Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ: Chuyển hóa khuôn khổ hợp tác sâu rộng thành kết quả cụ thể

Sau hơn ba năm triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư đến khoa học - công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân. Kết quả chuyến công tác vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hoa Kỳ được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để các tiềm năng hợp tác được chuyển hóa thành những chương trình, dự án và kết quả cụ thể hơn.

Báo Điện tử Chính phủ vừa có cuộc trao đổi với Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng về dư âm của chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và triển vọng phát triển quan hệ hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ trong thời gian tới.

Sau hơn ba năm triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện và từ những trao đổi cấp cao trong chuyến công tác lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hoa Kỳ, Đại sứ nhìn nhận quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đang bước vào giai đoạn phát triển như thế nào?

Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng: Ba năm qua, trên thế giới đã diễn ra nhiều chuyển biến nhanh chóng, mạnh mẽ và phức tạp. Tại Hoa Kỳ, việc thay đổi chính quyền cũng dẫn tới những điều chỉnh trong chính sách đối nội, đối ngoại. Tuy vậy, điều đáng ghi nhận là Hoa Kỳ tiếp tục coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam và hai bên duy trì các kênh trao đổi, hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Trong chuyến công tác vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có nhiều hoạt động quan trọng, trong đó có các cuộc trao đổi với giới chính trị, doanh nghiệp, tài chính và học giả Hoa Kỳ. Các cuộc trao đổi này tiếp tục khẳng định quyết tâm của hai bên trong việc duy trì đà phát triển tích cực của quan hệ song phương, thúc đẩy hợp tác cùng có lợi và đưa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu.

Theo tôi, quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đang bước sang giai đoạn tập trung nhiều hơn đến chất lượng triển khai khi mà khuôn khổ hợp tác đã rộng, các lĩnh vực hợp tác cũng đã khá toàn diện.

Thương mại hai chiều đang tiếp tục tăng nhanh xuất phát từ nhu cầu và tiềm năng xuất khẩu của hai nước (Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu số một của Việt Nam và Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại thứ 8 của Hoa Kỳ). Hai bên đang tập trung hoàn tất Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng, hướng tới ổn định lâu dài.

Về đầu tư, các nhà đầu tư và doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng đầu tư và hợp tác lâu dài tại Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực Việt Nam đang có nhu cầu như công nghệ cao, sản xuất tiên tiến, hạ tầng số, năng lượng, y tế và các ngành phục vụ chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Điều Việt Nam quan tâm không chỉ là quy mô vốn, mà còn là khả năng chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, kết nối với doanh nghiệp Việt Nam và tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế.

Về khoa học-công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, hai bên đang đẩy mạnh hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, tập đoàn công nghệ và tổ chức đào tạo theo hướng gắn với nhu cầu thực tế của từng ngành và từng dự án.

Bên cạnh đó, hai nước tiếp tục đẩy mạnh hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh theo các chương trình tẩy độc dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật và đặc biệt là đẩy nhanh việc chia sẽ thông tin, áp dụng công nghệ hiện đại vào tìm kiếm, xác minh và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Việt Nam.

Cuối cùng, giao lưu nhân dân tiếp tục là nền tảng quan trọng cho quan hệ hai nước. Hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch, kết nối địa phương, giao lưu thanh niên và sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ có thể giúp tăng cường hiểu biết, tạo thêm các mối liên kết lâu dài và mở ra những cơ hội hợp tác mới.

Kim ngạch thương mại hai chiều liên tục tăng trưởng mạnh mẽ, đưa Việt Nam vào nhóm các đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ. Đại sứ nhận định thế nào về tiềm năng thương mại thời gian tới và làm thế nào để hai nước duy trì một cán cân thương mại bền vững?

Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng: Tiềm năng hợp tác thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ còn rất lớn vì đây là hai nền kinh tế có các thế mạnh bổ sung cho nhau. Việt Nam có thể cung ứng cho thị trường Hoa Kỳ nhiều nhóm hàng mà doanh nghiệp và người tiêu dùng có nhu cầu và Hoa Kỳ không sản xuất, như hàng điện tử, đồ gỗ, dệt may, da giày, nông sản, thủy sản và một số sản phẩm công nghiệp. Ở chiều ngược lại, Hoa Kỳ có thế mạnh về công nghệ cao, máy móc, thiết bị, hàng không, năng lượng, nông nghiệp hiện đại, y tế, giáo dục, tài chính và các dịch vụ chuyên sâu. Đây đều là những lĩnh vực Việt Nam cần cho giai đoạn phát triển mới, nhất là trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Để phát triển và duy trì quan hệ thương mại cân bằng, công bằng và bền vững hơn, bên cạnh việc xác lập các khuôn khổ pháp lý, các thỏa thuận hợp tác tạo thuận lợi cho xuất, nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ của nhau, cần gắn thương mại với đầu tư và sản xuất. Nếu Hoa Kỳ đầu tư nhiều hơn vào Việt Nam, doanh nghiệp hai nước hợp tác xây dựng mạng lưới cung ứng và đào tạo nhân lực, thì khi đó, thương mại không chỉ là hàng hóa xuất từ Việt Nam sang Hoa Kỳ hoặc từ Hoa Kỳ vào Việt Nam, mà còn là sự kết nối về công nghệ, máy móc, linh kiện, dịch vụ, tiêu chuẩn sản xuất và chuỗi cung ứng. Việc mở rộng hợp tác theo hướng này không chỉ góp phần cân bằng hơn cho thương mại song phương, mà còn tạo thêm động lực để doanh nghiệp Hoa Kỳ tăng cường hiện diện tại Việt Nam.

Điều quan trọng là hai bên cần tiếp tục trao đổi thẳng thắn, kịp thời và trên tinh thần xây dựng về các vấn đề phát sinh trong thương mại. Việt Nam sẵn sàng hợp tác với phía Hoa Kỳ trong việc bảo đảm xuất xứ hàng hóa, phòng chống gian lận thương mại, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và duy trì chuỗi cung ứng minh bạch. Việt Nam cũng mong Hoa Kỳ tiếp tục có cách tiếp cận công bằng, khách quan và tạo điều kiện thuận lợi để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Hoa Kỳ ổn định hơn.

Sau chuyến công tác lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đâu là bước chuyển mà Đại sứ kỳ vọng sẽ diễn ra trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, để Đối tác chiến lược toàn diện được thể hiện bằng những kết quả cụ thể hơn?

Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng: Sau chuyến công tác, chúng tôi kỳ vọng những trao đổi và định hướng ở cấp cao sẽ tạo thêm điều kiện thuận lợi để hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ được triển khai nhanh hơn, sát với nhu cầu thực tế hơn và đạt những kết quả cụ thể hơn.

Cụ thể, hai bên tiếp tục trao đổi để sớm hoàn tất các thỏa thuận, cơ chế hợp tác thương mại phù hợp, qua đó tạo môi trường hợp tác ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp hai nước. Các thỏa thuận hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước cần được sớm đi vào triển khai hiệu quả; các tập đoàn Hoa Kỳ tiếp tục đầu tư vào các lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu, đưa Việt Nam tham gia vào chuỗi cung toàn cầu về công nghệ cao.

Việc hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng cần được đẩy mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ tiên tiến, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh của Việt Nam.

Hợp tác tìm kiếm, xác minh liệt sĩ Việt Nam hy sinh trong chiến tranh sẽ được đẩy mạnh hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn bởi các cơ quan chuyên môn, tổ chức nhân đạo cùng với sự tham gia sâu hơn của khu vực tư nhân.

Tôi cũng mong sẽ có thêm đường bay trực tiếp Việt Nam - Hoa Kỳ được mở để đáp ứng nhu cầu giao lưu nhân dân ngày càng tăng giữa hai nước.

Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!

Diệu Hương