Không phân bổ dàn trải nguồn lực Chương trình MTQG

Bộ Dân tộc và Tôn giáo vừa ban hành văn bản số 3523/BDTTG-VPQGDTMN gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc triển khai các nội dung thuộc lĩnh vực dân tộc và tôn giáo trong Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là ưu tiên nguồn lực ở mức cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, biên giới, dân tộc thiểu số rất ít người, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù và nhóm có nguy cơ tụt hậu.

Việc phân bổ nguồn lực phải bảo đảm xuyên suốt các lĩnh vực hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế, văn hóa và chuyển đổi số. Trong đó, tập trung đầu tư nước sinh hoạt, hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, bố trí dân cư an toàn và tổ chức sản xuất.

Bộ nhấn mạnh yêu cầu không phân bổ vốn dàn trải, không loại bỏ các khoản hỗ trợ trực tiếp để chuyển vốn sang những nội dung dễ thực hiện. Đây là nguyên tắc cần được các địa phương quán triệt trong quá trình xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện Chương trình MTQG.

Triển khai đồng bộ 7 nhóm chính sách đặc thù

Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị các địa phương triển khai hiệu quả 7 nhóm nội dung chính sách đặc thù tại Phụ lục VII, Nghị định số 387/2026/NĐ-CP Quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, gồm:

Thứ nhất là phân định địa bàn, đối tượng và quản lý dữ liệu. Thứ hai là hạ tầng đặc thù. Thứ ba là giải quyết đất ở, nhà ở, đất sản xuất và điều kiện thiết yếu. Thứ tư là hỗ trợ phát triển sản xuất, sinh kế đặc thù. Thứ năm là đào tạo, bồi dưỡng cán bộ người dân tộc thiểu số. Thứ sáu là chính sách dành cho dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù và đồng bào tại vùng lõi khu bảo tồn, vườn quốc gia. Thứ bảy là điển hình tiên tiến, người có uy tín và tuyên truyền, vận động. Việc lựa chọn, biểu dương phải đúng đối tượng; phát huy vai trò già làng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo trong vận động, hòa giải, giám sát và tự quản cộng đồng. Tuyên truyền cần ưu tiên hình thức trực tiếp, sử dụng tiếng dân tộc thiểu số, phù hợp phong tục và điều kiện tiếp cận của người dân.

Về nguồn vốn, các địa phương phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân vốn giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài đến hết ngày 31/12/2026. Đối soát với Kho bạc Nhà nước về số dư, tạm ứng, ứng trước, kế hoạch vốn, mã dự án và hồ sơ thanh toán; xử lý ngay vướng mắc, không để chuyển đổi dữ liệu làm gián đoạn quyền lợi người dân. Không tự gia hạn nguồn kéo dài quá thời hạn được phép.

Đồng thời, các địa phương chuẩn bị kế hoạch, dự toán năm 2027. Việc lập, phân bổ và giao vốn từ Trung ương về địa phương thực hiện theo cơ chế của 4 Chương trình trước hợp nhất; sau khi được giao, việc phân bổ, quản lý và sử dụng vốn thực hiện theo Nghị định số 387/2026/NĐ-CP.

Trong thời hạn 90 ngày làm việc kể từ ngày 12/10/2026, các địa phương phải hoàn thành rà soát, phân loại nhiệm vụ, danh mục dự án. Trường hợp cần điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026 - 2030, gửi Bộ Tài chính xem xét.

Báo cáo rà soát ban đầu của các các tỉnh, thành phố gửi về Bộ Dân tộc và Tôn giáo (qua Văn phòng Quốc gia về Dân tộc và miền núi) trước ngày 15/11/2026 để tổng hợp, hỗ trợ xử lý vướng mắc.

Sơn Hào