FDI thế hệ mới: Không còn là thu hút, mà là nâng vị thế

Chiều 24/4, tại Bắc Ninh, Diễn đàn "Kết nối FDI – FDI Connect 2026" với chủ đề "Hướng tới chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững" do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức, quy tụ lãnh đạo bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp trong nước và các tổ chức quốc tế.

Nâng nội lực, tăng liên kết để tham gia sâu hơn chuỗi cung ứng toàn cầu

Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, nhấn mạnh trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, lợi thế cạnh tranh của các quốc gia không còn nằm ở chi phí thấp, mà chuyển sang khả năng thích ứng, minh bạch và phát triển bền vững. Theo ông, diễn đàn là không gian đối thoại chiến lược để các chủ thể chia sẻ tầm nhìn, kết nối nguồn lực và kiến tạo vị thế mới cho Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chủ tịch VCCI khẳng định, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư quốc tế nhờ vị trí địa chiến lược, môi trường chính trị ổn định và những nỗ lực cải cách. Tuy nhiên, để thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào lợi thế chi phí thấp mà phải nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, điều này đòi hỏi chiến lược phát triển doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, đủ khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn về công nghệ, chất lượng và quản trị. Doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ tư duy "tham gia" sang "nâng vị thế" trong chuỗi giá trị, từng bước làm chủ công nghệ và tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế, nghiên cứu – phát triển và đổi mới sáng tạo.

Một thực tế được chỉ ra là mức độ liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế, tỷ lệ nội địa hóa thấp, số doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng với vai trò nhà cung ứng cấp 1 chưa nhiều. Vì vậy, mục tiêu cốt lõi của diễn đàn là thúc đẩy kết nối đa chiều giữa doanh nghiệp – nhà đầu tư – địa phương – cơ quan quản lý, qua đó nhận diện và tháo gỡ các rào cản về thể chế, hạ tầng và thủ tục.

Ở góc độ địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn cho biết, từ một tỉnh thuần nông, Bắc Ninh đã vươn lên trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử. Năm 2025, địa phương đạt tăng trưởng 10,27%, kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 182 tỷ USD và thu hút 18,6 tỷ USD vốn đầu tư.

Trong giai đoạn tới, Bắc Ninh định hướng thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường và có khả năng lan tỏa, đồng thời chuyển mạnh sang mô hình thu hút đầu tư dựa trên chất lượng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Từ phía nhà đầu tư quốc tế, ông Kim In Woo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, cho rằng môi trường đầu tư đã thay đổi đáng kể. Doanh nghiệp không còn chỉ quan tâm đến chi phí, mà đặt trọng tâm vào năng lực công nghệ, chất lượng nhân lực, khả năng kết nối và tính ổn định của chính sách.

Theo số liệu được chia sẻ, năm 2025 kim ngạch thương mại Việt Nam – Hàn Quốc đạt 94,5 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030; tổng vốn đầu tư lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đạt hơn 95 tỷ USD với trên 10.400 dự án.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nếu chỉ dừng ở gia công, lắp ráp, Việt Nam sẽ khó duy trì lợi thế dài hạn. Yêu cầu đặt ra là phải nâng cao năng lực sản xuất, quản trị chất lượng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng môi trường pháp lý ổn định, có khả năng dự báo, qua đó từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Anh Minh