Đổi mới công tác quy hoạch ngành, sản phẩm tại Việt Nam

(MPI Portal) - Thông qua dự án “Hỗ trợ xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thời kỳ 2011 - 2020” do Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tài trợ, ngày 25/11 tại thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với UNDP tổ chức Hội thảo “Đổi mới công tác quy hoạch ngành, sản phẩm tại Việt Nam”.

Ông Vũ Quang Các, Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và TS. Nguyễn Bá Ân, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đồng chủ trì Hội thảo

Quy hoạch phát triển ngành, sản phẩm được xem là cơ sở quan trọng để định hướng phát triển, xác định các biện pháp huy động các nguồn lực và dẫn dắt đầu tư nhằm phát triển những ngành, lĩnh vực được ưu tiên theo cách hiệu quả nhất, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Phát biểu khai mạc, ông Vũ Quang Các, Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhấn mạnh: “Chất lượng xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển một số ngành, vùng, nhất là quy hoạch sử dụng đất đai, tài nguyên khoáng sản còn yếu, gây lãng phí, thất thoát lớn”.

Trong 3 năm 2009-2011, các bộ, ngành đã và đang triển khai lập 101 quy hoạch, trong đó có 39 quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Dự kiến từ nay đến năm 2015 sẽ có khoảng 260 quy hoạch được lập, trong đó có 70 quy hoạch do Thủ tướng phê duyệt.

Theo báo cáo của 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, năm 2012, các địa phương dự kiến lập tới 1258 quy hoạch, trong đó có 697 dự án quy hoạch chuyển tiếp và 561 dự án quy hoạch lập mới. Trong tổng số quy hoạch nói trên có 379 quy hoạch chuyên ngành kết cấu hạ tầng và 879 quy hoạch phát triển ngành, sản phẩm chủ yếu.

Tuy vậy, công tác quy hoạch phát triển ngành, sản phẩm ở Việt Nam thời gian qua đã thể hiện nhiều yếu kém, bất cập. Mục tiêu cơ bản là tổng hợp và phân tích những yếu kém bất cập đó; xác định các nguyên nhân chính dẫn đến tính trạng quy hoạch chồng chéo, phân tán, kém hiệu quả và đề xuất các giải pháp mang tính đột phá nhằm khắc phục tình trạng này.

Ông Ngô Công Thành, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Theo ông Ngô Công Thành, Phó Vụ trưởng Vụ quản lý quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tình trạng yếu kém, bất cập trong công tác quy hoạch phát triển ngành, sản phẩm ở Việt Nam hiện nay bắt nguồn từ 3 nhóm nguyên nhân chính: Cơ chế quản lý; pháp luật về quy hoạch; nhân lực quản lý, tham mưu và tư vấn quản lý.

Cũng theo ông Thành, phải thay đổi phương pháp lập quy hoạch cho phù hợp với chức năng của quy hoạch trong tình hình đổi mới, đó là: định hướng phát triển, hướng dẫn điều hành và làm cơ sở để xây dựng các kế hoạch phát triển, cơ chế chính sách và giải pháp lớn ở tầm vĩ mô nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển đã đề ra.

Phương pháp quy hoạch tiên tiến đòi hỏi phải đáp ứng các yêu cầu sau:

-Tích hợp đủ các thông tin khoa học địa lý (GIS), thông tin đất đai (LIS);

-Đồng bộ, không mâu thuẫn chồng chéo;

-Tương thích (đảm bảo vận hành nhịp nhàng);

-Liên kết trong một hệ thống khoa học thống nhất (không chia cắt);

-Linh hoạt đáp ứng phát triển của ngành trong bối cảnh thực tế biến động.

Bên cạnh đó, các chuyên đề như: “Đổi mới tư duy quy hoạch ngành, sản phẩm – Cơ sở lý luận và thực tiễn” của PGS. TS. Nguyễn Tiến Dũng (Trường Đại học Kinh tế quốc dân); “Quy hoạch phát triển ngành gắn với phát triển bền vững” của GS. TS. Lê Hồng Kế (Giám đốc Trung tâm Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững); “Mối quan hệ biện chứng giữa quy hoạch phát triển ngành, sản phẩm với quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị” của PGS. TS. Trần Trọng Hạnh, Ủy viên hội đồng kiến trúc, quy hoạch thành phố Hà Nội, cũng đã được trình bày tại Hội thảo. Đáng chú ý là chuyên đề “Quy hoạch phát triển hệ thống giao thông vận tải đồng bộ phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của TS. Khuất Việt Hùng (Trường Đại học Giao thông vận tải).

TS. Khuất Việt Hùng trình bày Chuyên đề tại Hội thảo

Theo TS. Hùng, công tác quy hoạch giao thông đô thị là một trong những vấn đề bức xúc nhất ở các thành phố lớn nói riêng và trên toàn quốc nói chung. Hiện tượng khá phổ biến trong công tác quy hoạch không gian ở nước ta hiện nay là tình trạng “quy hoạch treo” và “quy hoạch chồng quy hoạch”. Tình trạng này đã thực sự trở thành vấn đề bức xúc và là một trong những nguyên nhân cơ bản của những bất cập trong công tác quản lý đất đai, xây dựng cơ bản, gây ra nhiều bức xúc trong đời sống xã hội.

“Quy hoạch tổng thể phát triển không gian” là nền tảng định hình phát triển không gian. Đây chính là điều kiện cơ bản để đảm bảo cho mạng lưới giao thông phát triển gắn kết, phù hợp và phục vụ tốt nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường của không gian quy hoạch.

Hội thảo cũng đã nhận được những ý kiến, tham luận quý báu là cơ sở tạo tiền đề để Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp, nghiên cứu, đề xuất những chính sách, biện pháp nâng cao chất lượng của quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới. Đồng thời những ý kiến đó cũng là thông tin quan trọng để Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng Luật Quy hoạch đề xuất Chính phủ xem xét và trình Quốc Hội dự thảo Luật Quy hoạch nhằm điều chỉnh toàn bộ hoạt động lập, phê duyệt và quản lý thực hiện tất cả các quy hoạch từ tổng thể, ngành đến chuyên ngành trong cả nước./.