Điều chỉnh quy hoạch An Giang: Tái định hình không gian phát triển sau hợp nhất

Quy hoạch mới trên nền tảng không gian và thể chế mới

Ngày 5/5, tại họp báo về tình hình kinh tế-xã hội 4 tháng đầu năm 2026 và Hội nghị công bố quy hoạch, xúc tiến đầu tư tỉnh An Giang, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng thông tin, làm rõ nhiều nội dung liên quan đến việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh An Giang thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo UBND tỉnh An Giang, phạm vi lập điều chỉnh quy hoạch bao gồm toàn bộ phần lãnh thổ đất liền và không gian biển theo quy định của Luật Biển Việt Nam năm 2012 và Nghị định số 40/2016/NĐ-CP của Chính phủ. Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh là 9.888,91 km², với 102 đơn vị hành chính cấp xã gồm 85 xã, 14 phường và 3 đặc khu.

Việc điều chỉnh quy hoạch được đặt trong yêu cầu bảo đảm tính phù hợp, thống nhất, đồng bộ với quy hoạch cấp quốc gia và quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã được phê duyệt, đồng thời phải kế thừa những định hướng phát triển trước đây, gắn với bối cảnh mới sau sáp nhập. Quy hoạch sau khi điều chỉnh sẽ trở thành nền tảng pháp lý quan trọng, ổn định cho công tác quản lý nhà nước, phân bổ nguồn lực đầu tư, phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường, qua đó góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và vị thế của tỉnh trong dài hạn.

Yêu cầu cấp thiết từ thay đổi hành chính và chiến lược quốc gia

Việc điều chỉnh quy hoạch diễn ra trong bối cảnh tỉnh An Giang được hình thành trên cơ sở sáp nhập hai tỉnh An Giang và Kiên Giang từ ngày 1/7/2025, với tổng diện tích 9.888,91 km² và quy mô dân số hơn 3,679 triệu người theo Quyết định số 759/QĐ-TTg ngày 14/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Sau hợp nhất, hệ thống đơn vị hành chính cấp xã được sắp xếp theo Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15, đồng thời tỉnh bắt đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15. Những thay đổi này không chỉ mang ý nghĩa cải cách hành chính mà còn tạo ra những biến chuyển sâu sắc về không gian lãnh thổ, quy mô dân số, cơ cấu kinh tế và phương thức quản trị phát triển.

Theo quy định của Luật Quy hoạch năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2024), khi có thay đổi đơn vị hành chính cấp tỉnh, quy hoạch hiện hành bắt buộc phải được rà soát, điều chỉnh để bảo đảm tính thống nhất và phù hợp với không gian mới. Do đó, việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh An Giang không chỉ là yêu cầu thực tiễn mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc.

Bên cạnh đó, hàng loạt quy hoạch và định hướng phát triển quan trọng của quốc gia trong giai đoạn 2024–2025 đã được điều chỉnh, tác động trực tiếp đến địa phương. Những thay đổi trong quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia, hạ tầng đường thủy nội địa, hệ thống cảng biển, quy hoạch điện VIII cùng với việc Luật Đất đai 2024 có hiệu lực đã tạo ra khung pháp lý và không gian phát triển hoàn toàn mới. Đồng thời, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị ban hành từ cuối năm 2024 đã xác lập các trụ cột phát triển mới của đất nước, đặt ra yêu cầu phải điều chỉnh lại mục tiêu, mô hình tăng trưởng và tổ chức không gian phát triển ở cấp địa phương.

Trong bối cảnh đó, các quy hoạch trước đây của hai tỉnh An Giang và Kiên Giang không còn phù hợp, đòi hỏi phải được tích hợp, điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành động lực tăng trưởng mới

Việc điều chỉnh quy hoạch được xác định không chỉ nhằm khắc phục sự chồng chéo giữa hai hệ thống quy hoạch cũ mà còn là cơ hội quan trọng để tái cấu trúc không gian phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Thông qua đó, tỉnh có thể hợp nhất các định hướng phát triển, tránh trùng lặp hoặc mâu thuẫn trong sử dụng đất, quy hoạch ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn.

Không gian phát triển của tỉnh sẽ được tổ chức lại theo hướng liên kết chặt chẽ giữa đất liền, sông, biển, đảo và biên giới, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, phát huy tối đa lợi thế tổng hợp sau sáp nhập. Việc phân bổ nguồn lực cũng được thực hiện hiệu quả hơn, hướng tới hình thành các vùng động lực tăng trưởng mới, nâng cao hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh tổng thể của tỉnh trong dài hạn.

Quy hoạch trong giai đoạn mới không chỉ là công cụ kỹ thuật mà phải trở thành công cụ dẫn dắt phát triển, tích hợp đồng bộ các mục tiêu kinh tế-xã hội, môi trường và con người. Điều này đòi hỏi quy hoạch phải vừa có tầm nhìn chiến lược dài hạn, vừa bảo đảm tính khả thi và cụ thể trong tổ chức thực hiện, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững.

Đột phá hạ tầng, nâng vai trò trung tâm kết nối vùng

Phát biểu tại họp báo, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhấn mạnh: Điều chỉnh quy hoạch tỉnh An Giang đã tính toán, kết nối, tích hợp, phù hợp với quy hoạch vùng ĐBSCL và cả TPHCM. Đặc biệt, quy hoạch mới của An Giang được triển khai thực hiện nhấn mạnh việc hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông đa phương thức, bao gồm các tuyến cao tốc trục dọc, trục ngang, hành lang ven biển, các tuyến quốc lộ, cầu lớn, tuyến đường thủy nội địa, cảng biển, cảng sông và nâng cấp cảng hàng không, gắn với các trung tâm đầu mối của vùng.

Theo định hướng này, hệ thống hạ tầng của tỉnh sẽ được phát triển đồng bộ, gắn chặt với hạ tầng vùng và các cực tăng trưởng, các khu kinh tế, khu công nghiệp và đô thị, nhằm khắc phục tình trạng phát triển rời rạc, thiếu kết nối trước đây.

Với vị trí địa lý đặc thù, An Giang giữ vai trò đầu mối quan trọng trong mạng lưới kết nối giữa vùng đầu nguồn, nội đồng, ven biển và biên giới. Việc hoàn thiện hệ thống giao thông đường bộ, đường thủy, cảng biển và các công trình hạ tầng trọng điểm sẽ giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics, tăng khả năng kết nối với các trung tâm công nghiệp, cảng biển quốc tế và thị trường tiêu thụ.

Qua đó, tỉnh không chỉ nâng cao vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa, hành khách mà còn trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long với cả nước và quốc tế, tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn tới.

Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh An Giang thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 vì vậy không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Đây là bước đi quan trọng để tỉnh tái định vị vai trò, định hình mô hình phát triển mới, tận dụng hiệu quả các lợi thế sau sáp nhập, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân trong giai đoạn mới.

Lê Sơn