Phát động chương trình ‘Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống’ năm 2026

Sáng 12/10/2026, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026. 

Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 bắt đầu từ Lễ phát động (12/10/2026) đến hết ngày 30/11/2026. Công tác chấm chung khảo sẽ được thực hiện sau ngày 30/11/2026; Lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026.

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho biết, “Trong bài thơ “Cảnh khuya”, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”. Từ tiếng suối trong trẻo đến lời ru thân thuộc, từ tiếng trống vọng về từ nghìn xưa đến nhịp đập của những trái tim hôm nay, thanh âm của thiên nhiên và con người đã bồi đắp, nuôi dưỡng tâm hồn Việt Nam. Biết lắng nghe quê hương cũng là một cách học yêu đất nước; biết sáng tạo là cách gửi gắm tình yêu ấy đến các thế hệ mai sau”.

Bác Hồ từng khẳng định: “Quần chúng còn là người sáng tạo nữa”. Người trân trọng những sáng tạo của quần chúng, coi đó là những “hòn ngọc quý”. Mỗi người dân, với những trải nghiệm, cảm xúc và tình yêu của riêng mình, đều có thể gửi gắm vào một giai điệu, một câu hát, góp phần làm giàu đời sống âm nhạc dân tộc.

Để khơi dậy sức sáng tạo ấy trong toàn dân, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026, với mong muốn mỗi người đều có thể tham gia sáng tạo, lưu giữ và lan tỏa những thanh âm của cuộc sống.

Thứ trưởng kêu gọi mỗi người hãy bắt đầu học thêm một điều mới về âm nhạc, ghi lại một thanh âm của quê hương, chia sẻ một câu hát hoặc thử sáng tạo một giai điệu của riêng mình từ ngày hôm nay.

“Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Trong ngôn ngữ chung ấy, Việt Nam cần có tiếng nói của riêng mình. Người Việt hãy tự kể câu chuyện của mình bằng âm thanh, tự nuôi dưỡng sức sáng tạo và làm giàu nguồn âm nhạc Việt Nam, để chúng ta tự chủ trong sáng tạo, đồng thời tự tin hòa nhập cùng thế giới”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, nếu những thanh âm từ nghìn xưa đã vượt qua thời gian để đến với hôm nay, thì thế hệ hôm nay cũng có trách nhiệm lưu giữ và gửi những thanh âm của cuộc sống đương đại đến mai sau. Mỗi người đóng góp một thanh âm, triệu người cùng viết tiếp giai điệu của Tổ quốc, để các thế hệ tương lai có thể lắng nghe tình yêu, khát vọng và nhịp sống của Việt Nam hôm nay.

Từ những thanh âm quen thuộc đến một bức tranh âm nhạc Việt Nam

Trong đời sống của mỗi người luôn có những thanh âm gắn với ký ức, quê hương và cộng đồng: tiếng rao trên một con phố, tiếng nhạc trong lễ hội, tiếng nhạc cụ dân tộc, lời ru, tiếng hát, âm thanh lao động hay một giai điệu gắn với một vùng đất, một con người.

Từ những thanh âm bình dị ấy, Chương trình đặt ra câu hỏi trung tâm: “Nếu Việt Nam có một âm thanh trong bạn, âm thanh ấy là gì?”

Đây cũng là lời mời gọi mỗi người nhận diện, ghi lại, sáng tạo và chia sẻ những thanh âm mang dấu ấn cá nhân, cộng đồng và bản sắc Việt Nam, để cùng góp phần tạo nên một bức tranh âm nhạc đa dạng, giàu sức sống.

Chương trình hướng tới hình thành nguồn dữ liệu ban đầu về giai điệu, âm thanh và tác phẩm âm nhạc phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa; kết nối cộng đồng sáng tạo, nghệ sĩ, nhạc sĩ, chuyên gia, cơ quan báo chí, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thông qua quá trình tiếp nhận, định danh, tuyển chọn và giới thiệu sản phẩm, Chương trình từng bước hình thành Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo nguồn tài nguyên phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Chương trình gồm ba cấu phần được triển khai đồng bộ trên nền tảng số chính thức.

Đố vui Thanh âm Việt Nam: Cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến cung cấp kiến thức về giai điệu, ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản âm nhạc và đời sống âm nhạc Việt Nam.

Cảm nhận Thanh âm Việt Nam: Người tham gia gửi video ngắn thể hiện cảm nhận, câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về một giai điệu, một bài hát, một làn điệu hoặc đời sống âm nhạc Việt Nam.

Sáng tạo Thanh âm Việt Nam: Tiếp nhận các sản phẩm sử dụng âm nhạc, giai điệu, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca, âm thanh đời sống và không gian văn hóa Việt Nam làm chất liệu sáng tạo. Người tham gia được khuyến khích sáng tác, phối khí, thu âm, hát, chơi nhạc cụ, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với hình ảnh, video, hoạt họa, đồ họa và các hình thức nghệ thuật số khác. Các sản phẩm đáp ứng yêu cầu có cơ hội được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng Thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.

Chương trình dành cho công dân Việt Nam ở trong nước và nước ngoài; người nước ngoài yêu mến văn hóa, âm nhạc Việt Nam; không giới hạn độ tuổi và nghề nghiệp. Để tham gia cuộc thi, truy cập website chính thức thanham.vn.

Các mốc cụ thể của từng cuộc thi, tuần thi, thời gian bình chọn, khóa dữ liệu, xác thực kết quả và trao giải sẽ được Ban Tổ chức công bố trên website chính thức thanham.vn, Báo Điện tử Văn hóa (baovanhoa.vn) và các kênh truyền thông mạng xã hội chính thức của Ban Tổ chức và Báo Văn hóa.

Dải lụa đỏ trong logo Thanh âm Việt Nam chính là hình ảnh của dòng chảy ấy. Mềm mại, uyển chuyển, không bị giới hạn bởi khuôn mẫu, dải lụa mang dáng hình của một làn sóng âm thanh đang chuyển động. Có lúc vút lên như tiếng reo vui của ngày hội, có lúc lắng xuống như một lời ru, rồi lại tiếp tục ngân vang, nối quá khứ với hiện tại.

Và trên dòng chảy ấy là Ngôi sao vàng tươi dẫn lối, là khát vọng thôi thúc mỗi người dân đưa Việt Nam vươn mình mạnh mẽ, là hình ảnh của một Việt Nam thống nhất trong sự phong phú của những sắc màu văn hóa.

Thanh âm Việt Nam không đi tìm một âm thanh duy nhất đại diện cho đất nước. Chương trình đi tìm những thanh âm làm nên đất nước.

Ngọc Hân