Ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng là hài hòa điều kiện hiện nay

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Mở đầu phiên thảo luận, đại biểu Phạm Văn Hòa (tỉnh Đồng Tháp) bày tỏ sự đồng tình với đề xuất của Chính phủ về việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với hộ và cá nhân kinh doanh.

Việc nâng ngưỡng từ 500 triệu đồng lên khoảng 1 tỷ đồng được đánh giá là chính sách nhân văn, giúp hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ trong bối cảnh khó khăn, đồng thời tạo động lực mở rộng sản xuất, kinh doanh. Tuy có thể làm giảm nguồn thu thuế trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ khuyến khích nhiều hộ tham gia hoạt động kinh tế chính thức.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý cần tăng cường kiểm tra, giám sát để tránh tình trạng kê khai không trung thực nhằm trốn thuế. Điều này đòi hỏi cán bộ thuế phải làm việc công tâm, minh bạch…

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng) cơ bản tán thành việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu để bảo đảm tính kịp thời với biến động kinh tế-xã hội nhưng đặt ra một cảnh báo lớn về cơ chế kiểm soát. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, vấn đề không chỉ nằm ở việc "ai quy định" mà là "kiểm soát bằng cách nào" sau khi quy định được ban hành.

Đại biểu chỉ ra một kẽ hở thực tế rằng nếu ngưỡng doanh thu là căn cứ để miễn thuế thu nhập cá nhân hoặc thuế giá trị gia tăng, thị trường rất dễ phát sinh tình trạng "chia nhỏ". Cụ thể là việc chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc "đứng tên" nhiều người khác nhau để giữ mức doanh thu luôn nằm dưới ngưỡng chịu thuế.

Để khắc phục tình trạng này, đại biểu đề nghị Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu trong các văn bản quy định chi tiết. Đồng thời, cần có cơ chế báo cáo định kỳ để bảo đảm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ người dân, không bị lợi dụng để làm thất thu ngân sách nhà nước.

Về hiệu lực thi hành, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng lưu ý một nguyên tắc quan trọng là không làm phát sinh bất lợi cho người nộp thuế. Trong trường hợp áp dụng hiệu lực trở về trước (từ ngày 01/01/2026), cần làm rõ trường hợp nào quy định mới gây bất lợi hơn thì tuyệt đối không được áp dụng hồi tố...

Phát biểu tiếp thu và giải trình một số nội dung tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay, đại biểu Quốc hội rất quan tâm đến ngưỡng doanh thu được miễn hoặc không phải nộp thuế. Ban soạn thảo đã cân nhắc rất nhiều mặt, tính toán rất kỹ tác động đến cả thu ngân sách, cả đối tượng nộp thuế và cho rằng ngưỡng 1 tỷ đồng là "hài hòa với thời điểm hiện nay". Trong Luật lần này cũng đã tiếp thu theo hướng giao Chính phủ quy định ngưỡng cụ thể phù hợp với diễn biến kinh tế-xã hội, trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ.

Dẫn chứng về tính hợp lý, người đứng đầu ngành tài chính cho biết con số này đã là gấp đôi mức hiện hành và tác động ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Cụ thể, với các hộ và cá nhân kinh doanh thì mức miễn lên đến 1 tỷ đồng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ. Với doanh nghiệp nhỏ, sẽ có khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ được hưởng với tổng mức giảm khoảng 2.100 tỷ đồng.

Cho rằng mức đề xuất này là rất phù hợp với điều kiện hiện hành, song Bộ trưởng cũng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục cân nhắc rất kỹ và tính toán thêm để báo cáo Quốc hội về mức cụ thể.

Phản hồi các băn khoăn về công tác quản lý thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ quan điểm cốt lõi trong xây dựng chính sách của ngành, đó là phải thiết kế luật thuế bảo đảm tính trung lập, tính hiệu quả.

Về thuế tiêu thụ đặc biệt, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn ghi nhận các ý kiến về việc kéo dài thời gian ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp xanh và cam kết sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp để tránh tình trạng "giảm sốc" khi các chính sách ưu đãi hết hạn.

Diệu Anh