Đưa hợp tác Nam – Nam và hợp tác ba bên trở thành trụ cột mới trong quan hệ quốc tế

Đứng trước những yêu cầu mới và cấp bách

Nhấn mạnh đây là vấn đề có ý nghĩa hết sức chiến lược trong bối cảnh tình hình thế giới hiện nay, là chủ đề vừa cấp thiết, vừa lâu dài và có tính thực tiễn rất cao, nhất là khi các cơ chế đa phương toàn cầu đang đứng trước các thách thức phát triển mang tính thời đại, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cho rằng ở trung tâm của Liên Hợp Quốc, hơn ai hết các vị đại sứ, đại diện có mặt tại cuộc họp này là những người nắm chắc và hiểu rõ nhất nhịp đập của toàn cầu, sự đan xen phức tạp và biến động khó đoán định của tình hình thế giới hiện nay.

Những chuyển đổi này đang tác động toàn diện và sâu sắc đến mọi mặt của đời sống quốc tế, trong đó có các cơ chế, khuôn khổ hợp tác đa phương. Trong bối cảnh đó, hợp tác Nam – Nam và hợp tác ba bên đang đứng trước những yêu cầu mới và cấp bách.

Những biến động địa chính trị, sự dịch chuyển của các chuỗi cung ứng toàn cầu, các thách thức xuyên biên giới như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh mạng và gia tăng bất bình đẳng đòi hỏi chúng ta phải đổi mới tư duy và phương thức hợp tác. Tư duy mới phải chăng là: Phát huy tinh thần đoàn kết, biến ý chí hợp tác thành kết quả kinh tế cùng có lợi. Đưa hợp tác Nam – Nam và hợp tác ba bên trở thành trụ cột mới trong quan hệ quốc tế và là động lực mới thúc đẩy phát triển, nâng cao tính tự chủ, tự cường cho các nước đang phát triển. Tận dụng tính bổ trợ cao của các nước phương Nam với nguồn lực về dân số, tài nguyên để nâng cao hiệu quả hợp tác trong các khuôn khổ đa phương toàn cầu.

Phương thức mới phải chăng là: Từ các hỗ trợ mang tính đơn lẻ chuyển thành các khuôn khổ, sáng kiến hợp tác bao trùm và chiến lược; từ thuần túy chia sẻ kinh nghiệm sang đồng kiến tạo và ứng dụng công nghệ; mở rộng hợp tác theo hướng thực chất hơn, bình đẳng giữa các nước đang phát triển với các đối tác phát triển, bảo đảm phù hợp với nhu cầu thực tế, tôn trọng ưu tiên của mỗi quốc gia, vì mục tiêu bền vững và thịnh vượng chung.

Mong muốn đóng góp tích cực, hiệu quả vào các nỗ lực phát triển chung của toàn cầu

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, Việt Nam luôn kiên định mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tăng cường tiềm lực, sức chống chịu của nền kinh tế, đồng thời duy trì được đà tăng trưởng nhanh thuộc nhóm cao của khu vực và trên thế giới.

Về quy mô GDP năm 2025, Việt Nam xếp thứ 32 thế giới và thứ 4 trong khu vực ASEAN, trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao với GDP bình quân đầu người vượt 5.000 USD, là một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu, đóng góp cho bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu.

Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV đã đề ra nhiều quyết sách chiến lược mang tính đột phá, đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt trên 10%. Việt Nam đang ra sức bứt phá để hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, không chỉ cho người dân Việt Nam mà còn mong muốn đóng góp tích cực, hiệu quả vào các nỗ lực phát triển chung của toàn cầu, nhất là các nước đang phát triển phương Nam.

Trong những năm qua, Việt Nam đã tích cực tham gia vào nhiều sáng kiến, chương trình hợp tác Nam – Nam và ba bên như: Cử nhiều chuyên gia nông nghiệp sang châu Phi chuyển giao kỹ thuật canh tác, tham gia các dự án hợp tác ba bên. Đẩy mạnh hợp tác thương mại và đầu tư với các nước phương Nam, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư tại nhiều nước châu Phi. Chú trọng hợp tác giáo dục, đào tạo.

"Việt Nam cam kết tiếp tục đóng góp chủ động, có trách nhiệm trong thúc đẩy các cơ chế hợp tác Nam - Nam và ba bên ngày càng hiệu quả và thực chất", Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình khẳng định.

Chủ động đề xuất các sáng kiến thực chất, cụ thể

Với tư duy mới, phương thức mới, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cho rằng cần đẩy mạnh những cam kết cụ thể, sáng kiến thiết thực và hành động có thể đo lường được.

Tại buổi làm việc, theo gợi ý, đề xuất của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, các đại biểu đã thảo luận, cho ý kiến về một số định hướng hợp tác về các ưu tiên trong xây dựng các chương trình, dự án hợp tác Nam – Nam và ba bên, nhất là việc mở rộng từ các ngành truyền thống sang các ngành mới nổi như công nghệ số, năng lượng tái tạo, nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu...

Cách thức nhân rộng các mô hình thành công của hợp tác Nam - Nam và ba bên, mô hình tăng cường kết nối giữa các cơ chế hợp tác hiện có, hình thành mạng lưới phối hợp hiệu quả hơn giữa các tổ chức khu vực, các định chế tài chính và các đối tác phát triển, nhất là gắn kết chặt chẽ với các khuôn khổ hợp tác của Liên Hợp Quốc về các nước kém phát triển, các nước không có biển và các quốc đảo nhỏ.

Đồng thời thảo luận về các giải pháp nhằm phát huy tinh thần cùng hành động, cùng cam kết và cùng đổi mới, chủ động đề xuất các sáng kiến thực chất, cụ thể, có tính khả thi cao, chia sẻ các bài học thành công, kinh nghiệm quý trong quá trình thúc đẩy hợp tác Nam - Nam và ba bên.

Nguyễn Hoàng