Nhiệt điện Phú Mỹ: 348 tỷ kWh và 'lá chắn' ổn định hệ thống điện quốc gia

Tính đến tháng 4 năm nay, Công ty Nhiệt điện Phú Mỹ đã ghi dấu một cột mốc đặc biệt khi tổng sản lượng điện tích lũy đạt 348 tỷ kWh. Con số này không chỉ thể hiện quy mô vận hành vượt trội mà còn phản ánh vai trò chủ lực của Trung tâm Điện lực Phú Mỹ trong việc cung ứng điện cho nền kinh tế và đời sống xã hội.

Được thành lập từ năm 1997, qua nhiều lần tái cơ cấu và phát triển, đến nay Công ty đang quản lý, vận hành 13 tổ máy với tổng công suất lắp đặt 2.540 MW. Các nhà máy như Phú Mỹ 1, Phú Mỹ 2.1, Phú Mỹ 2.1 mở rộng và Phú Mỹ 4 đều được trang bị công nghệ hiện đại của các tập đoàn hàng đầu thế giới như Mitsubishi, GE hay Siemens.

Điểm nổi bật trong vận hành của Nhiệt điện Phú Mỹ là việc áp dụng chu trình hỗn hợp. Nhờ tận dụng nhiệt thải từ turbine khí để vận hành turbine hơi, hiệu suất phát điện được nâng từ khoảng 35% lên trên 55-56% mà không cần bổ sung thêm nhiên liệu. Đây được xem là giải pháp tối ưu hóa tài nguyên, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất điện trong bối cảnh chi phí nhiên liệu ngày càng biến động.

Cùng với đó, hệ thống phun sương (Fogging) cũng được triển khai nhằm giảm tổn thất công suất do nhiệt độ môi trường cao, giúp tăng thêm khoảng 28 MW cho mỗi hệ thống khi vận hành. Những cải tiến kỹ thuật này góp phần duy trì độ tin cậy và khả dụng cao của các tổ máy.

Không chỉ đóng vai trò nguồn phát lớn, Nhiệt điện Phú Mỹ còn là "lá chắn" quan trọng giúp ổn định hệ thống điện quốc gia trước sự gia tăng nhanh chóng của năng lượng tái tạo. Với đặc tính khởi động nhanh, các tổ máy turbine khí thường xuyên phải thực hiện điều chỉnh tăng - giảm tải, thậm chí dừng và khởi động liên tục để bù đắp sự biến động của điện mặt trời và điện gió.

Theo ông Trần Hữu Thanh, Phó Giám đốc Công ty, có những năm cao điểm, 13 tổ máy phải thực hiện tới gần 1.000 lần khởi động - dừng máy. Điều này cho thấy áp lực điều độ rất lớn, đồng thời cũng đặt ra thách thức không nhỏ đối với tuổi thọ thiết bị.

"Việc vận hành linh hoạt như vậy gây ra ứng suất nhiệt lớn cho các thiết bị, do nhiệt độ làm việc có thể lên tới hơn 1.000 độ C. Sự co giãn liên tục làm gia tăng nguy cơ nứt vỡ vật liệu và suy giảm tuổi thọ linh kiện", ông Thanh cho biết.

Bên cạnh thách thức về vận hành, yếu tố công nghệ cũng là vấn đề đáng lưu ý. Trong các nhà máy nhiệt điện khí, lớp phun phủ bảo vệ kim loại thường sử dụng vật liệu gốm với công nghệ plasma, đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo độ bền và hiệu suất. Tuy nhiên, hiện nay Việt Nam vẫn chưa làm chủ được công nghệ này, khiến công tác bảo trì chuyên sâu và cung ứng vật liệu vẫn phụ thuộc vào các nhà sản xuất nước ngoài.

Trong bối cảnh nguồn khí nội địa suy giảm mạnh, từ mức khoảng 23 triệu m³/ngày xuống còn 7-8 triệu m³/ngày, Công ty đã chủ động chuyển dịch sang sử dụng khí hóa lỏng (LNG). Qua thực tế vận hành, LNG cho thấy khả năng tương thích cao với hệ thống hiện hữu, không cần cải tạo lớn về thiết bị.

Sẵn sàng các phương án đảm bảo nhiên liệu cho mùa khô

Để đảm bảo nhiên liệu cho mùa khô, Công ty đã tích cực đàm phán, nâng sản lượng khí cung cấp và đa dạng hóa nguồn LNG. Nguồn LNG từ PV GAS dự kiến tăng lên khoảng 9,5 tỷ, đồng thời bổ sung thêm nguồn từ kho Hải Linh từ tháng 5, góp phần tăng dự phòng và tạo tính cạnh tranh về giá.

Song song với đó, phương án dự phòng bằng dầu vẫn được duy trì. Hiện Công ty có 6 bồn chứa, luôn đảm bảo tồn kho tối thiểu khoảng 20.000 - 30.000 m³ dầu DO, sẵn sàng vận hành trong trường hợp nguồn khí bị gián đoạn.

Đáng chú ý, để chuẩn bị cho cao điểm mùa khô, Công ty đã chủ động đẩy sớm kế hoạch đại tu thiết bị từ tháng 8 lên thực hiện ngay từ tháng 3. Công tác kiểm tra, bảo dưỡng cũng được tăng cường nhằm đảm bảo các tổ máy luôn trong trạng thái sẵn sàng cao nhất.

Về vận hành, các tổ máy có thể linh hoạt sử dụng cả khí và dầu, hoặc phối hợp hai loại nhiên liệu tùy theo yêu cầu điều độ. Hiện cụm nhà máy Phú Mỹ có thể tiêu thụ tối đa khoảng 10 triệu m³ khí mỗi ngày, tương đương sản lượng phát điện khoảng 60 triệu kWh. Sản lượng thực tế những năm gần đây cũng tăng mạnh, từ mức 20-25 triệu kWh/ngày lên khoảng 40 triệu kWh/ngày, phản ánh nhu cầu điện ngày càng gia tăng.

Trước áp lực chi phí nhiên liệu, Công ty cũng triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Thời gian khởi động tổ máy đã được rút ngắn từ 60 phút xuống còn 40 phút, giúp giảm đáng kể suất hao nhiên liệu. Nhiều thiết bị được thay thế bằng công nghệ hiệu suất cao hơn, đồng thời các biện pháp tiết kiệm điện trong khối văn phòng cũng được thực hiện nghiêm túc.

Anh Thơ