Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: 3 thông điệp từ Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội

Tối 1/10, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà dự khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai năm 2026. 

Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương cùng đông đảo đại biểu, nghệ sĩ, nghệ nhân và các đoàn nghệ thuật trong nước, quốc tế.

Lễ hội do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội phối hợp tổ chức, diễn ra từ ngày 1-4/10 tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long với chủ đề "Hội tụ Di sản - Kiến tạo Tương lai".

Lễ hội năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra nhân dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Với 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, 18 quốc gia đăng ký chiếu phim và 19 đoàn nghệ thuật quốc tế với 220 nghệ sĩ thuộc 5 châu lục, sự kiện tạo nên một không gian giao lưu văn hóa đa dạng trong 4 ngày.

Hội tụ di sản cũng là hội tụ con người

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Lễ hội khi được tổ chức đúng vào năm kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO và tại Hoàng thành Thăng Long - Di sản văn hóa thế giới, một trong những biểu tượng tiêu biểu của chiều sâu lịch sử, sức sống văn hóa và khát vọng hòa bình, phồn thịnh của dân tộc Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng, Hoàng thành Thăng Long là không gian giàu ý nghĩa để các nền văn hóa gặp gỡ, giao lưu và cùng nhau gìn giữ, trao truyền, sáng tạo, lan tỏa thông điệp "Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai".

"Di sản là ký ức của mỗi dân tộc, là kết tinh của trí tuệ, lao động và sáng tạo qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Các giá trị di sản hiện diện trong hiện tại và là nguồn lực quan trọng để kiến tạo tương lai", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có những di sản riêng; nhưng khi cùng hội tụ sẽ hòa quyện, tạo nên sự đa dạng về các giá trị biểu đạt văn hóa, làm giàu thêm kho tàng văn minh của nhân loại.

Từ những làn điệu dân ca, những điệu múa, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn dân gian; từ trang phục, ẩm thực, nghề thủ công truyền thống; đến những di tích, danh thắng, lễ hội và tri thức dân gian… tất cả đều kể những câu chuyện về con người, về văn hóa, về đất nước, về quê hương, về khát vọng sống và những giá trị mà các thế hệ muốn trao truyền cho tương lai.

"Hội tụ di sản cũng chính là hội tụ con người; hội tụ văn hóa là hội tụ những giá trị chung của nhân loại", Phó Thủ tướng nói.

Theo Phó Thủ tướng, Hà Nội hôm nay chính là một không gian như thế. Một Hà Nội nghìn năm văn hiến luôn vận động, đổi mới; một Hà Nội lưu giữ, lắng đọng chiều sâu lịch sử nhưng không ngừng mở rộng cánh cửa hội nhập; một Hà Nội truyền thống nhưng là một thủ đô văn hiến, năng động, sáng tạo, đầy khát vọng hướng tới tương lai, vươn tầm thời đại.

Di sản phải gắn với đời sống đương đại

Phó Thủ tướng cho rằng, thế giới ngày nay đang không ngừng biến đổi. Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, những phương thức giao tiếp mới đang làm thay đổi mạnh mẽ cách con người sáng tạo, tiếp nhận và lan tỏa các giá trị văn hóa, làm cho di sản tiếp tục sống, được trao truyền, sáng tạo và trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững của quốc gia.

Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước. Cùng với xây dựng và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, Việt Nam chủ động tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế để giá trị văn hóa được chuyển hóa thành sức mạnh nội sinh, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Trong hành trình đó, bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại; văn hóa phải gắn với con người và phát triển; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để số hóa, bảo tồn, phục dựng và quảng bá di sản, làm cho những giá trị văn hóa chân chính đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phó Thủ tướng đánh giá Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội là nhịp cầu vun đắp tình hữu nghị, sự thấu hiểu và lòng tin giữa các dân tộc để cùng nhau kiến tạo một thế giới hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững của nhân loại; với sức mạnh kỳ diệu của văn hóa, kết nối con người với con người, vượt qua mọi khoảng cách và khác biệt để không một đường biên giới nào có thể ngăn cách sự đồng cảm, chia sẻ và khát vọng hòa bình.

Phó Thủ tướng mong muốn Lễ hội không chỉ để lại những ấn tượng đẹp, mà quan trọng hơn, lan tỏa những giá trị bền vững và truyền đi 3 thông điệp.

Thứ nhất, hội tụ để cùng nhau thấu hiểu, kết nối để cùng nhau phát triển.

Thứ hai, trân trọng gìn giữ di sản để trao truyền; sáng tạo để làm giàu thêm giá trị di sản mỗi quốc gia và toàn cầu.

Thứ ba, từ Lễ hội kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế - nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới; để cùng nhau kết nối văn hóa, hiểu nhau hơn và trên tất cả là cùng nhau xây dựng một thế giới hòa bình, nhân văn, thịnh vượng và phát triển bền vững.

Từ những thông điệp này, Phó Thủ tướng mong muốn Lễ hội sẽ trở thành điểm hẹn thường xuyên của văn hóa thế giới tại Việt Nam; một không gian đối thoại, sáng tạo và hợp tác văn hóa quốc tế; nơi các giá trị di sản được hội tụ, lan tỏa và cùng nhau kiến tạo tương lai.

Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Thủ tướng ghi nhận Bộ VHTT&DL, Bộ Ngoại giao, thành phố Hà Nội cùng các cơ quan liên quan đã phối hợp tổ chức Lễ hội; đặc biệt, cảm ơn Nhà báo, Họa sĩ Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, người đã khởi xướng sáng kiến Ngày Văn hóa Thế giới tại Hà Nội, từ tâm huyết kết nối các nền văn hóa, đưa Hà Nội trở thành điểm hẹn thường niên của giao lưu, sẻ chia và sáng tạo văn hóa.

Đa dạng văn hóa tạo cảm hứng cho đối thoại

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO cho rằng chủ đề "Hội tụ Di sản - Kiến tạo Tương lai" thể hiện một niềm tin sâu sắc của UNESCO: Sự đa dạng văn hóa là nguồn cảm hứng cho sáng tạo, đối thoại và thấu hiểu lẫn nhau.

Ông nhấn mạnh ý nghĩa của việc hơn 50 quốc gia cùng hội tụ tại Hà Nội, mang đến những nét đặc sắc trong bản sắc và biểu đạt văn hóa của mình, cùng chia sẻ niềm vui trong hòa bình. 

Ông Lazare Eloundou Assomo cũng đánh giá Hoàng thành Thăng Long là không gian đặc biệt phù hợp để tổ chức Lễ hội, bởi đây là di tích phản ánh tiến trình liên tục của đời sống chính trị và văn hóa trong hơn một thiên niên kỷ.

Lễ hội năm nay đồng thời đánh dấu 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Theo ông, trong 5 thập kỷ qua, hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO cho thấy văn hóa và di sản có thể nối liền khoảng cách, xây dựng niềm tin giữa các dân tộc.

Trong khuôn khổ Lễ hội, các đại biểu quốc tế sẽ tham quan, trải nghiệm tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, tìm hiểu phong tục, tập quán, nghề truyền thống, nghệ thuật dân gian và ẩm thực của các cộng đồng dân tộc Việt Nam.

Chương trình diễu hành đường phố "Sắc màu năm châu" với sự tham gia của 15 đoàn nghệ thuật quốc tế cùng các nghệ nhân, nghệ sĩ Việt Nam sẽ mang những sắc màu văn hóa đa dạng đến không gian phố đi bộ.

Chuỗi "Hòa nhạc Năm Châu" tại Hoàng thành Thăng Long tạo không gian giao lưu trực tiếp giữa nghệ sĩ và công chúng, kết nối âm nhạc truyền thống với những hình thức thể hiện đương đại.

Khép lại Lễ hội tối 4/10 là chương trình "Sắc màu hội tụ - Cùng nắm tay hướng tới tương lai", với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế.

Thu Giang