Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Quảng Ngãi cần phát huy tối đa tiềm năng, tạo động lực tăng trưởng mới

Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá, sau khi hợp nhất Kon Tum và Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi mới có diện tích khoảng 14.500 km², đứng thứ 5 cả nước, dân số khoảng 2,1 triệu người, với 9 phường, 86 xã và 1 đảo. Quảng Ngãi có không gian phát triển đa dạng từ cao nguyên, trung du đến ven biển, biển đảo và biên giới; có vị trí chiến lược về kinh tế, chính trị, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; là cửa ngõ ra biển của Tây Nguyên và khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam, nằm trên hành lang kinh tế Đông - Tây, có cảng biển nước sâu Dung Quất và cửa khẩu quốc tế Bờ Y. Sự kết hợp giữa Măng Đen, Lý Sơn và không gian phát triển mới sau hợp nhất tạo cho Quảng Ngãi nhiều tiềm năng, lợi thế và dư địa phát triển.

Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận những kết quả Quảng Ngãi đạt được trong những tháng đầu năm, nhất là về tăng trưởng, thu ngân sách và giải ngân vốn đầu tư công. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển nhanh hơn, tỉnh cần xác định rõ các động lực tăng trưởng và đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng suất, tri thức và con người.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Quảng Ngãi phân tích cụ thể đóng góp của đầu tư công, đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài, tiêu dùng và xuất khẩu vào tăng trưởng GRDP; xác định mục tiêu tăng trưởng phù hợp trong bối cảnh cả nước phấn đấu tăng trưởng trên 10% từ nay đến năm 2030. Tỉnh cần phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, phấn đấu đạt mức tăng trưởng cao, đóng góp vào tăng trưởng chung của cả nước.

Cùng với đó, tỉnh cần trao đổi, làm rõ khả năng huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là trong bối cảnh nhu cầu đầu tư lớn, ngân sách Nhà nước có hạn; phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển và các công trình kết nối.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các bộ, ngành trao đổi thẳng thắn, cởi mở, tập trung vào giải pháp, khó khăn, vướng mắc và những vấn đề cần tháo gỡ. Những nội dung thuộc thẩm quyền có thể xử lý sẽ được giải quyết ngay; những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền để sớm giải quyết các kiến nghị của tỉnh.

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, tạo dư địa tăng trưởng

Theo báo cáo của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm, trong 7 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 8,55% so với cùng kỳ năm trước; sản xuất công nghiệp tăng 14,1%; nông, lâm nghiệp và thủy sản cơ bản ổn định; thương mại, dịch vụ diễn ra sôi động. Thu ngân sách đạt 21.427 tỷ đồng, bằng 63,7% dự toán Trung ương giao.

Công tác thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp được đẩy mạnh. Từ đầu năm đến nay, tỉnh cấp chủ trương đầu tư cho 13 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký khoảng 3.862 tỷ đồng; chấp thuận chủ trương đầu tư để đấu thầu 2 dự án với tổng vốn hơn 932 tỷ đồng; lựa chọn nhà đầu tư cho 7 dự án bất động sản thông qua đấu thầu, với tổng vốn khoảng 43.467 tỷ đồng. Toàn tỉnh có 1.064 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 28% so với cùng kỳ, với tổng vốn đăng ký hơn 7.100 tỷ đồng.

Tỉnh đã hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; tiếp tục triển khai các nhiệm vụ phát triển đô thị, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và các chương trình mục tiêu quốc gia. Các lĩnh vực văn hóa-xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, biên giới, lãnh thổ được quan tâm. Tỉnh đẩy nhanh xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát và phát triển du lịch; trong đó, Măng Đen và Lý Sơn tiếp tục là những điểm đến thu hút du khách.

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy của tỉnh cơ bản ổn định, không để xảy ra gián đoạn. Tỉnh tiếp tục kiện toàn tổ chức, rà soát, sắp xếp hệ thống giáo dục, thôn, tổ dân phố và thực hiện phân cấp, phân quyền theo quy định.

Về đầu tư công, lũy kế đến ngày 13/8, toàn tỉnh giải ngân khoảng 2.700 tỷ đồng, đạt hơn 35% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Tỉnh tiếp tục cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Toàn tỉnh còn 111 dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài; tỉnh đặt mục tiêu tập trung xử lý dứt điểm trong năm 2026, đồng thời sắp xếp, xử lý trụ sở và tài sản công dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Trong những tháng cuối năm, Quảng Ngãi đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 9% trong cả năm 2026; tập trung triển khai Quy hoạch tỉnh, khai thác hiệu quả tiềm năng biển, Khu kinh tế Dung Quất và Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y; thu hút đầu tư vào công nghệ cao, công nghệ sạch, logistics và du lịch chất lượng cao; đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ các dự án tồn đọng, xử lý tài sản công dôi dư và thúc đẩy liên kết giữa Dung Quất, Bờ Y với Khu kinh tế mở Chu Lai.

 Gợi mở hướng khai thác không gian phát triển mới

Trao đổi tại buổi làm việc, đại diện các bộ, ngành đánh giá Quảng Ngãi đang đứng trước không gian phát triển mới sau hợp nhất với Kon Tum, đồng thời đề nghị tỉnh phát huy tiềm năng, lợi thế, chuyển hóa thành các động lực tăng trưởng và dự án cụ thể.

Theo đó, Quảng Ngãi cần tăng cường liên kết không gian phát triển theo trục Đông - Tây, kết nối Dung Quất - Quảng Ngãi - Măng Đen - Bờ Y, gắn công nghiệp, logistics, kinh tế cửa khẩu, du lịch, nông nghiệp giá trị cao với không gian biển, đảo. Trong đó, tiếp tục phát huy thế mạnh công nghiệp, lọc hóa dầu, thép, năng lượng tại Dung Quất; phát triển các ngành công nghiệp sau lọc hóa dầu, hóa chất, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, nâng cao giá trị gia tăng; đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, dược liệu, kinh tế rừng, kinh tế biển và du lịch.

Các bộ, ngành cũng lưu ý hạ tầng giao thông và kết nối đang là một trong những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ. Tỉnh cần đẩy nhanh các dự án kết nối Đông - Tây, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Quốc lộ 24, cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum; nghiên cứu, triển khai các bước chuẩn bị cho Cảng hàng không Măng Đen; đồng thời nâng cao năng lực cảng biển Dung Quất, phát triển hạ tầng năng lượng và nghiên cứu xã hội hóa nạo vét các tuyến luồng hàng hải. Đầu tư công cần phát huy vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện thu hút các nguồn lực đầu tư khác.

Về cơ chế, chính sách và thu hút đầu tư, các bộ, ngành đề nghị Quảng Ngãi tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh, chuẩn bị quỹ đất và danh mục dự án để huy động nguồn lực; đồng thời tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng, vướng mắc. Bộ Công Thương ủng hộ việc xây dựng cơ chế, chính sách cho Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Dung Quất; Bộ Tài chính được giao chủ trì xây dựng nghị quyết trình Quốc hội.

Bên cạnh các động lực kinh tế, các bộ, ngành đề nghị Quảng Ngãi chú trọng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát triển nông nghiệp theo hướng đa giá trị, nâng cao giá trị dược liệu, Sâm Ngọc Linh và các sản phẩm OCOP; phát triển du lịch gắn với liên kết giữa Tây Nguyên và khu vực ven biển; đồng thời củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm an sinh xã hội và thực hiện nghiêm các giải pháp chống khai thác IUU.

Các bộ, ngành cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Quảng Ngãi hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền; đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Nhận diện đúng khó khăn, đề ra giải pháp phù hợp

Phát biểu kết luận cuộc làm việc với tỉnh Quảng Ngãi, Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao những kết quả tỉnh đạt được, đồng thời đề nghị tiếp tục phát huy nội lực, chuyển hóa tiềm năng, lợi thế thành động lực phát triển nhanh và bền vững.

Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận Quảng Ngãi thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; nghiêm túc triển khai các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh, gắn với chương trình hành động, phân công nhiệm vụ, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả. Đoàn kết nội bộ, kỷ cương, kỷ luật hành chính tiếp tục được củng cố, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển.

Về sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh cần tiếp tục căn cứ yêu cầu thực tiễn và không gian phát triển; nghiên cứu tổ chức các khu vực có nhiều xã, phường thành những không gian phát triển mới, gắn với phát triển các đô thị hạt nhân. Sau hợp nhất, cần rà soát, bảo đảm thống nhất chính sách giữa khu vực phía đông có điều kiện phát triển thuận lợi và phía tây còn nhiều khó khăn.

Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao việc Quảng Ngãi thẳng thắn nhận diện những hạn chế, khó khăn, thách thức, qua đó đề ra giải pháp phù hợp; đồng thời cho rằng các kiến nghị của tỉnh chủ yếu tập trung vào cơ chế, chính sách nhằm phát huy nguồn lực. Tỉnh cần tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, gắn trách nhiệm với kết quả cụ thể và thường xuyên theo dõi, đánh giá.

Về quy hoạch và tăng trưởng, Quảng Ngãi cần tổ chức thực hiện hiệu quả Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; định hình rõ các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và không gian phát triển mới trên nền không gian biển, đồng bằng và cao nguyên. Đồng thời hoàn thành quy hoạch chung cấp xã, rà soát các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, bảo đảm đồng bộ, khả thi, tạo cơ sở thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tỉnh quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng 6 tháng cuối năm, phấn đấu trên 10%; rà soát kịch bản tăng trưởng theo từng tháng, quý, ngành, lĩnh vực, xác định rõ dư địa và đóng góp của từng ngành, từng địa bàn. Ban Thường vụ Tỉnh ủy cần phân công trách nhiệm cụ thể để đôn đốc, hỗ trợ các ngành, địa phương, nhất là những nơi còn khó khăn.

Cùng với đó, Quảng Ngãi cần đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế tạo hiện đại, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng và các ngành có giá trị gia tăng cao; đồng thời thu hút mạnh đầu tư trong nước và nước ngoài.

Về đầu tư công, tỉnh cần tăng tốc giải ngân, hoàn thành phân bổ ngân sách trong tháng 8; rà soát toàn bộ danh mục dự án, phân loại dự án có thể giải ngân ngay và dự án còn vướng mắc để xử lý cụ thể, kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt. Tỉnh cần chuẩn bị các dự án lớn, có khả năng tạo động lực tăng trưởng, nhất là trong lĩnh vực năng lượng.

Quảng Ngãi cần ưu tiên phát triển hạ tầng khu công nghiệp, chế biến, dược liệu, logistics; tăng cường liên kết Khu kinh tế Dung Quất, Khu kinh tế mở Chu Lai và Khu kinh tế cửa khẩu Bờ Y, gắn với sân bay Chu Lai và cảng biển Dung Quất, hình thành trung tâm công nghiệp, logistics của khu vực. Đồng thời duy trì hoạt động ổn định các cơ sở công nghiệp lớn như Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát; phát triển công nghiệp sau lọc hóa dầu, hóa chất, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và năng lượng.

Tỉnh cần hỗ trợ cả doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa; chú trọng doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp tạo nguồn thu lớn và bảo vệ môi trường. Khẩn trương chuẩn bị đầu tư Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, chủ động phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để bảo đảm tiến độ.

Đồng thời, chủ động phối hợp triển khai các dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Cảng hàng không Măng Đen và Quốc lộ 24; mở rộng thị trường trong nước, xuất khẩu qua cảng Dung Quất và cửa khẩu Bờ Y, giảm chi phí logistics, đẩy mạnh thương mại điện tử và nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, đầu tư.

Trong nông nghiệp, phát triển sản xuất công nghệ cao gắn với chế biến và thị trường; đa dạng hóa sản phẩm sâm Ngọc Linh, dược liệu, hướng tới hình thành vùng dược liệu trọng điểm quốc gia. Về du lịch, tăng cường liên kết Tây Nguyên với các trung tâm du lịch ven biển, xây dựng chuỗi sản phẩm Lý Sơn, Mỹ Khê, Sa Huỳnh, Dung Quất, Măng Đen, Bờ Y; phát triển Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo, Măng Đen thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Quảng Ngãi tiếp tục bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, phát triển rừng bền vững; chủ động phòng, chống thiên tai, bão lũ, sạt lở. Đồng thời quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ; xây dựng kế hoạch cải thiện các chỉ số PCI, PAR INDEX, SIPAS, PAPI với mục tiêu, thời hạn và trách nhiệm cụ thể. Tỉnh cần quan tâm tình trạng doanh nghiệp giải thể, tạm ngừng hoạt động tăng cao để có giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Về chuyển đổi số, tỉnh cần xử lý các điểm nghẽn, rà soát đầu tư hạ tầng đồng bộ, tránh lãng phí; đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Chăm lo an sinh xã hội, giữ vững ổn định

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Quảng Ngãi thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội về y tế, giáo dục, văn hóa, giảm nghèo bền vững, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới; chăm lo đầy đủ, kịp thời người có công, gia đình chính sách, Mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân liệt sĩ.

Tỉnh cần ưu tiên xóa nhà tạm, nhà dột nát; đẩy nhanh các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, rà soát nhu cầu nhà công vụ cho cán bộ, giáo viên tại khu vực miền núi. Đồng thời tăng cường đào tạo nghề, kết nối cung - cầu lao động, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo điều kiện để người lao động có việc làm và gắn bó với địa phương.

Quảng Ngãi cần đẩy nhanh khám sức khỏe miễn phí cho người dân; củng cố y tế cơ sở, chuẩn bị tốt năm học 2026-2027; thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới, biển đảo; nâng cao hiệu quả đối ngoại, lấy ngoại giao kinh tế, ngoại giao biên giới phục vụ trực tiếp cho phát triển. Tỉnh cần phối hợp với các lực lượng chức năng và các tỉnh của Lào, Campuchia đấu tranh với tội phạm xuyên biên giới, ma túy, buôn lậu; tăng cường thanh tra, kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng; kiểm soát chặt chẽ, không để vi phạm quy định về chống khai thác IUU.

Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, năng lực, uy tín, gần dân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Đối với chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh chủ động rà soát các đề án sắp xếp phù hợp thực tiễn. Các bộ, ngành sau cuộc họp tiếp tục có ý kiến bằng văn bản đối với các kiến nghị của Quảng Ngãi trong thời gian sớm nhất.

Phương Nguyên