Nga - ASEAN tìm động lực mới từ thương mại, logistics và công nghệ

Tham dự phiên đối thoại có ông Sergey Katyrin, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nga, cùng các quan chức và cộng đồng doanh nghiệp Nga và các nước ASEAN.

Nga - ASEAN còn nhiều dư địa hợp tác

Phát biểu tại diễn đàn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá Vladivostok có vị trí quan trọng, là cửa ngõ kết nối Nga với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.

Năm 2026 đánh dấu 35 năm quan hệ Nga - ASEAN. Hội nghị Cấp cao Nga - ASEAN tại Kazan đã thông qua Kế hoạch hành động toàn diện giai đoạn 2026-2030, tạo nền tảng đưa quan hệ Đối tác chiến lược đi vào chiều sâu, thực chất.

Thương mại Nga - ASEAN tăng gần 58% trong một thập kỷ, đạt khoảng 21 tỷ USD năm 2025. Tuy nhiên, dư địa hợp tác vẫn còn lớn. Theo Bộ trưởng, cần chuyển các định hướng thành dự án cụ thể, tạo dòng thương mại và đầu tư thực chất, có kết quả đo lường được.

Trong giai đoạn mới, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026-2030, đồng thời thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, AI, nhân lực chất lượng cao và kinh tế tư nhân.

Năm 2025, quy mô kinh tế Việt Nam đạt khoảng 514 tỷ USD, kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 930 tỷ USD. Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực, thu hút đầu tư trong công nghệ, điện tử, chế biến chế tạo, năng lượng, logistics và dịch vụ.

Đề xuất 5 hướng mở rộng hợp tác Nga - ASEAN

Trong quan hệ Nga - ASEAN, Việt Nam có vị trí đặc biệt. Kim ngạch thương mại Việt Nam - Nga đạt khoảng 4,77 tỷ USD năm 2025, tương đương gần 1/4 tổng thương mại Nga - ASEAN. Việt Nam cũng là nước ASEAN đầu tiên ký Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU).

Với mạng lưới FTA rộng lớn, Việt Nam có thể trở thành cầu nối để doanh nghiệp Nga tiếp cận thị trường ASEAN và quốc tế. Ở chiều ngược lại, vùng Viễn Đông của Nga mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam và ASEAN tiếp cận thị trường Nga và không gian kinh tế Á - Âu.

Từ vị trí này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề xuất 5 định hướng hợp tác trọng tâm.

Thứ nhất, phát triển chuỗi cung ứng mới, tăng cường kết nối thương mại - đầu tư. Nga có thế mạnh về năng lượng, nguyên liệu, nông nghiệp, công nghiệp và khoa học - công nghệ, trong khi ASEAN sở hữu thị trường gần 700 triệu dân và mạng lưới sản xuất năng động. Hai bên cần chuyển từ thương mại đơn thuần sang cùng đầu tư, sản xuất và tham gia chuỗi giá trị. Việt Nam sẵn sàng làm cầu nối, thu hút doanh nghiệp Nga vào công nghiệp chế biến, công nghệ cao, năng lượng, logistics và nông nghiệp công nghệ cao.

Thứ hai, tạo đột phá về giao thông và logistics. Bộ trưởng đề nghị tăng cường kết nối vận tải biển giữa Vladivostok, vùng Viễn Đông với Việt Nam và Đông Nam Á, gắn với các tuyến đường sắt và hành lang vận tải Á - Âu; nghiên cứu hình thành hành lang logistics Viễn Đông - Việt Nam - ASEAN, kết nối cảng biển, kho lạnh, trung tâm phân phối và các chuỗi sản xuất.

Thứ ba, đưa khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và AI thành động lực hợp tác mới. Việt Nam đề xuất thúc đẩy hợp tác về AI, an ninh mạng, fintech, y tế và giáo dục số, trung tâm dữ liệu, sản xuất thông minh; tăng cường nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và thương mại hóa sản phẩm.

Thứ tư, tăng cường hợp tác năng lượng, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Nhu cầu năng lượng ASEAN tiếp tục tăng trong khi yêu cầu chuyển dịch năng lượng ngày càng cao. Với thế mạnh của Nga về năng lượng và khoa học - công nghệ, đây có thể trở thành trụ cột quan trọng trong hợp tác Nga - ASEAN.

Thứ năm, mở rộng hợp tác tài chính, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân. Việt Nam đang phát triển các khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM, Đà Nẵng, mở ra cơ hội cho các định chế tài chính và quỹ đầu tư Nga. Hai bên cũng cần tăng cường kết nối hàng không, du lịch, giáo dục và văn hóa. Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh cần biến Kế hoạch hành động Nga - ASEAN giai đoạn 2026-2030 thành những dự án cụ thể, có đối tác và đo lường được kết quả. 

"Việt Nam luôn coi Nga là đối tác quan trọng và ASEAN là không gian hợp tác chiến lược. Việt Nam sẵn sàng phát huy hơn nữa vai trò cầu nối kinh tế giữa Nga với ASEAN và giữa EAEU với Đông Nam Á, cùng Nga và các nước ASEAN tạo dựng những động lực hợp tác mới vì hòa bình, ổn định, thịnh vượng và phát triển bền vững của khu vực", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định.

Anh Minh