Khai mạc Không gian trưng bày 'Địa lý nhân văn - Kiến tạo phát triển'

Ngày 4/9, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội (KHXH) Việt Nam đã tổ chức khai mạc Không gian trưng bày "Địa lý nhân văn - Kiến tạo phát triển". Sự kiện do Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững chủ trì thực hiện.

Phát biểu tại lễ khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam nhấn mạnh, đây không chỉ là hoạt động giới thiệu thành tựu riêng của một đơn vị, mà còn nằm trong chuỗi hoạt động chung của Viện Hàn lâm nhằm lan tỏa giá trị của khoa học xã hội và nhân văn.

Sự kiện khẳng định vai trò then chốt của tri thức khoa học trong việc nhận diện các vấn đề đất nước, cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chính sách và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển dân tộc.

Theo GS.TS. Lê Văn Lợi, địa lý nhân văn đóng vai trò đặc biệt trong nhận thức về mối quan hệ giữa con người, không gian, xã hội và môi trường; giúp nhận diện lợi thế, hạn chế, cơ hội và thách thức của từng vùng, địa phương.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, tổ chức không gian phát triển và phát triển vùng đòi hỏi tư duy khoa học theo cách tiếp cận tổng thể, liên ngành và lấy con người làm trung tâm.

Thông điệp "Địa lý nhân văn – Kiến tạo phát triển" vì thế mang ý nghĩa sâu sắc: Khoa học không chỉ giúp hiểu rõ không gian sống hiện tại mà còn định hướng, kiến tạo những không gian phát triển tốt đẹp hơn cho tương lai.

Không gian trưng bày là sự đúc kết tâm huyết, trí tuệ qua nhiều thế hệ cán bộ, nhà khoa học thuộc Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững. Đây đồng thời là "không gian của ký ức khoa học", nơi tri ân những người đi trước và nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm tiếp nối.

Trước những biến đổi nhanh chóng về kinh tế, xã hội, môi trường và công nghệ, GS.TS. Lê Văn Lợi đề nghị ngành địa lý nhân văn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy; tăng cường tính liên ngành, liên vùng; gắn nghiên cứu cơ bản với ứng dụng và tư vấn chính sách, nâng cao năng lực dự báo. Ông kỳ vọng không gian trưng bày sẽ trở thành điểm kết nối giữa tri thức với thực tiễn, giữa các thế hệ nhà khoa học, giữa nghiên cứu với chính sách và cộng đồng xã hội.

Lấy con người làm trung tâm trong tổ chức không gian phát triển

Chia sẻ tại không gian trưng bày, TS. Nguyễn Song Tùng, Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững cho biết, nghiên cứu địa lý nhân văn không chỉ nhằm nhận diện một không gian đang tồn tại, mà còn phải lý giải những động lực, cơ hội và thách thức đang định hình tương lai của không gian đó.

Bởi phía sau một bản đồ là một không gian sống; phía sau một chỉ số phát triển là đời sống của cộng đồng; phía sau một chính sách là những tác động cụ thể tới con người và vùng lãnh thổ. Việc nghiên cứu không gian phát triển không thể tách rời nghiên cứu con người. Chỉ khi hiểu đúng không gian, hiểu đúng con người và quy luật vận động của xã hội, chúng ta mới có thể kiến tạo được các mô hình phát triển phù hợp và bền vững.

Bước vào giai đoạn mới, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững xác định sẽ chủ động hơn trong việc "kiến tạo": kiến tạo tri thức mới để dự báo xu hướng; kiến tạo luận cứ khoa học sắc bén cho chính sách; kiến tạo giải pháp phù hợp từng địa phương; và kiến tạo mạng lưới hợp tác để lan tỏa tri thức thành nguồn lực phát triển.

Mục tiêu lớn nhất của Viện không nằm ở số lượng công trình, mà là tạo ra những tác phẩm thực sự có giá trị — những nghiên cứu vừa trả lời được các câu hỏi của khoa học, vừa giải quyết hiệu quả các bài toán từ thực tiễn, góp phần trực tiếp vào sự nghiệp kiến tạo phát triển đất nước.

Thu Giang