Chuyến thăm song phương chính thức đầu tiên của Thủ tướng: Thông điệp về những trọng tâm, ưu tiên đối ngoại

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc chuyến thăm chính thức Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Vương quốc Campuchia từ ngày 8-10/10, theo lời mời của Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith và Thủ tướng Campuchia Hun Manet.

Triển khai tích cực đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, chuyến thăm khẳng định sự coi trọng và ưu tiên cao của Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam đối với hai nước láng giềng, góp phần làm sâu sắc hơn nữa quan hệ "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" Việt Nam - Lào và quan hệ "láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài" Việt Nam - Campuchia.

Đặc biệt, đối với Lào, đây là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam và Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng là Lãnh đạo nước ngoài đầu tiên thăm Lào ngay sau khi nước bạn kiện toàn các vị trí lãnh đạo chủ chốt. Đảng, Nhà nước và Quốc hội Lào bầu ra Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Quốc hội mới.

Đối với Campuchia, chuyến thăm diễn ra đúng vào giai đoạn Campuchia đang tiếp tục thực hiện các kế hoạch quan trọng nhằm triển khai các chiến lược về phát triển kinh tế-xã hội và chuẩn bị các hoạt động đối ngoại quan trọng.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp, khó lường, việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và tăng cường hợp tác với các nước láng giềng càng có ý nghĩa quan trọng. Chuyến thăm khẳng định sự kế thừa liên tục, ổn định và cam kết chính trị ở cấp cao của Việt Nam trong quan hệ với hai nước láng giềng. Trọng tâm của chuyến thăm là thúc đẩy thực hiện những thỏa thuận, cam kết mà Lãnh đạo cấp cao Việt Nam đã thống nhất với Lãnh đạo cấp cao Lào và Campuchia thời gian qua.

Chỉ trong vòng chưa đến 48 giờ, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã có nhiều hoạt động quan trọng, phong phú, tiếp xúc với tất cả Lãnh đạo cấp cao của Lào và Campuchia, tham dự và phát biểu tại các diễn đàn doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư với sự tham dự đông đảo của doanh nghiệp Việt Nam, Lào và Campuchia tại hai nước, chứng kiến việc ký kết, trao gần 40 văn kiện, thỏa thuận giữa các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp hai nước; gặp gỡ đại diện cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại hai nước.

Chuyến thăm đã thành công rất tốt đẹp, đạt nhiều kết quả quan trọng, thực chất, làm sâu sắc quan hệ hữu nghị truyền thống và tạo xung lực mới cho hợp tác toàn diện với hai nước láng giềng có vị trí quan trọng hàng đầu trong đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước Việt Nam. Nếu tin cậy chính trị là nền tảng, hợp tác quốc phòng-an ninh là trụ cột quan trọng, thì kinh tế-đổi mới sáng tạo là động lực bứt phá trong các quan hệ này theo tinh thần đối tác cùng phát triển.

Quan hệ hợp tác cũng hướng mạnh tới liên kết chuỗi giá trị, tăng cường kết nối và chế biến sâu, với các mục tiêu rất cụ thể về kim ngạch thương mại và hàng loạt dự án hạ tầng kết nối trọng điểm, qua đó giúp thúc đẩy tốc độ tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống người dân.

Ý nghĩa chính trị, đối ngoại rất quan trọng

Trong các cuộc hội đàm, hội kiến, các nhà lãnh đạo Lào và Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định chính sách nhất quán và ưu tiên cao nhất của mỗi nước dành cho việc gìn giữ, vun đắp quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào; nhấn mạnh đây là mối quan hệ anh em đặc biệt, gắn bó lâu dài giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước, cùng xây dựng và chia sẻ các cơ hội phát triển.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tình đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào, khẳng định đây là mối quan hệ thủy chung, son sắt, không gì có thể lay chuyển.

Các nhà lãnh đạo Campuchia bày tỏ trân trọng và biết ơn sự hỗ trợ to lớn, kịp thời của Việt Nam dành cho Campuchia trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, giải phóng đất nước khỏi chế độ diệt chủng trước đây, cũng như trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước hiện nay.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh quan hệ láng giềng hữu nghị Việt Nam - Campuchia được vun đắp bằng sự hy sinh, cống hiến của nhiều thế hệ, là tài sản vô giá của hai nước, đồng thời có ý nghĩa quan trọng đối với hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.

Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao khẳng định chuyến thăm có ý nghĩa chính trị, đối ngoại rất quan trọng; qua đó tăng cường tin cậy chính trị, hiểu biết lẫn nhau và định hướng chính trị quan trọng cho quan hệ giữa Việt Nam với Lào và Campuchia, khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của quan hệ hợp tác về quốc phòng-an ninh, trụ cột của quan hệ.

Cũng theo đồng chí Lê Hoài Trung, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã cùng lãnh đạo Lào và Campuchia trao đổi, đánh giá tình hình triển khai hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực; cùng các bộ, ngành giải quyết dứt điểm cơ bản những khó khăn của các dự án hợp tác thời gian qua, tích cực triển khai đem lại kết quả thiết thực; đồng thời, cũng mở ra các hướng, lĩnh vực và dự án hợp tác mới có tiềm năng, tạo thêm động lực, nguồn lực phát triển mới cho cả Việt Nam, Lào và Campuchia.

Cùng Lào bước vào kỷ nguyên xanh và chuyển đổi số

Lãnh đạo cấp cao hai nước Việt Nam – Lào luôn xác định hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư phải trở thành trụ cột vững chắc, tương xứng với tầm vóc của quan hệ Việt Nam-Lào. Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng nhấn mạnh: Quan hệ Việt Nam-Lào là tài sản vô giá và trách nhiệm của thế hệ hôm nay là chuyển tài sản chính trị vô giá đó thành nguồn lực phát triển mới cho nhân dân hai nước.

Qua chuyến thăm, những định hướng chiến lược này đã được cụ thể hóa bằng những con số và cơ chế hợp tác mang tính đột phá.

Tại cuộc hội đàm với Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith, hai Thủ tướng đã thống nhất phải trực tiếp giao nhiệm vụ cho các Phó Thủ tướng, các bộ, ngành, các địa phương và triển khai các nhiệm vụ cụ thể theo tiến độ, định kỳ đánh giá; nếu có bất cứ vấn đề gì phát sinh vướng mắc, khó khăn, đặc biệt trong hợp tác về kinh tế, thương mại, đầu tư, hoạt động của các doanh nghiệp, việc triển khai các dự án, thì phải trực tiếp chỉ đạo giải quyết.

Hai bên nhất trí tiếp tục nỗ lực thúc đẩy cụ thể hóa "gắn kết chiến lược" giữa hai nền kinh tế; với trọng tâm là kết nối thể chế, chính sách; hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và khoa học công nghệ, chuyển đổi số; khuyến khích hợp tác đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao; phối hợp xây dựng lộ trình và các danh mục ưu tiên cụ thể nhằm đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 5 tỷ USD và hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD/năm trong thời gian tới.

Một dấu ấn khác trong hợp tác kinh tế Việt Nam – Lào là hai bên đang thúc đẩy các dự án kết nối hạ tầng chiến lược như đường cao tốc Hà Nội - Vientiane, đường sắt Vientiane - Vũng Áng, cảng Vũng Áng, kho xăng dầu và đường ống dẫn xăng dầu kết nối hai nước (Cửa Lò-Thanh Thủy/Nậm On) và hợp tác điện năng. Phía Việt Nam đang đẩy nhanh, rút ngắn thời gian, sớm hoàn thành tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy trước kế hoạch đề ra.

Hai bên sẽ đẩy nhanh tiến độ đầu tư đường cao tốc Hà Nội - Vientiane; phát huy vận hành, khai thác hiệu quả cảng Vũng Áng, sớm có phương án phù hợp để triển khai tuyến đường sắt Vientiane - Vũng Áng; tăng cường hợp tác mua bán điện và kết nối lưới điện.

Trong dịp này, 17 giấy chứng nhận đầu tư, biên bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác với tổng quy mô khoảng 5 tỷ USD được trao trước sự chứng kiến của hai Thủ tướng, trong đó có hàng loạt dự án điện gió, điện mặt trời quy mô lớn, góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng đang tăng cao cho tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Đồng thời, hai nhà lãnh đạo trực tiếp thực hiện các dấu ấn hợp tác quan trọng: Bàn giao Hệ thống quản lý dân cư và căn cước công dân tại Lào tạo nền tảng chuyển đổi số quốc gia và hiện đại hóa quản trị dân cư cho Lào; khởi động dự án xây dựng Trường Đại học Hữu nghị Lào - Việt Nam- công trình chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thế hệ mới.

Đây là những minh chứng cho thấy Việt Nam không chỉ kết nối hạ tầng truyền thống mà đang cùng Lào bước vào kỷ nguyên xanh và chuyển đổi số.

Đưa hợp tác kinh tế với Campuchia lên tầm cao mới theo tư duy "cùng thắng"

Trong hội đàm, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Campuchia Hun Manet nhất trí tiếp tục triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được, phát huy vai trò của các cơ chế hợp tác song phương, tạo nền tảng vững chắc để đưa quan hệ hai nước phát triển ổn định, thực chất và bền vững.

Đồng chủ trì Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Campuchia 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Hun Manet cùng đánh giá hai nền kinh tế Việt Nam và Campuchia có tính bổ trợ rất cao, mục tiêu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD mà lãnh đạo hai nước đã thống nhất là hoàn toàn khả thi và trong tầm tay.

Với tinh thần "đã cam kết phải thực hiện và thực hiện có hiệu quả", hai bên thống nhất nâng cấp Ủy ban Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư lên cấp Phó Thủ tướng chủ trì, đồng thời duy trì đối thoại định kỳ tối thiểu 1 lần/năm giữa lãnh đạo cấp Phó Thủ tướng với cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Hai Thủ tướng cùng khẳng định quyết tâm đưa hợp tác kinh tế lên tầm cao mới, thông qua tiếp tục kết nối về thể chế, chính sách, đặc biệt là rà soát và tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục đầu tư, đất đai, xuất nhập cảnh, hải quan và kiểm dịch; kết nối hạ tầng để kết nối thị trường; đẩy mạnh kết nối tài chính-ngân hàng; và kết nối các động lực tăng trưởng mới như chuyển đổi số, thương mại điện tử, năng lượng tái tạo, kết nối lưới điện, du lịch và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Một định hướng quan trọng là khuyến khích doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác đầu tư, phát triển các khu kinh tế, các chuỗi giá trị công nghiệp và nông sản xuyên biên giới, mở rộng công nghiệp chế biến, từng bước chuyển từ trao đổi thương mại truyền thống sang hợp tác đầu tư, sản xuất và chế biến sâu.

"Hai bên không nên dừng ở mua bán nguyên liệu thô mà cần cùng đầu tư vào vùng nguyên liệu, chế biến sâu, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngay tại Campuchia để nông dân Campuchia được hưởng phần giá trị gia tăng lớn hơn", Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ. Có thể thấy, đây là thông điệp rất chân thành với tư duy hợp tác "cùng thắng", chia sẻ sự thịnh vượng bền vững cho bà con nông dân sở tại.

Hai Thủ tướng nhấn mạnh việc phát triển hợp tác kinh tế gắn với giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới, xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển. Hai bên nhất trí ưu tiên các tuyến đường cao tốc, đường sắt, đường thủy nội địa nối hai nước; trong đó sẽ đẩy nhanh tiến độ tuyến cao tốc TPHCM- Mộc Bài - Bavet - Phnom Penh.

Nhân dịp này, dưới sự chứng kiến của hai Thủ tướng, các cơ quan, doanh nghiệp hai nước đã trao 5 văn kiện hợp tác, trong đó có những dự án nông nghiệp với tổng vốn lên tới 648 triệu USD.

Từ "hạ tầng cứng" tới những con đường kết nối trái tim

Một dấu ấn khác qua chuyến thăm là lãnh đạo và nhân dân hai nước đã dành cho Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sự đón tiếp hết sức trọng thị, nồng hậu, ấm áp ngay từ khi tới mỗi nước.

Vượt lên những nghi thức ngoại giao thông thường, chuyến thăm cũng cho thấy sự thân tình giữa các nhà lãnh đạo, khi Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith cùng dự lễ buộc chỉ cổ tay truyền thống của Lào. Tại Campuchia, ngoài tiệc chiêu đãi chính thức, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Hun Manet còn có cuộc ăn sáng làm việc, tiếp tục trao đổi sâu sắc và cụ thể hơn về những nội dung đã được thảo luận tại cuộc hội đàm trước đó.

Tình cảm giữa hai đất nước, hai dân tộc Việt Nam – Lào và hai đất nước, hai dân tộc Việt Nam - Campuchia còn được khẳng định qua việc Thủ tướng Lê Minh Hưng tới dâng hoa tưởng niệm tại tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane, Chủ tịch Souphanouvong và trồng cây lưu niệm tại Công viên Hữu nghị Lào – Việt Nam, đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các chiến sĩ vô danh ở Thủ đô Vientiane; đặt vòng hoa tại Đài Độc lập, tượng đài cố Quốc vương Norodom Sihanouk và Đài Hữu nghị Campuchia - Việt Nam ở Thủ đô Phnom Penh.

Tại sân bay quốc tế Wattay ở Vientiane, đông đảo thanh thiếu niên Lào tay cầm quốc kỳ hai nước nồng nhiệt chào đón Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam. Tại Phnom Penh, đoàn xe chở các đại biểu Việt Nam trên đường tới Cung Hòa Bình cũng di chuyển giữa hàng nghìn người dân Campuchia đứng hai bên chào mừng với cờ hoa rực rỡ trên tay.

Như phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng, quan hệ hữu nghị tốt đẹp giữa Việt Nam với các nước láng giềng "không chỉ được vun đắp ở các cấp lãnh đạo mà phải được nuôi dưỡng từ nhân dân, từ cơ sở và từ chính sự gắn bó hiệu quả, chặt chẽ giữa cộng đồng, người dân, doanh nghiệp".

Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ cho rằng, "Chính phủ kiến tạo, nhưng doanh nghiệp mới là người trực tiếp biến cơ hội thành kết quả". Ông cũng kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang Lào và Campuchia cần vừa nỗ lực đạt hiệu quả, thành công, vừa phát huy trách nhiệm xã hội, gắn sự phát triển của doanh nghiệp với sự phát triển của đất nước và nhân dân sở tại.

Chuyến thăm cho thấy sự ưu tiên không chỉ cho "hạ tầng cứng" với các công trình quy mô lớn như các tuyến cao tốc nối giữa Thủ đô Lào và Thủ đô Campuchia với các trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam (cao tốc Hà Nội - Vientiane, cao tốc TP.HCM - Phnom Penh), hay cảng Vũng Áng với các tuyến đường bộ, đường sắt giúp Lào có đường ra biển.

Chuyến thăm còn củng cố nền tảng xã hội qua các hoạt động giao lưu nhân dân, đào tạo nhân lực, giáo dục thế hệ trẻ, phát huy trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Từ con đường trong đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây tới những con đường kết nối các nền kinh tế ngày nay, đều là những con đường nối liền trái tim nhân dân các nước.

Hà Văn