Nghệ An cần chuyển biến về chất trong mô hình phát triển

Tham dự Hội nghị có đồng chí Phan Đình Trạc, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng Ban Nội chính Trung ương; đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương; Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Thái Thanh Quý; đại diện lãnh đạo các bộ, cơ quan: Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính, UBND các tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Trị.

Về phía tỉnh Nghệ An có Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận; Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải; các đồng chí lãnh đạo tỉnh Nghệ An qua các thời kỳ; lãnh đạo các sở, ban, ngành. Cùng sự hiện diện của nhiều tập đoàn, doanh nghiệp và các nhà đầu tư trong nước, quốc tế. Chương trình được kết nối với 130 điểm cầu xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Hội nghị được tổ chức nhằm công bố đầy đủ, kịp thời các nội dung của Quyết định số 2856/QĐ-UBND ngày 28/6/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh về phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Qua đó, phổ biến quan điểm, mục tiêu, tầm nhìn, phương hướng phát triển và các giải pháp trọng tâm để các cấp, các ngành, doanh nghiệp và nhân dân thống nhất nhận thức, triển khai thực hiện và giám sát.

Đặc biệt, kết hợp công bố quy hoạch với quảng bá, xúc tiến đầu tư nhằm huy động tối đa các nguồn lực, tại sự kiện, UBND tỉnh Nghệ An đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác với các tập đoàn, tổ chức kinh tế trong và ngoài nước, tạo động lực mới cho sự phát triển của tỉnh. Các quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và các thỏa thuận hợp tác được trao với tổng vốn đăng ký hơn 110.000 tỷ đồng.

Lợi thế khác biệt và nỗ lực vươn lên

Chúc mừng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Nghệ An, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu biểu dương sự chủ động của tỉnh và sự đồng hành của các bộ, ngành, chuyên gia, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng Quy hoạch và chuẩn bị Hội nghị.

Nhấn mạnh cách tiếp cận mới là quy hoạch không chỉ phân bổ không gian, mà phải kiến tạo phát triển; không chỉ xác định "phát triển ở đâu", mà phải trả lời rõ phát triển bằng động lực nào, nguồn lực từ đâu và kết quả cuối cùng mang lại điều gì cho người dân, Phó Thủ tướng cho rằng Nghệ An có đầy đủ nền tảng trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước.

Trước hết, Nghệ An là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, vùng đất "địa linh, nhân kiệt", giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, hiếu học, tự lực, tự cường và trọng nghĩa tình. Những phẩm chất đó đã giúp Nghệ An vượt qua điều kiện khắc nghiệt để vươn lên. Văn hóa không chỉ là di sản để bảo tồn, mà đã trở thành nguồn lực nội sinh, tạo niềm tin, kỷ luật lao động, khát vọng cống hiến và sức hấp dẫn riêng của môi trường đầu tư.

Bên cạnh đó, Nghệ An có một tổ hợp lợi thế hiếm có: Không gian tự nhiên rộng lớn, hội tụ miền núi, trung du, đồng bằng, đô thị, biên giới và biển; nằm trên trục Bắc-Nam, đồng thời là cửa ngõ ra biển của Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan; có TP. Vinh là trung tâm lớn về giáo dục, y tế, thương mại, dịch vụ của Bắc Trung Bộ; có Khu dự trữ sinh quyển thế giới miền Tây Nghệ An, Khu kinh tế Đông Nam và hệ thống công nghiệp đang hình thành.

"Chính sự kết hợp giữa con người, văn hóa, vị trí địa chiến lược, dư địa phát triển và sự quan tâm đặc biệt của Trung ương đã tạo nên lợi thế khác biệt của Nghệ An", Phó Thủ tướng nhận định.

Cũng theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, bất chấp những khó khăn, thách thức của tình hình khu vực và quốc tế, tỉnh Nghệ An có những chuyển biến tích cực, rõ nét, đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận.

Cụ thể, 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 9,65%, là mức tăng trưởng cao nhất trong 14 năm qua, đứng thứ 2 trong khu vực Bắc Trung Bộ. Trong đó, công nghiệp là động lực dẫn dắt (chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng tăng 23,02%); xuất khẩu bứt phá vượt bậc (kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đạt 3,1 tỷ USD, tăng 58,4%); thu hút đầu tư đạt kết quả nổi trội (vốn FDI đăng ký đạt 2,41 tỷ USD, đứng thứ 5 cả nước). Những con số này thể hiện khát vọng, quyết tâm đổi mới và nỗ lực vươn lên của Nghệ An trong tổng thể bức tranh phát triển kinh tế-xã hội của vùng và cả nước.

Không gian phát triển toàn diện

Quy hoạch điều chỉnh tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã định hình cho tỉnh một không gian phát triển toàn diện với các nét nổi bật.

Một là, Khu kinh tế Đông Nam định hướng phát triển theo mô hình khu kinh tế tự do là động lực tăng trưởng chính, hạt nhân về công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, năng lượng, cảng biển, đô thị, và logistics.

Hai là, hai cực tăng trưởng phía bắc và phía nam mở rộng không gian công nghiệp - đô thị - dịch vụ ra ngoài các khu kinh tế hiện hữu và tạo động lực thúc đẩy liên kết vùng (kết nối với Khu kinh tế Nghi Sơn ở phía nam Thanh Hoá và hệ sinh thái công nghiệp ở phía bắc Hà Tĩnh).

Ba là, nhóm 3 vùng không gian (vùng đồng bằng, vùng trung du, vùng miền núi), 4 trụ cột (công nghiệp, thương mại, nông nghiệp, kinh tế biển), 5 hành lang kinh tế và 6 vùng đô thị gắn với các trục Bắc - Nam, Đông - Tây, các cửa khẩu, các tuyến ven biển là những không gian để thúc đẩy phát triển các ngành, lĩnh vực phù hợp với thế mạnh của tỉnh và xu hướng phát triển hiện nay.

"Nếu được tổ chức tốt, các không gian này sẽ tạo nên một bản đồ phát triển mới cho Nghệ An: Kết nối từ miền Tây Nghệ An và khu vực Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan ra biển, từ sản xuất đến thương mại quốc tế, từ thu hút vốn đến tiếp nhận công nghệ chiến lược", Phó Thủ tướng cho biết.

Trọng tâm, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng

Thời gian tới, để Quy hoạch thực sự trở thành nguồn lực phát triển và các cam kết đầu tư sớm được hiện thực hóa, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Nghệ An tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, khẩn trương cụ thể hóa Quy hoạch thành kế hoạch hành động có trọng tâm, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng. Ngay trong tháng 8/2026, tỉnh cần ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch theo tinh thần "6 rõ"; xác định rõ danh mục nhiệm vụ, công trình, dự án ưu tiên trong từng giai đoạn; phân công lãnh đạo tỉnh trực tiếp theo dõi, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Thứ hai, tập trung và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; xác định đúng thứ tự ưu tiên, tập trung nguồn lực cho các công trình có tính nền tảng, liên vùng và khả năng lan tỏa cao; phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công để huy động đầu tư tư nhân và các nguồn lực xã hội.

Thứ ba, phát huy con người và văn hóa xứ Nghệ thành nguồn lực nội sinh trong thực hiện Quy hoạch. Tỉnh cần gắn quy hoạch phát triển các không gian kinh tế với đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực; đồng thời bảo tồn, khai thác hợp lý giá trị văn hóa để nâng cao sức hấp dẫn, xây dựng thương hiệu địa phương. Mỗi dự án phát triển phải đồng thời góp phần tạo việc làm, nâng cao chất lượng sống và gìn giữ bản sắc xứ Nghệ.

Thứ tư, phát triển nhanh phải gắn với phát triển xanh, bền vững. Do đó, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh kiên quyết không đánh đổi môi trường, an ninh trật tự và chất lượng đời sống của nhân dân để lấy tăng trưởng đơn thuần. Các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, môi trường và phòng, chống thiên tai phải được tính toán ngay từ khâu quy hoạch và lựa chọn nhà đầu tư.

Thứ năm, Quy hoạch chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành dự án, sản phẩm, việc làm, nguồn thu và chất lượng sống tốt hơn cho nhân dân. Vì vậy, thước đo của xúc tiến đầu tư không phải là tổng vốn đăng ký, mà là vốn thực hiện, tiến độ triển khai, hiệu quả sử dụng đất, công nghệ được tiếp nhận và khả năng liên kết, lan tỏa đối với nền kinh tế địa phương.

Đối với từng dự án được trao quyết định tại Hội nghị, tỉnh phải thống nhất một đầu mối chịu trách nhiệm; kiểm điểm kết quả hằng tháng, hằng quý. Đồng thời, chủ động rà soát, xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, không để làm cản trở việc triển khai Quy hoạch.

"Từ hôm nay, Nghệ An đã có một không gian phát triển mới, với một tâm thế mới, tư duy mới, tầm nhìn mới, và những động lực mới để hiện thực hoá khát vọng phát triển của mình", Phó Thủ tướng chia sẻ và tin tưởng tỉnh Nghệ An sẽ đóng góp thiết thực cho mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số của cả nước.

Với tinh thần đó, Phó Thủ tướng kêu gọi các tập đoàn, quỹ đầu tư, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế lựa chọn Nghệ An là cứ điểm đầu tư chiến lược; cùng tỉnh kiến tạo những giá trị mới, mang lại lợi ích mới để cùng đất nước vững bước phát triển trong một kỷ nguyên mới./.

Thu Sa