Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai: Cần đột phá từ công nghệ

Triển khai các chủ trương của Đảng về đổi mới giáo dục và phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là Kết luận 91-KL/TW tiếp tục thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá giáo dục, trong đó nhấn mạnh yêu cầu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, ngành giáo dục đang thúc đẩy nhiều giải pháp trong hệ thống đại học. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu mà còn tạo nền tảng để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào môi trường học thuật và tri thức toàn cầu.

Tại hội thảo quốc gia về giải pháp công nghệ trong thực hiện chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong giáo dục đại học được tổ chức sáng ngày 3/4 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức, ông Vũ Thanh Mai – Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định, đây là định hướng mang tính chiến lược, gắn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Chủ trương này thể hiện sự chuyển đổi căn bản từ coi tiếng Anh là một môn học sang sử dụng như công cụ tiếp cận tri thức, sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, theo ông Vũ Thanh Mai, năng lực ngoại ngữ của người học vẫn còn hạn chế, chênh lệch giữa các vùng miền lớn, đội ngũ giảng viên và môi trường sử dụng tiếng Anh chưa đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ còn phân tán, thiếu đồng bộ, chưa hình thành được các nền tảng quy mô lớn. Nếu không có đột phá về công nghệ, nhất là các nền tảng số, trí tuệ nhân tạo và hệ thống học liệu dùng chung, mục tiêu này sẽ khó đạt được.

Ở góc độ quản lý, ông Đặng Văn Huấn – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã khảo sát 92 cơ sở giáo dục đại học để đánh giá thực trạng triển khai. Kết quả cho thấy, các chương trình đào tạo và giảng dạy chuyên ngành bằng tiếng Anh có xu hướng gia tăng, song còn nhiều bất cập về chất lượng đầu vào, học liệu, đội ngũ và hạ tầng. Việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số đã được triển khai rộng rãi, nhưng chưa đồng đều, trong khi kỹ năng số và bài toán bảo đảm chất lượng, chống gian lận trong đánh giá trực tuyến vẫn là thách thức.

Từ thực tiễn đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hoàn thiện kế hoạch triển khai đề án trong giai đoạn tới, tập trung xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, phát triển nền tảng học liệu dùng chung và tăng cường hỗ trợ các cơ sở đào tạo về đội ngũ, hạ tầng và môi trường sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy, nghiên cứu.

Nhấn mạnh việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong giáo dục đại học, PGS.TS Đào Thanh Trường – Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, không thể tách rời vai trò của công nghệ, từ xây dựng học liệu, đổi mới giảng dạy đến phát triển đội ngũ và môi trường học tập.

Theo ông, để hiện thực hóa chủ trương này cần sự kết hợp chặt chẽ giữa các định hướng lớn về giáo dục, khoa học công nghệ và chuyển đổi số, trong đó công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, giữ vai trò nền tảng. Đề án giai đoạn 2025–2035 cũng cho thấy sự chuẩn bị và tham gia chủ động của các cơ sở giáo dục đại học, nhiều đơn vị đã tiên phong triển khai và chia sẻ kinh nghiệm.

Ông cho rằng, hội thảo là dịp kết nối cơ quan quản lý, nhà trường, nhà khoa học và doanh nghiệp, qua đó hình thành hệ sinh thái đủ mạnh để hiện thực hóa mục tiêu, với tinh thần “muốn đi xa phải đi cùng nhau”.  

Thu Trang