ chức thực hiện. Với gia hạn thuế năm 2026, Cục Thuế đã ban hành Công điện 14/CĐ-CT để chỉ đạo triển khai, tuyên truyền tới người nộp thuế. Trên nền tảng đó, tôi đề nghị tăng cường hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ, nhất là đơn vị có bộ phận kế toán mỏng, để quyền lợi được thực hiện đầy đủ.

Hiệu quả hỗ trợ cần được đánh giá bằng khả năng tiếp cận chính sách, vốn tái đầu tư, việc làm được duy trì và năng suất cải thiện. Khi doanh nghiệp lớn mạnh, cơ sở thuế có điều kiện mở rộng. Đây là cách nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài, cần gắn với cân đối ngân sách và theo dõi kết quả thực hiện.

Các hiệp hội doanh nghiệp cần phối hợp phổ biến chính sách, tập hợp vướng mắc và kết nối tư vấn quản trị tài chính. Về phía doanh nghiệp, trách nhiệm là kê khai trung thực, sử dụng nguồn lực hợp lý và chủ động đổi mới. Sự đồng hành của Chính phủ và ngành Tài chính, cùng nỗ lực của doanh nghiệp, sẽ chuyển những khoản thuế được miễn, giảm thành năng lực sản xuất, việc làm và nguồn thu ngân sách bền vững trong tương lai.

GS.TS. Mạc Quốc Anh

Đại diện lãnh đạo Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội