Đề kiểm tra chung cuối cấp: Thêm thước đo chất lượng giáo dục

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT, sửa đổi, bổ sung quy định về đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Theo đó, Sở GDĐT chủ trì xây dựng, thẩm định và cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung đối với một số môn học đánh giá bằng điểm số do Sở lựa chọn. Học sinh lớp 5 thực hiện kiểm tra chung vào cuối học kỳ I và cuối năm học; học sinh lớp 9 và lớp 12 vào cuối học kỳ I và cuối học kỳ II.

Đề kiểm tra chung giúp các trường biết chất lượng học sinh đang ở đâu

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, bà Lê Thị Thái Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cầu Giấy B (phường Cầu Giấy, Hà Nội), cho rằng việc Sở GDĐT xây dựng đề kiểm tra chung là cần thiết, bởi lâu nay các trường chủ yếu tự ra đề trên cơ sở năng lực học sinh của trường mình.

“Bình thường các trường tự ra đề trên cơ sở học sinh của mình nên có phần chủ quan. Bây giờ thành phố có một đề chung để tất cả các cháu cùng làm thì mình sẽ nhìn lại xem học sinh trường mình với mức độ đề như thế đạt ở mức nào, so với mặt bằng thành phố thì đứng ở đâu. Từ đó, nếu tốt thì phát huy tiếp, nếu chưa tốt thì điều chỉnh để tốt lên”, bà Thái Anh chia sẻ.

Theo bà, khi các trường tự xây dựng đề kiểm tra, mức độ khó, dễ có thể khác nhau. Một học sinh được đánh giá hoàn thành xuất sắc ở trường này chưa chắc đã đạt kết quả tương đương nếu làm đề của trường khác. Đặc biệt, mặt bằng học sinh giữa các trường không đồng đều nên việc có một đề chung sẽ giúp các trường nhìn rõ hơn kết quả học tập của học sinh khi cùng được đánh giá theo một yêu cầu.

Bà Thái Anh cũng cho rằng việc Sở GDĐT ra đề chung sẽ giảm bớt công việc cho ban giám hiệu các trường. Theo bà, mỗi kỳ kiểm tra, việc xây dựng đề vừa mất nhiều thời gian vừa tạo áp lực cho nhà trường. Vì vậy, bà ủng hộ quy định mới nhưng cũng quan tâm đến mức độ khó, dễ của đề khi triển khai thực tế.

Về công tác chuẩn bị, bà Thái Anh cho biết nhà trường sẽ triển khai các văn bản liên quan tới giáo viên, đồng thời yêu cầu giáo viên bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông trong quá trình giảng dạy và ôn tập cho học sinh. Theo bà, đề kiểm tra đại trà phải căn cứ vào những kiến thức, kỹ năng học sinh cần đạt được ở từng thời điểm của năm học, “Chúng tôi cũng đang hồi hộp xem đề ở mức độ nào. Các nhà trường cũng mong muốn biết được điều đó để xem mình đang đi đúng hướng hay chưa”. 

Phụ huynh mong mở rộng việc kiểm tra chung

Có con đang học lớp 5 tại Hà Nội, anh Phạm Thế Anh đồng tình với việc tổ chức kiểm tra theo đề chung. Theo anh, việc các trường sử dụng chung một đề sẽ giúp đánh giá kết quả học tập của học sinh trên cùng một mặt bằng, thay vì mỗi trường xây dựng đề với mức độ khó, dễ khác nhau. Từ thực tế phải tìm hiểu những yêu cầu đánh giá khác nhau khi chuẩn bị cho con vào lớp 6, anh Thế Anh mong muốn việc kiểm tra, đánh giá ngày càng thống nhất hơn. 

Cũng ủng hộ việc Sở GDĐT xây dựng đề kiểm tra chung, chị Mai Hoa (Hải Phòng), có con đang học lớp 8, cho rằng cách làm này sẽ giúp đánh giá chất lượng dạy và học giữa các trường trên cùng địa bàn. 

“Tôi cho rằng việc Sở ra đề chung cho kỳ thi cuối là hợp lý, vì có thể đánh giá được chất lượng dạy và học trên toàn địa phương. Con nhà tôi đang học lớp 8, tôi rất mong nếu được, có thể cho đề kiểm tra chung với các khối lớp. Việc minh bạch đề thi và sử dụng đề thi chung sẽ giúp chất lượng giáo dục của các địa phương được nâng lên”, chị Mai Hoa cho biết. 

Việc tổ chức kiểm tra chung sẽ giúp các trường có thêm cơ sở đối chiếu kết quả học tập của học sinh. Vấn đề còn lại là đề kiểm tra sẽ được xây dựng ở mức độ nào để vừa đáp ứng yêu cầu của chương trình, vừa phù hợp với mặt bằng học sinh giữa các trường. Đây cũng là điều các nhà trường đang chờ khi quy định mới được triển khai.

Thu Trang