Đưa tiếng Việt trở thành sức mạnh mềm văn hóa trong thời kỳ hội nhập

Phát biểu tại lễ công bố, PGS.TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ Hỗ trợ Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt Nam cho biết, trong bối cảnh đất nước đang hội nhập quốc tế sâu rộng, việc học tiếng Việt, gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt, phát huy giá trị của tiếng Việt trong đời sống xã hội và lan tỏa tình yêu tiếng Việt tới thế hệ trẻ càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Hiện nay ngày càng có nhiều người nước ngoài mong muốn học tiếng Việt để tìm hiểu về văn hóa, đất nước và con người Việt Nam. Đó có thể là học sinh, sinh viên, các nhà nghiên cứu hoặc những người đang sinh sống, làm việc tại Việt Nam. Vì vậy, nhu cầu học tiếng Việt là một thực tế khách quan. Hiện cũng có nhiều cơ sở dạy và học tiếng Việt được mở tại các quốc gia có cộng đồng người Việt sinh sống.

Từ thực tiễn đó, sự ra đời của Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Tiếng Việt là nhu cầu tất yếu và mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Câu lạc bộ sẽ là cầu nối gắn kết các cơ quan truyền thông, các nhà văn hóa và đông đảo cộng đồng cùng chung tay bảo tồn, phát huy giá trị tiếng Việt như một di sản văn hóa đặc biệt của dân tộc.

Quỹ Hỗ trợ Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt Nam và Hội Di sản Văn hóa Việt Nam luôn xác định bảo tồn di sản văn hóa là gìn giữ những giá trị, tinh hoa của dân tộc được hình thành và truyền nối qua nhiều thế hệ. Trong đó, tiếng Việt giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Đánh giá sự ra đời của Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Tiếng Việt mới chỉ là bước khởi đầu của một hành trình dài với nhiều thuận lợi và khó khăn đan xen, PGS.TS Đỗ Văn Trụ bày tỏ kỳ vọng trong thời gian tới, Câu lạc bộ sẽ triển khai nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa nhằm tôn vinh tiếng Việt, lan tỏa tình yêu tiếng Việt tới cộng đồng trong nước, kiều bào ở nước ngoài, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Kết nối cộng đồng, gìn giữ và lan tỏa giá trị tiếng Việt

Phát biểu nhận nhiệm vụ, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Tiếng Việt bày tỏ trân trọng trước sự tin tưởng, kỳ vọng của Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, Quỹ Hỗ trợ Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt Nam, các cơ quan, tổ chức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, doanh nhân, cộng đồng người Việt Nam trong và ngoài nước cùng những người yêu tiếng Việt dành cho Câu lạc bộ. Theo bà, đó không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm lớn đối với Ban Chủ nhiệm trong quá trình xây dựng và phát triển Câu lạc bộ.

"Giá trị lớn nhất của sự kiện không chỉ là sự ra đời của một Câu lạc bộ, mà còn là sự gặp gỡ của những người cùng chung tình yêu và trách nhiệm đối với tiếng Việt. Dù được sử dụng hằng ngày, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn chứa đựng lịch sử, chiều sâu văn hóa và hệ giá trị của dân tộc được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Có những di sản được gìn giữ bằng hiện vật, có những di sản được lưu giữ trong ký ức, còn tiếng Việt chỉ thực sự được bảo tồn khi tiếp tục được sử dụng bằng tình yêu, sự trân trọng và tinh thần trách nhiệm. Vì vậy, Câu lạc bộ mong muốn bắt đầu từ việc kết nối con người, kết nối các sáng kiến, tri thức với thực tiễn, gắn kết các thế hệ, cộng đồng người Việt Nam ở trong và ngoài nước, cũng như những người bạn quốc tế yêu mến tiếng Việt và văn hóa Việt Nam", bà Nguyễn Thị Thanh Tâm bày tỏ. 

Nhấn mạnh sự ra đời của Câu lạc bộ mới chỉ là điểm khởi đầu, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm khẳng định chặng đường phía trước còn nhiều việc phải làm và không một tổ chức nào có thể hoàn thành sứ mệnh gìn giữ, phát huy tiếng Việt nếu chỉ bằng nỗ lực của riêng mình. Vì vậy, điều Câu lạc bộ mong muốn là sự đồng hành của tất cả những người yêu tiếng Việt để cùng góp phần gìn giữ và trao truyền di sản quý báu của dân tộc cho các thế hệ mai sau.

Phát huy tiếng Việt như một kênh ngoại giao văn hóa

Phát biểu tại lễ ra mắt, Nhà báo Đỗ Thị Minh Ngọc, Phó Chủ nhiệm Thường trực Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Tiếng Việt khẳng định, trải qua những biến thiên của lịch sử, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là nơi lưu giữ lịch sử, tâm hồn và bản sắc của dân tộc. Từ lời ru của mẹ, câu ca dao của bà đến những tác phẩm văn học lớn đều được gìn giữ và truyền tải bằng tiếng Việt.

Tiếng Việt còn lưu giữ hệ giá trị văn hóa, đạo lý, lối sống, tư duy và tâm hồn Việt Nam. Mỗi từ ngữ mang dấu ấn lịch sử, mỗi thành ngữ, tục ngữ chứa đựng tri thức dân gian, còn mỗi cách xưng hô phản ánh nét đẹp văn hóa ứng xử của người Việt. Chính vì vậy, tiếng Việt luôn là nơi neo giữ cội nguồn đối với mỗi người Việt Nam.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ của hơn một trăm triệu người dân trong nước và hàng triệu kiều bào ở nước ngoài, mà còn là cầu nối để bạn bè quốc tế tìm hiểu văn hóa, lịch sử và con người Việt Nam. Vì vậy, việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy tiếng Việt là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Từ nhận thức đó, Ban vận động đã đề xuất thành lập Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Tiếng Việt trực thuộc Quỹ Hỗ trợ Bảo tồn Di sản Văn hóa Việt Nam, hướng tới xây dựng cộng đồng những người yêu tiếng Việt và văn hóa Việt Nam, cùng lan tỏa những giá trị của tiếng Việt trong nước và quốc tế.

"Tên gọi "Di sản Văn hóa Tiếng Việt" thể hiện trách nhiệm gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt, truyền cảm hứng để thế hệ trẻ thêm yêu tiếng mẹ đẻ, đồng thời góp phần đưa tiếng Việt trở thành biểu tượng của sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Câu lạc bộ được kỳ vọng sẽ tạo dựng một phong trào xã hội rộng khắp, nơi mỗi thành viên góp phần lan tỏa tình yêu tiếng Việt và niềm tự hào về bản sắc dân tộc. Để quảng bá tiếng Việt hiệu quả, cần giới thiệu ngôn ngữ thông qua những câu chuyện về con người Việt Nam, văn học, nghệ thuật, điện ảnh, âm nhạc, các nền tảng số, hoạt động giao lưu văn hóa và chính cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Xây dựng mạng lưới Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Tiếng Việt là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn đầu hoạt động. Mỗi người nước ngoài học tiếng Việt, mỗi tác phẩm văn học Việt Nam được dịch ra nhiều ngôn ngữ hay mỗi bài hát tiếng Việt được cất lên trên sân khấu quốc tế đều góp phần lan tỏa hình ảnh Việt Nam, khẳng định vai trò của tiếng Việt như một kênh ngoại giao văn hóa", Nhà báo Đỗ Thị Minh Ngọc nhấn mạnh. 

Bày tỏ tin tưởng vào sự đồng hành của các cơ quan quản lý, các nhà khoa học, văn nghệ sĩ, doanh nghiệp, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và những người yêu tiếng Việt, Nhà báo Đỗ Thị Minh Ngọc kỳ vọng Câu lạc bộ sẽ trở thành địa chỉ kết nối cộng đồng, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị tiếng Việt và nâng cao vị thế của tiếng Việt trong đời sống văn hóa dân tộc cũng như trên trường quốc tế.

Trong thời gian tới, Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Tiếng Việt sẽ triển khai nhiều chương trình trọng tâm như: tổ chức các sự kiện thường niên tôn vinh tiếng Việt; hội thảo, diễn đàn và tọa đàm về bảo tồn, phát huy tiếng Việt trong thời đại số; các chương trình trải nghiệm tiếng Việt và văn hóa Việt Nam dành cho thanh thiếu niên, kiều bào và bạn bè quốc tế.

Đồng thời, Câu lạc bộ sẽ phối hợp với các cơ sở giáo dục, tổ chức văn hóa trong và ngoài nước phát triển các chương trình đào tạo, giao lưu, quảng bá tiếng Việt, cũng như xây dựng mạng lưới câu lạc bộ thành viên tại các địa phương và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Ngọc Hân