Khoa học và công nghệ số: Động lực trung tâm cho chăn nuôi bền vững

Đây là vấn đề được nhiều chuyên gia thảo luận tại Hội nghị khu vực "Chuyển đổi chăn nuôi bền vững trong hệ thống lương thực thực phẩm ở châu Á - Thái Bình Dương" diễn ra hôm nay (24/3) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam (MAE), Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Quốc tế (ILRI), FAO và CIRAD phối hợp tổ chức.

Các chuyên gia nhận định, khoa học và đổi mới sáng tạo chính là chìa khóa để ngành chăn nuôi vượt qua thách thức, đồng thời đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và an toàn thực phẩm cho hàng trăm triệu người dân. Những giải pháp đã được triển khai như chăn nuôi thông minh thích ứng khí hậu, nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn, cải thiện hệ thống thú y và quản lý sức khỏe vật nuôi. Tuy nhiên, việc nhân rộng còn chậm do thiếu sự phối hợp chính sách, khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh chăn nuôi hiện đóng góp 18-30% GDP nông nghiệp ở nhiều quốc gia trong khu vực, song cũng chịu sức ép lớn từ biến đổi khí hậu và áp lực tài nguyên. Tại Việt Nam, ngành chăn nuôi chiếm khoảng 27% giá trị sản xuất nông nghiệp, tạo sinh kế cho hàng triệu hộ dân, và đang chuyển dịch mạnh sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đưa ra 3 định hướng chiến lược: Thứ nhất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực trung tâm, thông qua phát triển giống năng suất cao, dinh dưỡng chính xác, công nghệ sinh học và quản lý thông minh; Thứ hai, phát triển chăn nuôi gắn với an toàn sinh học và cách tiếp cận "Một sức khỏe" (One Health), bảo vệ con người, vật nuôi và hệ sinh thái; Thứ ba, chăn nuôi cần trở thành giải pháp khí hậu, với mô hình xanh, kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính.

"Việt Nam sẵn sàng là đối tác tin cậy, cầu nối chuyển giao công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm để xây dựng ngành chăn nuôi hiện đại, minh bạch, có trách nhiệm và bền vững", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định.

Đại diện FAO nhấn mạnh, châu Á - Thái Bình Dương đang ở trung tâm của quá trình chuyển đổi chăn nuôi toàn cầu. Chăn nuôi không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn gắn với sinh kế, khả năng chống chịu và phát triển nông thôn. FAO đã đưa chuyển đổi chăn nuôi bền vững vào Chiến lược 2022-2031 với định hướng "Bốn tốt hơn": sản xuất tốt hơn, dinh dưỡng tốt hơn, môi trường tốt hơn và cuộc sống tốt hơn.

Ở góc độ nghiên cứu, bà Siboniso Moyo - Phó tổng giám đốc ILRI - cho biết tổ chức này đã hiện diện tại Việt Nam gần 20 năm, hợp tác trong nhiều lĩnh vực như sức khỏe vật nuôi, Một sức khỏe, an toàn thực phẩm và chuỗi giá trị chăn nuôi. Bà khẳng định khoa học và đổi mới sáng tạo là chìa khóa để nâng cao năng suất, quản lý dịch bệnh và giảm áp lực môi trường. Hội nghị lần này cần xác định ưu tiên chung, giải pháp đổi mới và cơ hội hợp tác mạnh mẽ hơn giữa khoa học, chính sách và đầu tư.

Đại diện CIRAD cũng nhấn mạnh vai trò của hợp tác nghiên cứu trong việc phát triển giải pháp phù hợp với hệ thống canh tác đa dạng, bảo đảm quá trình chuyển đổi ngành chăn nuôi đóng góp vào phát triển bao trùm và bền vững.

Trong khuôn khổ hội nghị, ILRI và CIRAD đã ký kết bốn thỏa thuận hợp tác nghiên cứu với các đối tác Việt Nam gồm Viện Chăn nuôi Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. Đây được kỳ vọng sẽ mở rộng hợp tác, tạo nền tảng chia sẻ mô hình thành công, xác định lĩnh vực ưu tiên về an ninh lương thực, sinh kế nông thôn, sức khỏe vật nuôi và chăn nuôi thích ứng khí hậu, qua đó thúc đẩy hợp tác khu vực trong giai đoạn tới.

Đỗ Hương