Đại sứ João Pereira: Việt Nam là đối tác quan trọng trong hành trình hội nhập ASEAN của Timor-Leste

Giàu tiềm năng hợp tác song phương

Trao đổi với báo chí trước thềm chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão tới Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba từ ngày 7-10/6/2026, Đại sứ João Pereira chia sẻ, lãnh đạo hai nước đã có nhiều dịp gặp gỡ trao đổi về việc mở rộng các cơ hội hợp tác trong nhiều lĩnh vực khác.

Theo Đại sứ, Timor-Leste là quốc gia biển với nguồn lợi thủy sản còn rất nguyên sơ và nhiều tiềm năng phát triển. Vì vậy, Timor-Leste mong muốn hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản.

Khu vực phía nam của Timor-Leste có điều kiện tự nhiên màu mỡ tương đồng với Việt Nam, tạo thuận lợi để tiếp nhận công nghệ và kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp của Việt Nam nhằm nâng cao năng lực sản xuất và phát triển bền vững.

Ngoài ra, hai nước còn có nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực dầu khí và khai khoáng. 

Bên cạnh đó, Timor-Leste cũng mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ Việt Nam trong giáo dục, khoa học, công nghệ và nghiên cứu. Đại sứ quán Timor-Leste đang phối hợp với một số trường đại học của Việt Nam, hướng tới ký kết các thỏa thuận hợp tác trong thời gian tới.

Timor-Leste hiện sở hữu quỹ chủ quyền quốc gia với quy mô khoảng 18,9 tỷ USD tính đến cuối năm 2023. Trong tương lai, Timor-Leste có thể nghiên cứu khả năng đầu tư một phần quỹ này vào Việt Nam nếu hai bên tìm được những cơ hội phù hợp.

Ông João Pereira cũng đánh giá cao những kết quả tích cực đạt được trong lĩnh vực viễn thông, đặc biệt là những đóng góp quan trọng của Viettel Telemor đối với sự phát triển của Timor-Leste.

Đại sứ nhấn mạnh rằng, Việt Nam và Timor-Leste có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, truyền thống và lối sống. Việc tăng cường giao lưu nhân dân và thúc đẩy sự gắn kết giữa hai cộng đồng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ song phương, đồng thời đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, gắn kết và phát triển bền vững trong tương lai.

Đại sứ João Pereira cho rằng, khi trở thành thành viên đầy đủ của ASEAN, Timor-Leste có thể đóng góp quan trọng cho hòa bình, hợp tác và thịnh vượng của khu vực.

Đất nước Timor-Leste sở hữu bản sắc văn hóa phong phú, đời sống cộng đồng đặc sắc cùng tiềm năng lớn về dầu khí và khoáng sản, tạo thêm cơ hội hợp tác và phát triển kinh tế cho ASEAN.

Đại sứ nhấn mạnh rằng, Timor-Leste mong muốn thúc đẩy và tăng cường quan hệ ngoại giao, hợp tác song phương với tất cả các nước ASEAN thông qua các kênh giao lưu giữa chính phủ, nhân dân và doanh nghiệp các nước.

Việc gia nhập ASEAN sẽ mở ra nhiều cơ hội để Timor-Leste trở thành một phần của Cộng đồng Kinh tế ASEAN cũng như Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN, đồng thời cùng các nước thành viên hướng tới việc thực hiện Tầm nhìn ASEAN 2045 với mục tiêu xây dựng "một tầm nhìn, một cộng đồng, một bản sắc".

AFF góp phần định hình tầm nhìn ASEAN 2045 trước những biến động toàn cầu

Với hai lần tham dự Diễn đàn AFF tại Việt Nam, Đại sứ nhận định, đây không chỉ là một diễn đàn trao đổi thông thường mà đã trở thành nền tảng đối thoại cấp cao theo mô hình Track 1.5 (mô hình kết nối các nhà hoạch định chính sách, học giả, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế để bàn về "tương lai của ASEAN trong thế kỷ XXI"), khuyến khích tư duy dài hạn về các thách thức của khu vực, từ hòa bình, an ninh đến chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Theo Đại sứ, AFF là nền tảng quan trọng để các quốc gia chia sẻ tầm nhìn, chính sách, chiến lược và cùng phối hợp hướng tới Tầm nhìn ASEAN 2045, đồng thời ứng phó hiệu quả hơn với các thách thức và bất ổn khu vực cũng như toàn cầu.

Liên quan đến vai trò của hợp tác kinh tế nội khối ASEAN trong việc nâng cao khả năng chống chịu trước các rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu, Đại sứ nhận định, Đông Nam Á hiện là một trong những khu vực hòa bình nhất thế giới và có vị trí địa chiến lược đặc biệt quan trọng khi kết nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương. Với dân số khoảng 700 triệu người, ASEAN sở hữu tiềm năng kinh tế to lớn.

Thách thức đặt ra là ASEAN cần tập hợp được ý chí chung để thu hẹp khoảng cách phát triển và ứng phó hiệu quả với các rủi ro chuỗi cung ứng. Các diễn đàn như AFF có vai trò thiết yếu trong việc tạo không gian đối thoại để các nước trao đổi và tìm kiếm giải pháp phối hợp. Điều này sẽ giúp ASEAN trở thành một cộng đồng thống nhất và đủ năng lực giải quyết các vấn đề toàn cầu mới nổi./.

Thùy Dung