Đưa AI vào thực tiễn: Trọng tâm là tổ chức thực hiện
(Chinhphu.vn) - Tại Diễn đàn AI360 năm 2026 với chủ đề "AI trong thực tiễn: Ứng dụng – Hiệu quả – Thị trường", ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, yêu cầu hiện nay là đưa AI vào công việc một cách có trách nhiệm, tạo lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.

Ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ: Ứng dụng AI phải đi đôi với đổi mới quy trình, chuẩn bị dữ liệu và nâng cao kỹ năng người lao động
4 nhiệm vụ trọng tâm để AI tạo giá trị thực chất
Theo ông Trần Anh Tú, Chiến lược quốc gia về AI theo Quyết định số 1671/QĐ-TTg, Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định số 142/2026/NĐ-CP đã tạo nền tảng pháp lý và cơ chế hỗ trợ phát triển AI. Tuy nhiên, “trọng tâm hiện nay là tổ chức thực hiện”.
Để AI thực sự đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh bốn nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, gắn chuyển đổi AI với hiệu quả thực tế. Người đứng đầu cần xác định lĩnh vực ưu tiên, mục tiêu và trách nhiệm cụ thể. Ứng dụng AI phải đi đôi với đổi mới quy trình, chuẩn bị dữ liệu và nâng cao kỹ năng người lao động. Hiệu quả cần được đo bằng năng suất, chất lượng sản phẩm, thời gian xử lý và mức độ thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp.
Thứ hai, phát triển năng lực AI Việt Nam gắn với thị trường. Nhu cầu ứng dụng cần được cụ thể hóa thành những bài toán thực tế, có đơn vị sử dụng và yêu cầu đầu ra rõ ràng. Doanh nghiệp AI Việt Nam giữ vai trò chủ lực, tăng cường liên kết với viện nghiên cứu, trường đại học để phát triển sản phẩm, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Thứ ba, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn lực AI. Cần bảo đảm dữ liệu chất lượng, có cơ chế khai thác, chia sẻ minh bạch, đồng thời thúc đẩy dùng chung năng lực tính toán, mô hình và môi trường thử nghiệm. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã cần được tiếp cận giải pháp AI với chi phí hợp lý. Ông Nguyễn Văn Khoa kiến nghị sớm vận hành Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng sản phẩm AI do doanh nghiệp Việt phát triển.
Cùng với đó, cần phát triển nhân lực AI từ phổ cập kiến thức, kỹ năng ứng dụng đến đào tạo chuyên sâu; chú trọng đào tạo lại người lao động và gắn kết cơ sở đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Khoa kiến nghị sớm vận hành Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia, có cơ chế hỗ trợ và ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng giải pháp AI do doanh nghiệp Việt phát triển
Thứ tư, quản trị AI theo rủi ro và trách nhiệm. Luật Trí tuệ nhân tạo phân loại hệ thống AI thành ba mức rủi ro: cao, trung bình và thấp, với yêu cầu quản lý tương ứng. Trách nhiệm của nhà cung cấp, đơn vị triển khai và người sử dụng phải được xác định rõ. Hệ thống cần được giám sát thường xuyên; trong hoạt động công vụ, người có thẩm quyền vẫn phải chịu trách nhiệm về việc xem xét và sử dụng kết quả AI, bảo đảm khả năng can thiệp, xử lý sai sót.
Bốn nhiệm vụ trên hướng tới đưa AI từ tiềm năng công nghệ thành giá trị thực tế, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và chất lượng quản trị quốc gia.
Gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy doanh nghiệp AI Việt
Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số, ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và CNTT Việt Nam (VINASA) kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ sớm vận hành Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia, có cơ chế hỗ trợ và ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng giải pháp AI do doanh nghiệp Việt Nam phát triển.
Ông cũng đề xuất tăng cường đặt hàng, hợp tác công - tư để doanh nghiệp trong nước tham gia xây dựng nền tảng AI dùng chung, tích hợp AI vào dịch vụ công; đồng thời mở dữ liệu dùng chung, dữ liệu tiếng Việt và hạ tầng tính toán cho doanh nghiệp phát triển các mô hình AI Việt Nam.
Bên cạnh đó, cần đơn giản hóa thủ tục tuân thủ, thử nghiệm và sớm cụ thể hóa các cơ chế ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất cho hoạt động AI theo định hướng của Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ mong muốn những kết nối tại AI360 sớm được cụ thể hóa thành các dự án hợp tác, đưa thêm sản phẩm AI Việt Nam vào sử dụng và mở rộng thị trường.
Từ hoàn thiện chính sách đến tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực, thị trường và nhân lực, yêu cầu xuyên suốt là biến tiềm năng AI thành hiệu quả thực tế, từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Hiền Minh