Miền Trung: Từ liên kết theo địa giới đến liên kết theo chuỗi giá trị

Sự kiện quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia cùng cộng đồng doanh nghiệp khu vực miền Trung, tập trung nhận diện những điểm nghẽn chung, khai thác cơ hội liên kết vùng và đề xuất giải pháp để kinh tế tư nhân trong khu vực bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Phát triển theo không gian kinh tế vùng

Phát biểu khai mạc, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch VPSF 2026 cho rằng, miền Trung có cấu trúc kinh tế đặc biệt, với sự bổ trợ giữa biển, cảng, công nghiệp, đô thị ven biển với Tây Nguyên, vùng nguyên liệu, nông nghiệp, năng lượng và các hành lang Đông - Tây. Vì vậy, bài toán đặt ra không còn là "có nguồn lực gì", mà là những nguồn lực đó đang được kết nối với nhau như thế nào.

Từ thực tiễn 9 phiên đối thoại địa phương đã tổ chức trong khu vực, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đề xuất ba khoảng cách cần thu hẹp: Từ chủ trương đến thực thi; từ hạ tầng đến hành lang kinh tế; và từ tăng trưởng của địa phương đến năng lực lớn lên của doanh nghiệp. Theo đó, liên kết vùng cần chuyển từ kết nối đơn thuần sang kết nối dòng hàng, dòng vốn, dữ liệu, doanh nghiệp và thị trường; kết nối B2B cần hướng tới đơn hàng và hợp đồng thực tế; còn phát triển hạ tầng cần gắn với việc hình thành các chuỗi giá trị.

Phát biểu tại sự kiện, ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng nhấn mạnh yêu cầu liên kết vùng càng có ý nghĩa đặc biệt bởi miền Trung là khu vực có vị trí chiến lược, có tiềm năng về kinh tế biển, du lịch, công nghiệp, nông nghiệp, logistics, năng lượng và các nguồn tài nguyên.

"Mỗi địa phương có những lợi thế riêng, nhưng quy mô và môi trường còn phân tán. Kết nối hạ tầng, nguồn lực, nguồn hàng, chuỗi cung ứng chưa đồng đều và sự hỗ trợ giữa các địa phương và doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, trong khi chúng ta còn dư địa phát triển rất lớn", ông Phan Thái Bình đánh giá.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, ngày 28/8/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Vì vậy, phát triển vùng miền Trung là yêu cầu tất yếu, và sự phát triển ấy không chỉ là tổng hợp những nỗ lực riêng lẻ của từng địa phương.

"Chúng ta cần tư duy phát triển theo không gian kinh tế vùng, cùng kết nối hạ tầng, thị trường, nguồn hàng, nguồn nhân lực, công nghệ, dữ liệu, cùng hình thành những chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh trong nước và quốc tế. Khi thế mạnh của các địa phương này trở thành đầu vào, là thị trường, là động lực cho các địa phương khác cùng phát triển thì nội lực của cả khu vực sẽ đồng hành phát triển", lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng trao đổi.

Liên kết theo chuỗi giá trị, lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Tại phiên bàn tròn, theo PGS.TS. Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, miền Trung có 14/34 cảng biển, 12 cảng hàng không, 11 khu kinh tế ven biển, nhưng với 26,79% dân số mới đóng góp 19,26% GDP cả nước; hạ tầng còn dàn trải theo kỳ vọng của từng địa phương, chưa có trục ngang cao tốc hoàn chỉnh nối duyên hải với Tây Nguyên. Các cực tăng trưởng hiện mới là "những hòn đảo công nghiệp", chưa phải "một quần đảo có cầu nối".

Từ đánh giá trên, PGS.TS Trần Đình Thiên đề xuất vùng miền Trung cần chuyển từ liên kết theo địa giới sang liên kết theo chuỗi giá trị, lấy doanh nghiệp làm chủ thể và Đà Nẵng là điểm hội tụ dịch vụ của vùng. Đồng thời kiến nghị ba việc cần làm ngay là thiết lập cơ chế điều phối vùng và liên vùng; phân vai hệ thống cảng biển, logistics; và hình thành thiết chế thường trực của doanh nghiệp miền Trung.

Ông Vũ Hồng Quân, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Gia Lai cho rằng khoảng trống lớn hiện nay ở khu vực miền Trung – Tây Nguyên nằm ở việc năng lực doanh nghiệp nhỏ chưa được nhận diện đầy đủ, nguồn lực hỗ trợ chưa gắn chặt với nhu cầu thị trường và còn thiếu đầu mối đủ gần để đồng hành cùng doanh nghiệp.

Ông đề xuất ba nhóm giải pháp: Xây dựng dữ liệu, hồ sơ năng lực doanh nghiệp dùng chung toàn vùng; phát triển nhà cung ứng từ nhu cầu của các dự án, doanh nghiệp đầu chuỗi; và xây dựng mạng lưới Hội đồng hành xuyên địa phương, kết nối doanh nghiệp với vốn, công nghệ, tiêu chuẩn và thị trường.

Tại phiên tọa đàm "Kinh tế tư nhân Việt Nam: Đột phá thể chế - Hợp lực công tư", các đại biểu tập trung trao đổi về những điểm nghẽn thể chế, môi trường kinh doanh, khả năng kết nối nguồn lực và yêu cầu tăng cường hợp tác công-tư.

Các trao đổi tại tọa đàm mở tập trung vào yêu cầu chuyển từ "kết nối" sang "liên kết thực chất", trong đó Nhà nước tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng và môi trường kinh doanh; doanh nghiệp chủ động đầu tư, đổi mới, nâng cao năng lực quản trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; các tổ chức đại diện doanh nghiệp làm cầu nối, tập hợp và chuyển tải những vấn đề từ thực tiễn tới cơ quan quản lý.

Nhật Anh