Đưa dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không cần phim in vào Quỹ BHYT chi trả

Dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh PACS là hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y tế kỹ thuật số, giúp số hóa, quản lý, lưu trữ và chia sẻ các hình ảnh từ thiết bị như X-quang, CT, MRI, siêu âm mà không cần in phim, giúp các bác sĩ truy cập, chẩn đoán nhanh chóng, chính xác.

Kỹ thuật này đã được nhiều cơ sở khám, chữa bệnh sử dụng nhưng chưa xây dựng giá thanh toán. Bệnh viện Bạch Mai hiện là đơn vị đầu tiên xây dựng và trình Bộ Y tế phê duyệt giá của các dịch vụ chẩn đoán hình ảnh sử dụng hệ thống PACS có kết cấu chi phí của hệ thống này vào giá. Nếu không sử dụng hệ thống PACS, các cơ sở khám chữa bệnh vẫn chụp hình ảnh và in phim.

Đây là bước đi khởi đầu quan trọng, tạo tiền đề thực tiễn và cơ sở pháp lý để các cơ sở khám, chữa bệnh trong toàn quốc đẩy mạnh triển khai PACS, tiến tới áp dụng bệnh án điện tử đồng bộ, liên thông dữ liệu cận lâm sàng thực chất, hiệu quả.

Theo Quyết định 313/QĐ-BYT ngày 29/1/2026, tổng số danh mục dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng PACS thay thế phương thức in phim ở Bệnh viện Bạch Mai là 734 dịch vụ trong tổng số 1.084 dịch vụ kỹ thuật liên quan.

 Lợi ích toàn diện

Đại diện Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế cho biết, kết quả so sánh cho thấy, giá dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng PACS giảm trung bình khoảng 5,9% so với phương thức in phim, tương đương mức tiết kiệm ước tính khoảng 1 tỷ đồng mỗi tháng.

Đặc biệt, các nhóm dịch vụ kỹ thuật cơ bản có mức giảm rõ rệt như: chụp X-quang số hóa 1 phim giảm 18,5%; 2 phim giảm 23,8%; 3 phim giảm 28,1%; chụp CT Scanner 32 dãy không thuốc cản quang giảm 8,7%; chụp CT có thuốc cản quang giảm 1,5%; chụp cộng hưởng từ không thuốc đối quang từ giảm 5,4% và có thuốc đối quang từ giảm 3,3%. Từ đó, góp phần sử dụng hiệu quả Quỹ Bảo hiểm y tế, giảm chi phí cùng chi trả cho người bệnh.

Theo các chuyên gia, bên cạnh hiệu quả kinh tế trực tiếp, việc triển khai PACS còn mang lại nhiều lợi ích toàn diện khác như: thúc đẩy triển khai bệnh án điện tử; tăng cường liên thông dữ liệu y tế; giảm chi phí lưu trữ, bảo quản phim; góp phần bảo vệ môi trường; rút ngắn thời gian trả kết quả cho người bệnh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho bác sĩ trong việc chẩn đoán bệnh, hội chẩn từ xa, liên khoa, liên viện, tra cứu dữ liệu hình ảnh lịch sử, nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học; người bệnh có thể truy cập để xem kết quả của mình thuận tiện.

Trước đây, việc in phim đối với các dịch vụ chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT) và chụp cộng hưởng từ (MRI)… nhằm cung cấp kết quả chẩn đoán dưới dạng vật lý, phục vụ công tác khám bệnh, điều trị, hội chẩn, chuyển tuyến, lưu trữ hồ sơ bệnh án và đáp ứng các yêu cầu về giám định, pháp lý.

Tiết kiệm từ 1.000 – 1.500 tỷ đồng/năm

Theo tổng hợp từ chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế, riêng năm 2023, toàn quốc ghi nhận khoảng 40 triệu lượt chụp phim chẩn đoán hình ảnh, với tổng chi phí in phim ước tính khoảng 1.500 tỷ đồng.

Trong khi đó, nếu triển khai đồng bộ hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa (PACS), chi phí in phim có thể được cắt giảm đáng kể, ước tính tiết kiệm tối thiểu từ 1.000 đến 1.500 tỷ đồng mỗi năm.

Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi phương thức cung cấp dịch vụ chẩn đoán hình ảnh từ in phim sang sử dụng hệ thống PACS, gắn với việc xây dựng và hoàn thiện giá dịch vụ phù hợp. Qua đó, PACS không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là nền tảng quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành y tế.

Quyết định này của Bộ Y tế nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Đề án số 06 của Thủ tướng Chính phủ triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030; Chỉ thị 07/CT-TTg ngày 14/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, liên thông dữ liệu các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc.

Hiền Minh