Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu siết chặt an toàn thực phẩm tại trường học, xử lý vi phạm không có vùng cấm

Sáng 14/7, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về An toàn thực phẩm (ATTP) chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo.

Đây là phiên họp đầu tiên sau khi Ban Chỉ đạo được kiện toàn theo Quyết định số 1261/QĐ-TTg ngày 11/7/2026. Theo quyết định này, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm Trưởng Ban Chỉ đạo.

Hàng nghìn vụ vi phạm được phát hiện, xử lý

Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo đánh giá toàn diện kết quả công tác bảo đảm ATTP trong 6 tháng đầu năm 2026, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, đồng thời đề ra các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về ATTP tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Đáng chú ý, Bộ Y tế đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 15/2026/NQ-CP nhằm tạm ngưng hiệu lực một số quy định, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Đồng thời, Bộ đang khẩn trương hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới.

Cùng với hoàn thiện thể chế, công tác truyền thông tiếp tục được triển khai thường xuyên, đa dạng, góp phần nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm; kết hợp hiệu quả giữa tuyên truyền, hướng dẫn với các biện pháp cảnh báo, răn đe.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm được tăng cường. Ngành Y tế đã kiểm tra 118.009 cơ sở, phát hiện 5.695 cơ sở vi phạm, chiếm 4,83% số cơ sở được kiểm tra; xử lý 3.772 cơ sở, tương đương 66,22% số cơ sở vi phạm, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước; phạt tiền 3.571 cơ sở với tổng số hơn 20,2 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, các cơ quan chức năng kiểm tra gần 3.900 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và nông lâm thủy sản, xử phạt 360 cơ sở với tổng số tiền hơn 8,8 tỷ đồng.

Lực lượng quản lý thị trường và ngành Công Thương xử lý 1.832 vụ vi phạm, xử phạt hơn 13 tỷ đồng; đồng thời phối hợp với các sàn thương mại điện tử rà soát, yêu cầu gỡ bỏ 14.102 gian hàng và 3.798 sản phẩm liên quan đến thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả, thực phẩm chức năng giả và sữa kém chất lượng.

Đặc biệt, lực lượng Công an nhân dân phát hiện, xử lý 4.688 vụ với 4.795 tổ chức, cá nhân vi phạm, tăng 102% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó đã khởi tố 95 vụ với 192 bị can, tăng lần lượt 265% về số vụ và 237% về số bị can; xử lý hành chính 3.589 vụ và chuyển hơn 1.000 vụ cho cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xử lý.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ Y tế cho biết chất lượng ATTP tuy đã được cải thiện nhưng chưa thực sự bền vững, chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và thị trường xuất khẩu; liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị còn hạn chế. Trong khi đó, công tác quản lý thực phẩm trên môi trường số vẫn gặp nhiều khó khăn do việc xác định chủ thể kinh doanh, nguồn gốc hàng hóa và truy xuất xuất xứ còn phức tạp.

Đáng chú ý, tình hình ngộ độc thực phẩm có xu hướng gia tăng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 58 vụ ngộ độc thực phẩm với 1.573 người mắc và 10 trường hợp tử vong, tăng 23 vụ so với cùng kỳ năm trước.Đặc biệt, xảy ra 12 vụ ngộ độc tại bếp ăn trường học làm 741 học sinh mắc, tăng 9 vụ và tăng 686 học sinh mắc so với cùng kỳ. 

Xử lý vi phạm không có vùng cấm

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá công tác bảo đảm ATTP thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, trong đó nổi bật là sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác truyền thông và việc tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.

Theo Phó Thủ tướng, truyền thông đã có chuyển biến rõ nét cả về nội dung và phương thức, góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân; các cơ quan báo chí, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã xây dựng nhiều mô hình hiệu quả, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng.

Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra được triển khai quyết liệt, xử lý nghiêm các vi phạm, không có vùng cấm. Phó Thủ tướng biểu dương Bộ Công an, Bộ Y tế, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đã phối hợp xử lý nhiều vụ việc nghiêm trọng, công khai các tổ chức, doanh nghiệp vi phạm, góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với công tác quản lý nhà nước về ATTP.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ tình trạng ngộ độc thực phẩm tiếp tục gia tăng, trong đó nhiều vụ ngộ độc xảy ra tại các bếp ăn trường học.

"Đây là thực trạng rất đáng báo động", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, trường học phải là nơi được chăm lo toàn diện và bảo đảm an toàn nhất cho thế hệ tương lai của đất nước. Việc để xảy ra các vụ vi phạm về ATTP trong trường học không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thể chất của học sinh mà còn tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai. Nếu không có giải pháp quyết liệt, tình trạng này sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng.

Ngoài ra, công tác quản lý hoạt động kinh doanh, quảng cáo thực phẩm trên thương mại điện tử và mạng xã hội vẫn còn nhiều bất cập; nguồn lực dành cho quản lý an toàn thực phẩm ở địa phương, nhất là sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, còn thiếu cả về nhân lực và kinh phí. 

Xây dựng chương trình truyền thông quốc gia về an toàn thực phẩm

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng nhấn mạnh bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng vì sức khỏe nhân dân, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng nguồn nhân lực.

Đây không phải nhiệm vụ riêng của ngành Y tế mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng, với sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn dân. Đồng thời, cần xác định niềm tin của người tiêu dùng là mục tiêu cốt lõi, lấy chuyển đổi số và dữ liệu làm nền tảng đổi mới phương thức quản trị.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông theo hướng đa dạng, hiện đại, tận dụng tối đa nền tảng số; xây dựng Chương trình truyền thông quốc gia về ATTP; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội thông qua các mô hình cộng đồng, phong trào "toàn dân nói không với thực phẩm bẩn, thực phẩm kém chất lượng"...

Cùng với đó, cần khẩn trương hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), rà soát đồng bộ các quy định liên quan về tiêu chuẩn, quy chuẩn, quảng cáo và các văn bản dưới luật nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất, hiệu quả.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung cao độ, triển khai đồng bộ và quyết liệt các giải pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm, trong đó ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở giáo dục. Cần siết chặt quản lý bếp ăn trường học, kiểm soát nghiêm nguồn gốc thực phẩm và các điều kiện chế biến, nhằm bảo đảm mỗi bữa ăn của học sinh đều an toàn và đủ dinh dưỡng.

Bên cạnh đó, cần siết chặt quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của các bộ, ngành và chính quyền địa phương; kiện toàn tổ chức bộ máy, xác định rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND các cấp; xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý có năng lực, trách nhiệm. 

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là đẩy nhanh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm theo chuỗi từ sản xuất, chế biến, lưu thông đến tiêu dùng, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương để nâng cao hiệu quả quản lý. 

Đồng thời, cần tăng cường nguồn lực cho địa phương, nhất là cấp xã; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và bảo đảm kinh phí thực hiện nhiệm vụ quản lý an toàn thực phẩm. 

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, đấu tranh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm. Trong đó, giao Bộ Công an tiếp tục tập trung đấu tranh, triệt phá các tổ chức, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, đặc biệt là các sản phẩm liên quan đến thực phẩm.

"Đây là vấn đề rất lớn, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thể chất của con người. Khi đã nói đến nhân tố con người thì đây là vấn đề phải được quan tâm trên hết, trước hết", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Thu Giang