Kinh tế Việt Nam ổn định, tích cực trong bối cảnh thế giới diễn biến khó lường

Quyết liệt điều hành, tăng trưởng mạnh trên nhiều lĩnh vực

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông. Giá xăng dầu thế giới tháng 10 tăng 3-4,2% so với tháng 9, tương đương mức giá tại thời điểm ngay sau khi xung đột xảy ra. Các nền kinh tế lớn có xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ, dòng vốn gián tiếp rút mạnh khỏi các nước đang phát triển.

Trong nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xử lý quyết liệt các vấn đề về lạm phát, nhập siêu, lãi suất, đầu tư công, doanh nghiệp; giao kịch bản tăng trưởng quý IV cho từng bộ, ngành, địa phương; giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, giảm 2% giá bán lẻ điện từ ngày 1/11/2026.

Trong bối cảnh đó, kinh tế - xã hội đạt nhiều kết quả tích cực, các ngành, lĩnh vực tiếp tục xu hướng tăng trưởng. Sản xuất nông, lâm, thủy sản và dịch vụ cơ bản ổn định. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 10 ước tăng 15% so với cùng kỳ, 10 tháng tăng 12,4%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 13%. Có 33/34 địa phương ghi nhận IIP 10 tháng tăng, trong đó 11 địa phương tăng từ 15% trở lên.

Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 10 đạt 52,3 điểm, cao hơn mức 51,9 điểm của tháng trước, đánh dấu tháng thứ 16 liên tiếp trên 50 điểm, cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục có chuyển biến tích cực.

Tiêu dùng tháng 10 tăng 14,7% so với cùng kỳ, 10 tháng tăng 13,5%, nằm trong khoảng mục tiêu cả năm (13-15%). Khách quốc tế đạt 19,5 triệu lượt, tăng 13,8%, cao nhất so với cùng kỳ trong nhiều năm qua.

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng. Vốn FDI đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 1.010 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, tăng 32,3%. Trong đó, xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5%, vượt mục tiêu tăng trưởng cả năm (15-16%). Riêng tháng 10, xuất siêu đạt 7,31 tỷ USD, so với 1,30 tỷ USD của tháng 9, góp phần đưa mức nhập siêu 10 tháng giảm còn 12,07 tỷ USD, từ mức 19,42 tỷ USD của 9 tháng.

Trong 10 tháng, có 243,6 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, cao hơn 33,9% so với số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Quy mô vốn đăng ký bình quân của doanh nghiệp thành lập mới đạt 13,2 tỷ đồng/doanh nghiệp, tăng 34,8% so với cùng kỳ.

Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được giữ vững. Công tác hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và phát triển hạ tầng chiến lược đạt kết quả tích cực. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được thúc đẩy; các lĩnh vực văn hóa, xã hội và an sinh xã hội được quan tâm. Quốc phòng, an ninh được củng cố; an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm. Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh, nhất là đối ngoại cấp cao.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, sản xuất, kinh doanh còn nhiều khó khăn, chưa có đột phá đáp ứng yêu cầu tăng trưởng quý IV. Xuất khẩu một số nhóm hàng chủ lực đã cải thiện nhưng vẫn giảm hoặc tăng thấp. Cán cân thương mại còn mất cân đối giữa một số thị trường và khu vực doanh nghiệp. Thị trường tài chính, tiền tệ, tín dụng chịu nhiều sức ép. Hoạt động của doanh nghiệp có dấu hiệu cải thiện nhưng vẫn đối mặt với không ít khó khăn.

Cần đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng chung

Về phương hướng, nhiệm vụ những tháng cuối năm, theo Bộ Tài chính, các bộ, địa phương cần quyết tâm cao, triển khai nghiêm Kết luận số 106-KL/TW ngày 15/10/2026 của Trung ương; kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%. Các địa phương chưa đạt kịch bản tăng trưởng phải quyết liệt hơn; các cực tăng trưởng lớn như TPHCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đồng Nai, Bắc Ninh... cần đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng chung.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Về chính sách tài khóa, Bộ Tài chính cập nhật kịch bản lạm phát; phối hợp với Bộ Công Thương điều chỉnh linh hoạt chính sách thuế, phí đối với xăng dầu, nhiên liệu bay; đánh giá thực chất kết quả chấm điểm giải ngân.

Các bộ, địa phương đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đạt 100% kế hoạch; kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án giải ngân chậm sang dự án giải ngân tốt; hoàn thành giải ngân vốn kéo dài trước ngày 31/12/2026.

Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa; bảo đảm thanh khoản, ổn định mặt bằng lãi suất, có giải pháp hiệu quả để giảm lãi suất cho vay; đẩy mạnh xử lý nợ xấu và các tổ chức tín dụng yếu kém.

Về quản lý giá cả, thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng, Bộ Công Thương bảo đảm nguồn cung xăng dầu, phối hợp với Bộ Tài chính sử dụng linh hoạt, hiệu quả Quỹ Bình ổn giá xăng dầu; bảo đảm cung ứng đủ điện và các điều kiện thực hiện giảm giá điện.

Các bộ, địa phương tăng cường quản lý, điều tiết sản xuất, bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa thiết yếu dịp lễ, Tết; xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, lợi dụng biến động giá xăng dầu để tăng giá hoặc không giảm giá khi giá xăng dầu giảm.

Để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và tiêu dùng, Bộ Công Thương theo dõi sát đơn hàng, công suất từng ngành; giảm chi phí logistics; đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng dịp lễ, Tết cuối năm gắn với bình ổn giá; chống buôn lậu, hàng giả.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương phấn đấu đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026 đạt trên 74 tỷ USD; gỡ "thẻ vàng" IUU.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các địa phương phấn đấu đạt mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế; tận dụng tối đa chính sách miễn thị thực đối với du khách Trung Quốc, có giải pháp kích cầu riêng đối với thị trường Hàn Quốc.

Các tập đoàn, tổng công ty phấn đấu vượt kế hoạch sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển năm 2026, nhất là các doanh nghiệp có tiến độ đầu tư chậm.

Bộ Tài chính cũng kiến nghị Bộ Xây dựng và các địa phương đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm; các bộ, cơ quan, địa phương tăng cường hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Đối với các lĩnh vực văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục và môi trường, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quan tâm triển khai các nhiệm vụ. Trong đó, Bộ Nội vụ và các địa phương thực hiện đầy đủ, kịp thời chính sách an sinh xã hội; hoàn thiện Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội; triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Bộ Y tế và các địa phương cắt giảm khâu trung gian trong mua sắm, cung ứng thuốc, thiết bị y tế; hoàn thành khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí toàn dân trong năm 2026.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cùng các địa phương theo dõi sát tình hình mưa lũ, triều cường; vận hành an toàn hồ chứa; sẵn sàng ứng phó thiên tai; chủ động phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027./.

Minh Ngọc