Lan tỏa ánh sáng tri thức từ nơi 'chữ quý hơn vàng"
(Chinhphu.vn) - Với quan niệm được truyền qua bao đời "cho con đống vàng không bằng cho con gang chữ", phường Mão Điền, thành phố Bắc Ninh từ xưa vốn là một địa phương thuần nông với những người dân chân lấm tay bùn nhưng lại được mệnh danh là "làng Đại học".

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tặng hoa chúc mừng phường Mão Điền, thành phố Bắc Ninh - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa
Ngày 14/11, phường Mão Điền, thành phố Bắc Ninh tổ chức Hội nghị tổng kết khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập năm 2026. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và nhiều lãnh đạo Bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương đã đến dự.
Người dân Mão Điền luôn coi trọng và ưu tiên việc học. Từ thời thi đỗ đại học rất khó khăn và là niềm tự hào không chỉ của gia đình mà của cả phường thì con em Mão Điền đỗ đại học gần như tuyệt đối, thậm chí nơi đây đã sản sinh ra nhiều thủ khoa, á khoa.
Mão Điền hiện có hàng nghìn người con tốt nghiệp đại học, sau đại học tại những cơ sở đào tạo uy tín trong và ngoài nước. Nhiều người đã trở thành nhà khoa học, nhà giáo, bác sĩ, kỹ sư và có những đóng góp thiết thực trên nhiều lĩnh vực. Đó là niềm tự hào của mỗi gia đình, mỗi dòng họ và của cả quê hương.
Khuyến học, khuyến tài – "Vun gốc trăm năm"
Phường Mão Điền xác định xây dựng và củng cố tổ chức Hội Khuyến học vững mạnh là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng và hiệu quả phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập trên địa bàn phường. Hội Khuyến học của phường gồm 32 Chi hội Khuyến học được thành lập tại các Tổ dân phố, trường học, cơ quan, đơn vị. Số lượng và chất lượng hội viên, các mô hình học tập không ngừng được nâng lên.
Xây dựng "Gia đình học tập" là tế bào, nền tảng quan trọng của khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, phong trào được đông đảo các gia đình hưởng ứng, số lượng và chất lượng gia đình đăng ký, đạt danh hiệu ngày càng tăng. Toàn phường có 5.436 gia đình đăng ký danh hiệu "Gia đình học tập", trong đó có 3.587 gia đình đạt danh hiệu "Gia đình học tập". Đến năm 2025, trong tổng số 8.911 hộ gia đình trên địa bàn, có 5.970 gia đình đăng ký và 3.999 gia đình được công nhận danh hiệu "Gia đình học tập", đạt tỷ lệ 67%.
Bên cạnh đó, phong trào "Dòng họ học tập" đã thực sự trở thành điểm tựa quan trọng, góp phần xây dựng xã hội học tập từ cơ sở, tạo động lực cho con cháu các dòng họ nỗ lực học tập, rèn luyện, đóng góp tích cực cho sự phát triển của gia đình và địa phương.
Phong trào xây dựng "Cộng đồng học tập" cũng được triển khai đồng bộ trên địa bàn phường với chất lượng được nâng lên và duy trì ổn định. Từ năm 2021 đến nay, phường Mão Điền luôn duy trì 100% tổ dân phố đạt danh hiệu "Cộng đồng học tập".
Kết nối, chia sẻ và trao truyền
Chia sẻ tại Hội nghị, em Nguyễn Đăng Phúc, đạt Huy chương bạc Olympic Vật lý quốc tế năm 2022, vừa tốt nghiệp Đại học Bách khoa cho biết, trên hành trình học tập, em đã không phải cố gắng một mình. Đằng sau những thành tích của em, không chỉ có nỗ lực cá nhân, mà còn có sự đồng hành của gia đình, sự tận tâm của thầy cô và một môi trường khuyến khích, tạo điều kiện cho việc học. Bên cạnh sự quan tâm của gia đình và thầy cô, những chính sách đầu tư cho giáo dục của Nhà nước và tỉnh Bắc Ninh cũng đã tạo cho em nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển.

Em Nguyễn Đăng Phúc, đạt Huy chương bạc Olympic Vật lý quốc tế năm 2022, vừa tốt nghiệp Đại học Bách khoa chia sẻ tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa
Trong thời gian học tại Trường THPT Chuyên Bắc Ninh, Đăng Phúc được hỗ trợ sinh hoạt phí hằng tháng, nhận học bổng theo học kỳ và có cơ hội tham gia các hoạt động thực hành, thí nghiệm khoa học. Những điều kiện ấy đã giúp em yên tâm học tập, nuôi dưỡng niềm yêu thích khoa học và có thêm động lực để theo đuổi mục tiêu của mình. Em bày tỏ luôn trân trọng và biết ơn những sự quan tâm, hỗ trợ đó. Đây cũng là những điều rất ý nghĩa mà truyền thống hiếu học của quê hương, cùng sự quan tâm dành cho giáo dục, đã mang lại.
"Những thành tích đã đạt được là những dấu mốc đáng quý, nhưng không phải là đích đến cuối cùng. Điều quan trọng hơn là kiến thức, tư duy và năng lực mà mỗi người tích lũy được trên hành trình ấy. Nhìn lại những cơ hội và sự giúp đỡ mà bản thân đã nhận được, cháu càng hiểu rằng đôi khi, chỉ một lời khuyên hay một thông tin được chia sẻ đúng lúc cũng có thể mở ra những hướng đi mà trước đây chúng ta chưa từng nghĩ tới", Nguyễn Đăng Phúc cho biết.
Đồng thời, Đăng Phúc hy vọng các thế hệ học sinh, sinh viên và những người đi trước của quê hương Mão Điền sẽ có thêm nhiều dịp kết nối, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau, để truyền thống hiếu học của quê hương không chỉ được nhắc đến qua những thành tích đáng tự hào, mà còn được tiếp nối khi những kinh nghiệm và cơ hội của người đi trước được trao truyền cho các thế hệ sau.

Ông Nguyễn Trí Tuệ, nguyên Phó Chánh án thường trực Tòa án nhân dân Tối cao, cũng là người con trưởng thành từ "cái nôi" Mão Điền, phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa
Cũng là người con trưởng thành từ "cái nôi" Mão Điền, ông Nguyễn Trí Tuệ, nguyên Phó Chánh án thường trực Tòa án nhân dân Tối cao thấm thía rằng, thành công không chỉ đến từ sự nỗ lực của bản thân, mà còn có công lao dạy dỗ của thầy cô, sự vun đắp của gia đình và truyền thống hiếu học của quê hương. Có những bài giảng theo năm tháng có thể phai nhạt trong trí nhớ, nhưng những lời động viên, sự nghiêm khắc đúng lúc, tấm gương tận tụy và lòng tin mà thầy cô trao cho học trò thì còn mãi.
"Xuất phát từ một vùng quê không bao giờ giới hạn ước mơ của mình, hãy mạnh dạn học hỏi, bền bỉ nỗ lực, làm chủ tri thức và kỹ năng mới; đồng thời, luôn ghi nhớ công ơn cha mẹ, thầy cô và niềm tự hào quê hương, lấy đó làm điểm tựa vươn lên", ông Nguyễn Trí Tuệ tin tưởng và động viên các bạn trẻ, các em học sinh.

Ông Nguyễn Xuân Viện, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học phường Mão Điền cho rằng tình yêu quê hương cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thiết thực, nhất là trong việc chăm lo cho thế hệ tương lai - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Xuân Viện, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học phường Mão Điền cho rằng tình yêu quê hương cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thiết thực, nhất là trong việc chăm lo cho thế hệ tương lai.
Công tác khuyến học, khuyến tài không chỉ là việc động viên học sinh đạt thành tích cao mà còn là sự đầu tư lâu dài cho tương lai quê hương. Ông Nguyễn Xuân Viện đề xuất một số nội dung như: Tăng cường kết nối những người con quê hương thành đạt; phát huy trách nhiệm đóng góp cho sự nghiệp khuyến học, khuyến tài; chú trọng truyền cảm hứng, định hướng và đồng hành cùng thế hệ trẻ; gắn khuyến học, khuyến tài với sự phát triển của quê hương.
Bài học đáng quý của Mão Điền về khát vọng tri thức là ánh sáng cần được lan tỏa rộng rãi. Các phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, gia đình và dòng họ trân trọng truyền thống "quý chữ hơn vàng" cùng với sự quan tâm thực chất của chính quyền địa phương chính là những mô hình hay, cách làm hiệu quả cần được nhân rộng trong cộng đồng và các địa phương trên phạm vi cả nước. Từ đó, tiếp nối và vun đắp truyền thống hiếu học của dân tộc ta qua nhiều thế hệ./.
Thu Sa