Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Không lấy biên chế hiện có để hợp thức hóa vị trí việc làm

Chiều 19/10, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo rà soát, hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế thuộc phạm vi quản lý của Chính phủ.

Trước đó, ngày 17/10, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 107-KL/TW về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống chính trị gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế. 

Theo yêu cầu tại Kết luận, trong năm 2026 phải hoàn thiện cơ sở dữ liệu vị trí việc làm thống nhất trong hệ thống chính trị; tập trung rà soát, bố trí, cơ cấu lại nhân lực và xây dựng phương án giao biên chế giai đoạn 2027-2031, báo cáo Bộ Chính trị trong quý IV/2026.

Ngày 19/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ký Quyết định số 2005/QĐ-TTg thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ này, do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm Trưởng Ban.

Trên cơ sở này, tại cuộc họp, các thành viên Ban Chỉ đạo thảo luận dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động, phân công nhiệm vụ và kế hoạch triển khai thực hiện.

Đổi mới tư duy, cách tiếp cận về vị trí việc làm 

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, thời gian qua, hệ thống hành chính nhà nước đã nỗ lực chuyển dần sang quản lý công chức theo vị trí việc làm, trước hết trong công tác tuyển dụng. Bước đầu, việc tuyển dụng theo vị trí việc làm cơ bản đạt được mục tiêu đề ra.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vị trí việc làm không chỉ là căn cứ đổi mới công tác tuyển dụng, mà còn là nền tảng để quản trị nhân sự, tổ chức bộ máy, quản lý nhà nước ở cả Trung ương và địa phương, quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức và thực hiện chế độ tiền lương theo vị trí việc làm.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay cao hơn nhiều so với giai đoạn trước, nhất là trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quá trình này đòi hỏi phải đổi mới tư duy, cách tiếp cận, bảo đảm phù hợp với những thay đổi trong tổ chức và hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước.

Theo Phó Thủ tướng, việc xác định vị trí việc làm phải kế thừa những kết quả đã đạt được, đồng thời có cách tiếp cận mới, đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại. 

Nguyên tắc cốt lõi là căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng bộ, cơ quan ngang bộ, tổ chức hành chính và đơn vị sự nghiệp để xác định vị trí việc làm.

Cùng với đó, cần tính đến những yêu cầu mới về ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cũng như đặc thù trong tổ chức và hoạt động của từng cơ quan, đơn vị.

Nhấn mạnh Bộ Chính trị xác định đây là nhiệm vụ có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tiếp theo sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt đầy đủ tinh thần của Kết luận số 107-KL/TW, vận dụng phù hợp trong quá trình triển khai.

Một trong những yêu cầu được Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh là không lấy số lượng biên chế hiện có hoặc biên chế được giao, tạm giao trong năm 2026 để hợp thức hóa các vị trí việc làm. 

Thay vào đó, các cơ quan, đơn vị phải xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền để xây dựng bản mô tả công việc, xác định khung năng lực của từng vị trí. Trên cơ sở đó, phân tích khối lượng công việc thực tế và tính toán số lượng người cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Cách tiếp cận này đòi hỏi việc đánh giá phải sát thực tế, bởi khối lượng công việc của mỗi cơ quan, đơn vị có những nội dung có thể định lượng, nhưng cũng có những nhiệm vụ mang tính định tính, phụ thuộc vào tính chất, yêu cầu của từng lĩnh vực.

Do đó, trong quá trình xây dựng hệ thống vị trí việc làm, cần chú trọng đặc thù của từng cơ quan, đơn vị; đồng thời rà soát, cập nhật, bổ sung các vị trí khi cần thiết để bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Phó Thủ tướng lưu ý, dù áp dụng phương pháp nào, tổng biên chế sau khi xác định vị trí việc làm cũng không được vượt quá số biên chế được giao.

Thực tế sắp xếp tổ chức bộ máy cho thấy, ngay cả những đơn vị đã được sắp xếp nguyên trạng và thực hiện tinh giản biên chế theo quy định, khi rà soát đúng theo vị trí việc làm vẫn có thể xuất hiện tình trạng dôi dư nhân lực, do đó, cần rà soát, điều chỉnh phù hợp.

Đối với nhân lực dôi dư ở đơn vị này, cần xem xét điều tiết sang những đơn vị còn vị trí việc làm nhưng chưa có đủ người đảm nhiệm. Trường hợp không thể điều tiết, phải tính đến phương án tinh giản biên chế theo quy định.

Khẩn trương hoàn thiện phương pháp, dữ liệu vị trí việc làm

Nhấn mạnh thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, trong khi khối lượng công việc lớn và phức tạp, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động rà soát chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và khối lượng công việc của cơ quan, đơn vị mình; phối hợp chặt chẽ trong xây dựng, hoàn thiện phương pháp và dữ liệu vị trí việc làm.

Phó Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ ngành, cơ quan, các địa phương, Trong đó, Bộ Nội vụ phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương khẩn trương xây dựng kế hoạch hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống hành chính nhà nước, kèm theo hướng dẫn và biểu mẫu cụ thể, bảo đảm tính khoa học, đồng bộ, dễ hiểu, dễ thực hiện, đồng thời phù hợp với đặc thù của các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng thời hoàn thiện, bổ sung các quy định khung về danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc, khung năng lực, phương pháp và tiêu chuẩn, định mức vị trí việc làm đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương. 

Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan, đơn vị trực thuộc và các đơn vị sự nghiệp.

Về dữ liệu, Phó Thủ tướng giao Bộ Công an phối hợp triển khai cơ sở dữ liệu vị trí việc làm; Bộ Nội vụ phụ trách dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm các hệ thống có thể kết nối, liên thông khi hoàn thành. Đây là cơ sở phục vụ quản lý nhân sự thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị.

Để kiểm nghiệm phương pháp trước khi triển khai trên diện rộng, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu lựa chọn Hà Nội và một địa phương có tính đại diện để tổ chức triển khai điểm việc xây dựng vị trí việc làm. 

Qua triển khai điểm, các cơ quan chức năng sẽ rút kinh nghiệm, hoàn thiện phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện, bảo đảm việc xây dựng hệ thống vị trí việc làm được triển khai đồng bộ, sát thực tế và đáp ứng yêu cầu quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong giai đoạn mới.

Thu Giang