Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Chuyển hóa tinh thần hợp tác thành những cam kết, dự án cụ thể

Chiều nay, 28/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã dự và phát biểu định hướng Phiên tham luận và đối thoại chuyên sâu về khung hợp tác trong kỷ nguyên mới trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 (AEF 2026).

Chủ động tham gia kiến tạo các chuỗi giá trị mới

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, sáng nay, những thông điệp then chốt được Thủ tướng Chính phủ trình bày đã đặt ra tầm nhìn chiến lược và định hướng xuyên suốt cho các thảo luận hôm nay. Thông qua Phiên Toàn thể và Phiên Đối thoại với Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), Thủ tướng đã khẳng định quyết tâm kết nối các cực tăng trưởng mới trên tinh thần bản lĩnh, chủ động và khát vọng vươn mình của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Những định hướng này không chỉ là phương hướng cho dòng chảy phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung, mà còn là nguồn động viên to lớn, tiếp thêm quyết tâm cho tất cả chúng ta trong hành trình đối thoại và hợp tác tiếp theo.

Nhân dịp này, Phó Thủ tướng bày tỏ cảm ơn Diễn đàn Kinh tế Thế giới và Mạng lưới C4IR toàn cầu, trong đó có Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã đồng hành và giữ vai trò cầu nối trong việc kết nối, triển khai các nội dung hợp tác của Diễn đàn.

Phó Thủ tướng nêu rõ, những nội dung được chia sẻ trong buổi sáng đã một lần nữa khẳng định rằng, chúng ta đang cùng sống trong một giai đoạn chuyển dịch có tính bước ngoặt của kinh tế toàn cầu. Kinh tế thế giới đang trải qua giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc, chịu tác động đan xen của các xung đột địa chính trị, sự bứt phá của công nghệ và làn sóng chuyển đổi kép. Các cực tăng trưởng đang dịch chuyển mạnh mẽ về khu vực châu Á, châu Phi và Mỹ Latin; chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng đang được tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa, khu vực hóa và tăng khả năng chống chịu trước các biến động. Việc lựa chọn điểm đến đầu tư ngày nay không còn chỉ dừng lại ở bài toán chi phí, mà còn xoay quanh các tiêu chí về an toàn, tính linh hoạt và các liên kết chiến lược dài hạn. Đột phá công nghệ, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và tự động hóa, cùng các tiêu chuẩn ESG đang dần trở thành điều kiện tiên quyết để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời làm thay đổi căn bản lợi thế cạnh tranh giữa các quốc gia.

Theo Phó Thủ tướng, những chuyển dịch ấy vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức, áp lực cạnh tranh và yêu cầu về những nền tảng đối thoại nhằm củng cố lòng tin, thúc đẩy hợp tác giữa các bên.

Phó Thủ tướng gợi mở ba xu hướng cần cùng làm rõ nội hàm. Một là chuyển đổi kép: Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang đan xen, định hình lại cách thức sản xuất, tiêu chuẩn thị trường và lợi thế cạnh tranh. Hai là sự dịch chuyển của các cực tăng trưởng về châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh, không chỉ về quy mô thị trường mà còn về các trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và không gian hợp tác Nam–Nam. Ba là tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng đa dạng hóa, vừa hiệu quả vừa an toàn.

Tác động của các xu hướng này là hai chiều. Với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, đó là cơ hội tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường mới; đồng thời là sức ép về năng lực hấp thụ công nghệ, chất lượng nhân lực và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Cơ hội chỉ trở thành tăng trưởng khi mỗi quốc gia đủ năng lực để dẫn dắt và nắm bắt.

"Trước bối cảnh chuyển dịch sâu sắc đó, bài toán đặt ra cho mỗi quốc gia không còn là thích ứng thụ động hay đứng bên ngoài quan sát, mà là chủ động định vị và nâng cao năng lực nội tại trong mạng lưới sản xuất toàn cầu", Phó Thủ tướng nêu rõ. Đối với Việt Nam, yêu cầu cấp thiết hiện nay không chỉ dừng lại ở việc kết nối và đưa nền kinh tế tham gia vào các chuỗi giá trị sẵn có hay đang hình thành, mà quan trọng hơn là phải tạo dựng môi trường, cơ chế và năng lực để Việt Nam cùng các đối tác quốc tế tham gia sâu hơn, trực tiếp hơn vào quá trình sáng tạo và kiến tạo giá trị trong những chuỗi giá trị mới.

"Vậy các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, cần làm gì để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng?", Phó Thủ tướng đặt vấn đề và gợi mở bốn hướng: Xây dựng năng lực nội sinh về nhân lực, công nghệ và quản trị; hoàn thiện thể chế ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và có không gian thử nghiệm cho cái mới; tăng cường kết nối, hợp tác đa phương, khu vực và Nam–Nam; và huy động hiệu quả vốn, tài chính xanh và công nghệ, gắn với liên kết doanh nghiệp trong nước và nâng cấp chuỗi giá trị.

Thành phố Hồ Chí Minh, với vị thế là đô thị đầu tàu kinh tế và trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam, đang đứng trước cơ hội lịch sử để kết nối và chuyển hóa các nguồn lực thành các khuôn khổ hợp tác, đổi mới và giá trị mới. Không đơn thuần là điểm hội tụ của dòng vốn, tri thức và công nghệ khu vực, Thành phố Hồ Chí Minh đồng thời hướng đến trở thành một cực tăng trưởng uy tín, có trách nhiệm và sẵn sàng hội nhập cùng các đối tác quốc tế. Song, để biến cơ hội ấy thành hiện thực, Thành phố cũng như Việt Nam cần những định hướng hành động đủ sâu, đủ thực chất với các quốc gia, các tổ chức quốc tế.

Hợp tác trong kỷ nguyên mới phải hướng đến hành động cụ thể

"Chúng ta không chỉ đến đây để cùng đối thoại, mà quan trọng hơn, chúng ta đến đây để cùng nhau hướng đến tầm nhìn hành động chung. "Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới", chủ đề xuyên suốt của Diễn đàn năm nay, chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những cam kết, những khuôn khổ chính sách và những dự án hợp tác cụ thể giữa các bên", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phiên làm việc chiều nay gắn trực tiếp với bốn trụ cột của Diễn đàn: Vai trò của siêu đô thị; công nghệ đột phá và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các mô hình hợp tác trong kỷ nguyên mới; và vai trò của khu vực tư nhân.

Với tinh thần đó, phiên làm việc buổi chiều hôm nay sẽ được tổ chức thành hai phần gắn kết chặt chẽ với nhau. Phần thứ nhất là phần tham luận chuyên sâu, nơi các chuyên gia, đại diện các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp sẽ chia sẻ về các xu hướng phát triển của kinh tế thế giới và tầm nhìn trong các lĩnh vực thị trường tài chính, hạ tầng thông minh, trí tuệ nhân tạo, không gian mạng, cùng khung quản trị và hành lang kinh tế cho các cực tăng trưởng mới. Phần thứ hai là Phiên đối thoại chuyên sâu về khung hợp tác, với sự tham gia của đại diện các quốc gia, nơi các đại biểu sẽ cùng nhau trao đổi về những chính sách, giải pháp và sáng kiến hợp tác mới, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy hợp tác, đồng thời điều phối hiệu quả các nguồn lực quốc tế trong bối cảnh tái cấu trúc kinh tế khu vực và toàn cầu.

Để thảo luận có trọng tâm, Phó Thủ tướng gợi mở ba câu hỏi chung. Một, những xu hướng nào đang định hình lại dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng? Hai, những xu hướng đó tác động thế nào đến các nước đang phát triển; đâu là cơ hội cần nắm bắt, đâu là rủi ro cần phòng ngừa? Ba, các quốc gia và đối tác cần hành động gì để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng?

Phiên chiều được kỳ vọng sẽ trở thành bệ phóng để chuyển hóa những định hướng và tầm nhìn từ buổi sáng thành khuôn khổ hành động rõ ràng hơn. Bằng việc đi sâu vào từng chủ đề trọng tâm, thảo luận sẽ tập trung khai thác các mô hình liên kết mới, từ cơ chế chia sẻ nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho đến việc xây dựng các hành lang hợp tác.

Theo Phó Thủ tướng: "Đây là thời điểm để chúng ta cùng ngồi lại, đặt ra những cam kết cụ thể và xác định lộ trình thực thi rõ ràng". Sự đồng lòng và chủ động trong từng giải pháp chiều nay sẽ không chỉ hiện thực hóa các sáng kiến hợp tác, mà còn đặt nền móng vững chắc cho sự kết nối giữa các cực tăng trưởng để cùng kiến tạo nên những giá trị mới.

Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng rằng, với sự tham gia của đông đảo đại diện các quốc gia, các chuyên gia hàng đầu và đại diện các tổ chức quốc tế, phiên đối thoại chính sách chiều nay sẽ diễn ra thực chất, cởi mở để giúp các bên thấu hiểu sâu sắc hơn về nhu cầu, lợi thế, thách thức lẫn nguồn lực của nhau, từ đó tìm được những điểm giao thoa để hình thành hợp tác.

"Trong kỷ nguyên mới, hợp tác không còn chỉ là lựa chọn, mà ngày càng trở thành điều kiện để các bên cùng tạo dựng những động lực phát triển mới. Và chính sự hội tụ hôm nay sẽ tạo nền tảng để chúng ta kết nối đúng đối tác, mở ra những khuôn khổ hợp tác phù hợp và từng bước chuyển hóa thành hành động cụ thể", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng bày tỏ và nhắc lại phát biểu của Thủ tướng Chính phủ tại phiên sáng nay rằng hội tụ không có nghĩa là xóa bỏ khác biệt, mà là tìm ra những lợi ích có thể cùng chia sẻ, những năng lực có thể bổ trợ cho nhau và những không gian có thể cùng kiến tạo.

Đức Tuân