Để công nghệ thực sự thành "đòn bẩy" cho ngành thủy sản

Đây là quan điểm được ngành nông nghiệp đưa ra tại Họp báo thông tin về Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026 - sự kiện quan trọng của ngành thủy sản trong giai đoạn phát triển mới hôm nay (20/4).

Ngành thủy sản hiện đang tạo sinh kế cho hơn 4 triệu lao động, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển và bảo đảm chủ quyền quốc gia trên biển.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, đây là lần đầu tiên ngành thủy sản tổ chức một hội nghị khoa học công nghệ quy mô lớn, được thiết kế riêng biệt, kết hợp giữa hội thảo lý thuyết và triển lãm công nghệ thực tiễn. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn thể hiện quyết tâm đưa khoa học công nghệ trở thành trụ cột phát triển của ngành.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng, việc ứng dụng công nghệ hiện đại không còn là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. Dù năm 2025 đối mặt nhiều khó khăn, ngành vẫn đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,32 tỷ USD. "Đây là nền tảng quan trọng, nhưng để duy trì và bứt phá, Việt Nam buộc phải dựa vào khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, giai đoạn 2021 - 2025, lĩnh vực thủy sản và kiểm ngư đã triển khai 113 nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó 60 nhiệm vụ đã được nghiệm thu. Những kết quả này đã đóng góp thiết thực vào sản xuất, đặc biệt trong công tác sản xuất giống, giúp chủ động nguồn cung với hơn 80% con giống thủy sản chủ lực, trong đó trên 95% đạt tiêu chuẩn sạch bệnh.

Song song đó, các quy trình công nghệ nuôi, chế phẩm sinh học, xử lý môi trường, phòng trị bệnh, khai thác và bảo quản đã được ứng dụng rộng rãi trên các đối tượng thủy sản chủ lực, với quy mô khoảng 90% diện tích và sản lượng. Qua đó, góp phần quan trọng duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định của ngành ở mức 4 - 5%/năm.

Ngành thủy sản đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 9,8 triệu tấn về sản lượng, xuất khẩu 14 - 16 tỷ USD, đồng thời phát triển nuôi biển thành ngành công nghiệp quy mô lớn. Đến năm 2045, thủy sản tiếp tục giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển, đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến thủy sản sâu, thuộc nhóm 3 quốc gia hàng đầu thế giới.

Để đạt được các mục tiêu trên, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là yếu tố nền tảng cốt lõi, giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển, đúng với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Ông Nguyễn Quang Hùng, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, trong giai đoạn tới, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành thủy sản sẽ tập trung vào: Phát triển giống thủy sản chủ lực sạch bệnh, tăng trưởng nhanh; Ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ số; Phát triển nuôi trồng thủy sản thông minh; Hiện đại hóa khai thác, giảm tổn thất sau thu hoạch; Phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong thủy sản.

Chính vì vậy, việc tổ chức Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026 là rất cần thiết.

Thông qua Hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ sự liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân, qua đó hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong ngành thủy sản. Đây sẽ là "đòn bẩy" quan trọng để đưa khoa học công nghệ thực sự đi vào cuộc sống, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của thủy sản Việt Nam trên bản đồ thế giới.

VinaFis Expo 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hội Thủy sản Việt Nam (VinaFIS) tổ chức. Đây là sự kiện đầu tiên bao quát toàn ngành thủy sản, tạo không gian kết nối, giao thương cho các tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế trên toàn chuỗi giá trị, từ khai thác, nuôi trồng đến chế biến, tiêu thụ.

Triển lãm dự kiến quy tụ gần 200 đơn vị tham gia, trong đó khoảng 40% là các doanh nghiệp và nhà mua hàng quốc tế. Sự kiện có sự tham dự của đại diện Đại sứ quán Hà Lan cùng lãnh đạo các hiệp hội thủy sản khu vực như: Hiệp hội Nghề cá Trung Quốc (CFA), Hiệp hội Phát triển Nuôi trồng Thủy sản Malaysia (MADA), Hội Thủy sản Indonesian (IAS)... Qua đó, góp phần hình thành hệ sinh thái hợp tác thủy sản bền vững và thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đỗ Hương