Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Thanh toán không dùng tiền mặt trở thành huyết mạch của nền kinh tế số

Sáng 6/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã dự khai mạc Lễ hội Tài chính số 2026 và hội thảo "Thanh toán thông minh trong kỷ nguyên số".

Cùng dự có Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn, lãnh đạo một số bộ, ngành, TPHCM, chuyên gia kinh tế, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính.

Hội thảo do Báo Tuổi Trẻ phối hợp Văn phòng, Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), Sở Công thương TPHCM và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức.

Thanh toán số hiện trở thành một nhu cầu thiết yếu

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, chúng ta đã chứng kiến một cuộc cách mạng trong hành vi tiêu dùng và quản trị dòng tiền của xã hội. Từ chỗ thanh toán số là một lựa chọn mới mẻ, đến nay đã trở thành một nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế và xã hội, tiến tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái tài chính toàn diện, hiện đại, an toàn, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

"Trong hệ sinh thái đó, thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành huyết mạch của nền kinh tế số, kết nối liên thông giữa ngân hàng với thương mại, y tế, giáo dục, giao thông, du lịch, dịch vụ công và các nền tảng số khác", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Dữ liệu số, định danh số, kết nối số và thanh toán số đang từng bước hình thành nền tài chính hiện đại, minh bạch và thuận tiện hơn cho người dân và doanh nghiệp. Thanh toán số là điều kiện quan trọng để thúc đẩy lưu chuyển dòng tiền, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế số trong giai đoạn mới.

Phó Thủ tướng cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 928/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 – 2030.

Chiến lược đã đặt ra các mục tiêu quan trọng là hình thành hệ sinh thái tài chính toàn diện hiện đại, an toàn và bao trùm, góp phần nâng cao đời sống của người dân, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển. Phấn đấu mọi người dân và doanh nghiệp, nhất là nhóm đối tượng ưu tiên được tiếp cận một cách bình đẳng, toàn diện các sản phẩm, dịch vụ tài chính, hưởng thụ đầy đủ các thành quả, góp phần đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội và an sinh xã hội. Phấn đấu đến năm 2030, 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch; Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2025, tỉ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đã đạt 88,96%. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 đã gấp 28 lần GDP. "Như vậy, khả năng rất cao là chúng ta sẽ hoàn thành được mục tiêu mà Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 đã đề ra", Phó Thủ tướng nói và Chiến lược cũng đã đặt ra nhiều giải pháp cụ thể đối với phát triển hoạt động thanh toán số.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, bên cạnh các kết quả nổi bật mà ngành Ngân hàng đã mang lại trong việc phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần tăng trưởng kinh tế số, còn một số vấn đề mà chúng ta cần quan tâm. Đó là khoảng cách giữa đô thị và nông thôn trong tiếp cận dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người có thu nhập thấp, còn e ngại hoặc chưa tiếp cận được với các phương thức thanh toán mới. Hạ tầng thanh toán tuy đã được cải thiện nhưng vẫn cần mở rộng và nâng cao tính bảo mật, khả năng liên thông. An ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong thanh toán số còn là thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi.

Phát triển mạng lưới chấp nhận thanh toán số đến từng hộ kinh doanh

Trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới, để đạt được mục tiêu Chiến lược đề ra, nhất là mục tiêu giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP vào năm 2030, Phó Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành, cơ quan, địa phương liên quan tập trung thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, giải pháp đã được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 928/QĐ-TTg, đồng thời nhấn mạnh một số nhiệm vụ, định hướng.

Thứ nhất, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, các bộ, ngành, cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, ban hành chính sách tạo thuận lợi cho ứng dụng công nghệ số trong hoạt động ngân hàng; Nghiên cứu, ban hành quy định pháp luật về tiêu chuẩn kỹ thuật để tăng cường sự kết nối liên thông giữa các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các tổ chức công nghệ tài chính và các tổ chức cung ứng sản phẩm, dịch vụ tài chính khác. Đẩy mạnh phát triển và cung ứng các sản phẩm, dịch vụ tài chính số, ngân hàng số, đặc biệt là qua thiết bị di động cho người dân và doanh nghiệp ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo. Có chính sách thúc đẩy việc thanh toán, chi trả không dùng tiền mặt trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, khuyến khích các doanh nghiệp trả lương cho người lao động và thanh toán hàng hóa, dịch vụ qua tài khoản. Ban hành quy định về tiêu chuẩn an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân đối với các tổ chức cung ứng sản phẩm, dịch vụ tài chính số, đảm bảo mức độ bảo mật cao nhất và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng dịch vụ tài chính. Xây dựng và vận hành hiệu quả hạ tầng dịch vụ tài chính số dùng chung.

Thứ hai, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và cơ quan liên quan có các giải pháp thúc đẩy thanh toán điện tử trong các lĩnh vực công, nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến; hoàn thiện cơ chế bảo vệ người tiêu dùng dịch vụ tài chính đồng bộ, hiệu quả, có tính đến đặc thù dịch vụ, tài chính số và nhóm đối tượng yếu thế; xây dựng kế hoạch để mỗi người dân có tài khoản số, góp phần hình thành chiến lược công dân số.

Thứ ba, các địa phương tích cực triển khai các giải pháp cụ thể nhằm phổ cập dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; phát triển mạng lưới chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt đến từng hộ kinh doanh.

Thứ tư, các ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, công ty công nghệ tiếp tục đẩy mạnh cải tiến sản phẩm, giảm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo an toàn thông tin và quyền lợi của người tiêu dùng.

Thứ năm, cơ quan báo chí, truyền thông tiếp tục lan tỏa thông tin chính thống, nâng cao nhận thức cho người dân về quyền và lợi ích, hướng dẫn sử dụng an toàn các phương thức thanh toán hiện đại, góp phần hình thành văn hóa tiêu dùng số.

Khai mạc Lễ hội Tài chính số 2026: Đưa công nghệ thanh toán đến gần người dân

Cũng trong sáng nay, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã dự và thực hiện nghi thức khai mạc Lễ hội Tài chính số 2026. Sự kiện khai mạc từ ngày 6/6 và kéo dài đến đến 21h30 ngày 7/6 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ.

Lễ hội dự kiến thu hút khoảng 100.000 - 120.000 lượt người tham dự. Lần đầu tiên tại Việt Nam, một lễ hội riêng biệt về tài chính số được tổ chức quy mô lớn trong không gian công cộng ngay giữa trung tâm TPHCM.

Lễ hội được thiết kế như một mô hình "xã hội tài chính số toàn diện thu nhỏ", nơi người dân trực tiếp "chạm" vào các phương thức thanh toán tương lai. Không gian lễ hội gồm nhiều phân khu tương tác như: Payment Zone - Trải nghiệm thanh toán thông minh và thanh toán xuyên biên giới với hàng loạt các sản phẩm đặc trưng; Finance Square - Quảng trường trải nghiệm tài chính số, cung cấp các thông tin tài chính; Safe Wall - Bức tường an ninh tài chính số do Bộ Công an thực hiện để hướng dẫn về thanh toán an toàn, tái hiện các tình huống lừa đảo công nghệ cao, mô phỏng các cuộc gọi lừa đảo, video AI theo công nghệ deepfake… nhằm trang bị kiến thức số, giúp người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, chiếm đoạt tài sản qua giao dịch số; Fintech Zone - Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ tài chính số, cung cấp đa dạng thông tin về các công nghệ tài chính hiện đại… kèm "mưa quà tặng" từ các đơn vị.

Lễ hội cũng có sự kiện E-Concert với công nghệ trình diễn hiện đại, quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng, diễn ra vào lúc 18-22h ngày 6/6 tại sân khấu chính.

Lễ hội tài chính số 2026 là hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ Ngày tài chính số 2026, hướng đến mục tiêu không chỉ thúc đẩy thanh toán thông minh, mà còn góp phần xây dựng một hệ sinh thái tài chính số toàn diện, nơi mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận thuận tiện, an toàn và bình đẳng với các dịch vụ tài chính hiện đại.

Đức Tuân