Nắng nóng rất gay gắt vào tuần tới: Tiêu thụ điện miền Bắc dự báo lập đỉnh mới

Theo Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia – NSMO (Bộ Công Thương), năm 2026, dưới tác động của hiện tượng El Niño, các đợt nắng nóng diện rộng cường độ cao dẫn đến nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao, đặt áp lực lớn lên công tác điều độ, vận hành hệ thống điện quốc gia. Điển hình, mặc dù mới bước vào mùa nắng nóng, ngay ngày 15/5, công suất phụ tải toàn quốc đã thiết lập kỷ lục mới ở mức 54.654 MW, tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng điện tiêu thụ đạt 1,152 tỷ kWh, tăng 9,9 % so với cùng kỳ 2025. Đây là mức công suất, sản lượng điện tiêu thụ điện lớn nhất từng được ghi nhận.

Một thách thức lớn của hệ thống điện miền Bắc nói riêng và quốc gia nói chung trong mùa khô là khi nắng nóng diễn ra trên diện rộng và kéo dài, đỉnh phụ tải có xu hướng chuyển sang khung giờ tối (20h-23h), thậm chí cao hơn cả cao điểm ban ngày. Khung giờ cao điểm tối cũng là giai đoạn hệ thống chịu áp lực rất lớn do không còn nguồn điện mặt trời hỗ trợ, trong khi nhiều nhà máy thủy điện nhỏ cũng không đủ nước để phát điện.

Hệ thống cũng đang phải đối mặt với một số rủi ro tiềm ẩn như: Suy giảm công suất các tổ máy nhiệt điện than do đã vận hành ở mức công suất cao trong thời gian dài hoặc yêu cầu về môi trường, cũng như nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu (LNG, dầu, than nhập khẩu) do những bất ổn địa chính trị trên thế giới.

Theo dự báo từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sẽ bước vào đợt nắng nóng rất gay gắt từ ngày 23/5 đến 27/5. Đáng chú ý, tại thủ đô Hà Nội, trong hai ngày cao điểm 25 và 26/5, nhiệt độ khí tượng có thể chạm ngưỡng 40°C. Kết hợp với nhiệt độ điểm sương ở mức rất cao (27°C so với mức trung bình 18°C), hơi ẩm sẽ giữ nhiệt trong không khí và đẩy nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời lên tới 45°C - 47°C. Đợt nắng nóng sắp tới được đánh giá là có mức độ cao hơn giai đoạn 13-15/5 vừa qua. Dự báo phụ tải của hệ thống điện miền Bắc trong tuần tới ở mức xấp xỉ 29.000 MW, cao hơn 9,8% so với mức kỷ lục ghi nhận ngày 15/5.

Trước bối cảnh điều kiện thời tiết cực đoan, NSMO cho biết đã phối hợp cùng các đơn vị trong hệ thống chủ động triển khai đồng bộ nhiều phương án vận hành, chuẩn bị và sẵn sàng các kịch bản vận hành nhằm đảm bảo cung ứng điện trong các ngày nắng nóng. Thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết và tình hình thủy văn các hồ chứa để điều chỉnh huy động nguồn kịp thời, tuyệt đối không để xảy ra thiếu điện do nguyên nhân chủ quan.

Ngoài ra, để phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè, NSMO đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới ngay trong tháng 6/2026 nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện khỏi giờ cao điểm từ 17h30' đến 22h30'.

Với dự báo nắng nóng trong tuần tới, theo tính toán của NSMO, hệ thống điện dự kiến sẽ phải huy động cao nguồn khí LNG và huy động các tổ máy chạy dầu có giá thành cao như Nhiệt điện Ô Môn sử dụng dầu FO, các tổ turbine khí sử dụng dầu DO như nhà máy điện Thủ Đức, Cần Thơ. NSMO đã phối hợp thông báo nhu cầu huy động LNG tới đơn vị cấp khí (PV Gas) và dự kiến nhu cầu huy động dầu đến các đơn vị phát điện để có sự chuẩn bị sẵn sàng nhiên liệu, đáp ứng nhu cầu hệ thống.

Thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/03/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, cũng như để đảm bảo vận hành an toàn của hệ thống điện và tối ưu chi phí cho người sử dụng điện, NSMO khuyến nghị người dân sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trước mắt trong giai đoạn cao điểm mùa khô 2026 và trong các ngày nắng nóng sắp tới.

Anh Thơ