Làng nghề Pác Rằng
Làng nghề Pác Rằng, xã Phúc Sen (Quảng Uyên), cách trục chính Quốc lộ 3 khoảng 1 km. Đây là nơi cư trú của 53 hộ, 256 nhân khẩu, đều là dân tộc Nùng An. Theo con đường nhỏ vào làng, chúng tôi gặp nhiều hình ảnh quen mà lạ về cuộc sống thường ngày của người dân nơi đây. Cứ mỗi sáng khi mặt trời chưa lọt qua khe núi đầu làng, người đàn ông trong gia đình đã bắt đầu nhóm than cho lò rèn đỏ lửa, còn người phụ nữ chuẩn bị cho bữa sáng từ những ngọn rau rừng, lạc, đỗ rang tự tay trồng hái. Một ngày mới, tiếng búa, tiếng đe, tiếng mài rộn rã khắp làng. Trước đây thường từ 3 - 4 nhà cùng chung vốn để mở lò, nhưng bây giờ phần lớn các gia đình đều tự mở. Với truyền thống lâu đời của làng nghề cùng với uy tín, chất lượng của sản phẩm nên sản phẩm khá phong phú, chủ yếu là nông cụ đã làm ra đến đâu bán hết đến đó. Để chứng kiến việc làm ra sản phẩm, chúng tôi đã đến thăm lò rèn của gia đình anh Sạch Văn Vấn, vừa trao đổi với khách, tiếng búa, tiếng đe của hai vợ chồng người thợ vẫn nhịp nhàng, uy
Ông Sạch Văn Đồng, trưởng làng kể với chúng tôi: Sau năm 1979, làng nghề Pác Rằng đã bắt đầu sản xuất hàng hóa, nhưng chưa định hình rõ nét như hiện nay. Cả làng hiện có trên 40 lò rèn hoạt động liên tục. Những kinh nghiệm truyền thống của làng nghề đều được truyền lại từ gia đình qua các thế hệ dòng tộc. Âm thanh của làng nghề, tiếng đập, tiếng mài từ lâu đã đi vào tâm khảm của từng người dân, bởi họ đã sinh ra và lớn lên cùng với sự phát triển của làng nghề. Sản phẩm rèn của làng rất đa dạng, như: dao, búa, kéo, liềm, mõ, thuổng, cào, cày, bừa... Nhờ làm nghề truyền thống mà Pác Rằng đã có thay đổi căn bản, lao động có việc làm, có thu nhập nâng cao đời sống, tỷ lệ hộ nghèo đến nay chỉ còn 7%. Không chỉ có nghề rèn mà nét đặc sắc ở đây được thể hiện trong các ngôi nhà sàn cổ, và nghề dệt vải chàm, đan lát, xây dựng của Nùng An ở Pác Rằng vẫn được bảo tồn và phát huy.
Về định hướng phát triển làng nghề, ông Linh Văn Phù, Chủ tịch UBND xã Phúc Sen cho biết; Theo kế hoạch của tỉnh về triển khai xây dựng Khu Du lịch cộng đồng, bà con làng Pác Rằng đang thực hiện chương trình cải tạo nhà sàn. Trong quý II, xã sẽ tổ chức tham quan học hỏi kinh nghiệm một số địa phương. Nhờ phát triển kinh tế đa ngành nghề mà đời sống của các hộ dân trong làng đã được cải thiện đáng kể, hạn chế được những tập tục lạc hậu. Hiện nay, cả làng không có người nghiện hút, bà con đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, ổn định đời sống.
