Đề xuất quy định mới về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng

Bộ Tài chính cho biết, ngày 6/9/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 67/2023/NĐ-CP quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng. Về cơ bản, đối với bảo hiểm bắt buộc trong đầu tư xây dựng tại Nghị định số 67/2023/NĐ-CP kế thừa hầu hết quy định tại Nghị định số 119/2015/NĐ-CP, Nghị định số 20/2022/NĐ-CP và Thông tư số 50/2022/TT-BTC.

Trên cơ sở thực tiễn 03 năm triển khai, kết quả khai thác được thống kê theo năm hợp đồng trong giai đoạn 2023-2025 đối với bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng như sau (cập nhật tới thời điểm 31/12/2025):

Tổng số lượng công trình được bảo hiểm: 8.088 công trình trong đó số lượng công trình có giá trị thấp hơn 1.000 tỷ đồng chiếm 95,9% tổng số lượng công trình được bảo hiểm, số lượng công trình trên 1.000 tỷ đồng chiếm 4,1% tổng số lượng công trình được bảo hiểm.

Tổng doanh thu phí bảo hiểm (gốc và phí nhận tái bảo hiểm): 1.052 tỷ đồng, trong đó tỷ trọng doanh thu phí bảo hiểm đối với các công trình có giá trị thấp hơn 1.000 tỷ đồng chiếm 63,4% tổng doanh thu phí bảo hiểm, tỷ trọng doanh thu phí bảo hiểm đối với các công trình có giá trị trên 1.000 tỷ đồng chiếm 36,6% tổng doanh thu phí bảo hiểm; tỷ trọng phí nhượng tái bảo hiểm chiếm 58% tổng doanh thu phí bảo hiểm.

Tổng chi phí bồi thường thuộc trách nhiệm giữ lại (bao gồm dự phòng nghiệp vụ) là 270,3 tỷ đồng. Ngoài ra, các doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện chi hoa hồng bảo hiểm, chi đề phòng hạn chế tổn thất, chi khai thác theo quy định pháp luật.

Mặc dù đã được rà soát, sửa đổi toàn diện vào năm 2022 đối với bảo hiểm bắt buộc trong lĩnh vực đầu tư xây dựng theo quy định tại Nghị định số 20/2022/NĐ-CP (Nghị định số 20/2022/NĐ-CP) và sự kế thừa quy định tại Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, tuy nhiên, với điều kiện thực tiễn thị trường bảo hiểm vận động, phát triển một cách thường xuyên, liên tục và quy định pháp luật liên quan trong lĩnh vực đầu tư xây dựng được thay đổi toàn diện thông qua việc ban hành Luật Xây dựng 2025 (có hiệu lực vào 01/7/2026), Bộ Tài chính cũng đã nhận được văn bản phản ánh của Hiệp hội bảo hiểm (HHBH), kiểm toán nhà nước và các ban quản lý dự án một số địa phương. Tổng hợp các kiến nghị chính cụ thể như sau:

HHBH tổng hợp ý kiến của các DNBH kiến nghị sửa đổi quy định tại điểm c khoản 1 Điều 37 theo đó không quy định mức phí bảo hiểm sàn đối với các công trình xây dựng có giá trị từ 1.000 tỷ trở lên; sửa đổi khoản 2 Điều 37 theo đó không quy định mức giảm phí 25% đồng thời kiến nghị bổ sung làm rõ một số điều tại Nghị định số 67/2023/NĐ-CP.

Kiểm toán nhà nước kiến nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, xem xét, bổ sung hướng dẫn cụ thể về tỷ lệ phí bảo hiểm đối với trường hợp công trình được bảo hiểm có giá trị từ 1.000 tỷ đồng trở lên, đảm bảo thống nhất trong công tác lập dự toán và quản lý chi phí gói thầu bảo hiểm công trình xây dựng. Ngoài ra, một số Ban quản lý dự án các tỉnh thành phố có văn bản đề nghị có hướng dẫn đối với một số mức khấu trừ và mức giảm phí đối với các công trình xây dựng các cấp.

Ngoài ra, trên cơ sở kết quả triển khai giai đoạn 2023-2025 cho thấy cần thiết phải đánh giá chi tiết hơn các quy định liên quan tới mốc phân loại giá trị bảo hiểm 1.000 tỷ đồng đã được cố định trong thời gian năm, việc đánh giá rủi ro để tiến hành việc giảm phí 25% đối với các công trình dưới 1.000 tỷ đồng đặc biệt là sau tác động của các cơn bão lớn xảy ra liên tục trong 2 năm vừa qua tại Việt Nam... nhằm đảm bảo khả năng thanh toán và năng lực tài chính của doanh nghiệp bảo hiểm khi khai thác bảo hiểm bắt buộc trong đầu tư xây dựng.

Do đó, việc rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật quy định hiện nay về bảo hiểm bắt buộc, bảo đảm sự phù hợp với quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm và tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật và phù hợp với định hướng phát triển, nhu cầu thực tiễn thị trường là hoàn toàn cần thiết.

Bộ Tài chính đã dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2023/NĐ-CP ngày 06/9/2023 của Chính phủ về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới; bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc; bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng gồm 10 điều. Trong đó:

Các nội dung sửa đổi

Dự thảo đề xuất bổ sung thêm người được bảo hiểm vào quy định về người thứ ba đối với bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động xây dựng để đảm bảo đúng quy định về bên thứ ba là người không có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến hợp đồng bảo hiểm.

Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 đã quy định về công trình xây dựng, thi công xây dựng, thiết bị công trình và thiết bị công nghệ, nhà thầu trong hoạt động xây dựng và cho phép chủ đầu tư có quyền giao nhà thầu mua bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng nên dự thảo Nghị định đã sửa đổi, bổ sung các quy định về đối tượng bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu, mức phí bảo hiểm, trách nhiệm mua bảo hiểm để đảm bảo thống nhất, phù hợp với quy định tại Luật.

Thay thế cụm từ "hoạt động đầu tư xây dựng" bằng cụm từ "hoạt động xây dựng" tại tiêu đề chương IV; thay thế cụm từ "bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng" thành "bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn xây dựng" tại tiêu đề mục 2 chương IV, Điều 41, khoản 1 Điều 45 và Điều 47 để phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm và khoản 1 Điều 10 Luật Xây dựng.

Các nội dung bổ sung

Dự thảo đề xuất bổ sung mức phí bảo hiểm và mức khấu trừ bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng của Đường tàu điện ngầm/Metro để phù hợp với danh mục công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng theo quy định tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP.

Bổ sung quy định cho phép chủ đầu tư có quyền giao nhà thầu mua bảo hiểm để đồng bộ với quy định tại Điều 10 Luật Xây dưng năm 2025.

Nội dung lược bỏ

Áp dụng thống nhất loại trừ đối với các công trình xây dựng có bao gồm phần lắp đặt (bao gồm chi phí cho phần công việc lắp đặt lớn hơn hoặc nhỏ hơn 50% tổng giá trị hạng mục công trình) theo đó loại bỏ phần nội dung trong ngoặc đơn tại khoản m, n Điều 34 Nghị định 67/2023/NĐ-CP.

Dự thảo đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính./.