Cơ quan báo chí chính thống là 'mỏ neo thông tin' trên không gian số

Ngày 7/9, tại TPHCM đã diễn ra Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II năm 2026 (KOL Summit 2026) với sự tham dự của nhiều nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia công nghệ cùng đại diện các cơ quan quản lý.

Hội nghị nhằm kết nối cộng đồng người có ảnh hưởng, doanh nghiệp, nền tảng số và các cơ quan, tổ chức liên quan, thúc đẩy hệ sinh thái sáng tạo tại Việt Nam theo hướng an toàn, minh bạch, chuyên nghiệp và đáng tin cậy.

KOL càng có ảnh hưởng, trách nhiệm càng lớn

Phát biểu tại phiên đối thoại "Thông tin sai lệch và khủng hoảng niềm tin", ông Nguyễn Tất Hồng Dương, Phó Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, cho biết cộng đồng sáng tạo nội dung (KOL/KOC) tại Việt Nam những năm gần đây phát triển mạnh, trở thành lực lượng có ảnh hưởng xã hội đáng kể.

Cùng với sự gia tăng về quy mô và sức ảnh hưởng, hoạt động của KOL/KOC đặt ra những yêu cầu mới về công nghệ, pháp lý và trách nhiệm xã hội.

"Sức ảnh hưởng càng lớn thì trách nhiệm đối với niềm tin của cộng đồng càng lớn", ông Nguyễn Tất Hồng Dương nhấn mạnh. Một lượt chia sẻ có thể chỉ mất vài giây, nhưng hệ quả của thông tin được lan truyền thiếu kiểm chứng có thể kéo dài rất lâu.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam, cho rằng trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản môi trường thông tin, rút ngắn đáng kể khoảng cách từ một ý tưởng đến nội dung có khả năng tiếp cận hàng triệu người.

Khi tốc độ sản xuất và phân phối nội dung tăng nhanh, tốc độ không còn là yếu tố đủ để tạo ra giá trị bền vững. Điều quan trọng hơn là nội dung có đáng tin cậy hay không và người tạo ra nội dung có chịu trách nhiệm về tác động của thông tin hay không.

Theo ông Nguyễn Lâm Thanh, trong môi trường thông tin đa dạng trên các nền tảng số, vai trò xác thực thông tin của cơ quan quản lý, chuyên gia và đặc biệt là cơ quan báo chí trở nên quan trọng.

Các đại biểu cho rằng, các tài khoản mạng xã hội được định danh rõ ràng của cơ quan báo chí chính thống có thể trở thành những "mỏ neo thông tin", giúp các nhà sáng tạo nội dung, KOL tham khảo và kiểm chứng trước khi chia sẻ, phân tích hoặc bình luận những vấn đề xã hội quan tâm.

Niềm tin bắt đầu từ quá trình tạo nội dung

Tại phiên chuyên đề "Ảnh hưởng số và tương lai sáng tạo", các đại biểu tập trung thảo luận về việc xây dựng niềm tin ngay từ quá trình sáng tạo và phân phối nội dung.

Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, cho rằng hoạt động sáng tạo nội dung tại Việt Nam đang đứng trước 3 xu thế lớn: Sự phát triển mạnh của trí tuệ nhân tạo tạo sinh; những yêu cầu mới từ hành lang pháp lý, trong đó có các quy định về quảng cáo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng; cùng sự thay đổi trong kỳ vọng của xã hội, từ chú trọng độ phủ sang đề cao uy tín, chất lượng và trách nhiệm.

Theo Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, sáng tạo nội dung đang chuyển từ hoạt động tự phát thành một nghề nghiệp thực thụ, có công cụ, tài sản, thị trường, hành lang pháp lý và trách nhiệm xã hội đi kèm. Trong quá trình đó, niềm tin trở thành một trong những tài sản quan trọng của người làm nghề sáng tạo.

Một nội dung được các đại biểu quan tâm là quyền tác giả trong chuỗi hợp tác giữa thương hiệu, agency và KOL.

Theo bà Trần Thủy Tiên, Giám đốc Khai thác thương mại FPT Play, nhiều rủi ro có thể phát sinh khi sử dụng âm nhạc, hình ảnh, video, kịch bản và các tài nguyên sáng tạo của bên thứ ba. Do đó, quản trị bản quyền cần được thực hiện xuyên suốt chuỗi hợp tác, từ xác minh nguồn gốc tài nguyên, phạm vi quyền sử dụng đến trách nhiệm của từng bên, thay vì chỉ kiểm tra ở khâu cuối của quá trình sản xuất.

Các chuyên gia, diễn giả cho rằng để xây dựng môi trường sáng tạo minh bạch, người sáng tạo cần được hỗ trợ bằng hệ sinh thái rõ ràng về quyền và nghĩa vụ; doanh nghiệp cần thiết lập cơ chế hợp tác cụ thể; nền tảng tiếp tục hoàn thiện công cụ và tiêu chuẩn; cơ quan quản lý, tổ chức nghề nghiệp và cộng đồng cùng tham gia xây dựng các chuẩn mực phù hợp với thực tiễn.

Linh Văn