Quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh 2026: Thí sinh cần lưu ý gì?

Những năm gần đây, việc sử dụng các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS trong tuyển sinh đại học ngày càng phổ biến. Nhiều trường đại học cho phép thí sinh quy đổi chứng chỉ này sang điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng trong các phương thức xét tuyển kết hợp. Tuy nhiên, cách áp dụng không hoàn toàn giống nhau giữa các trường, và trong mùa tuyển sinh năm 2026, một số quy định mới cũng khiến thí sinh cần tìm hiểu kỹ hơn trước khi đăng ký.

Có phải các chứng chỉ tiếng Anh đều được miễn thi?

Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), trước hết thí sinh cần nắm rõ quy định liên quan đến việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Không phải tất cả các chứng chỉ tiếng Anh đều được chấp nhận để miễn thi, mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quy định cụ thể danh mục chứng chỉ cũng như mức điểm tối thiểu để được miễn thi môn ngoại ngữ.

Thông tin này được công bố trong cẩm nang tuyển sinh cũng như trên các kênh thông tin chính thức của Bộ. Thí sinh cần kiểm tra kỹ xem chứng chỉ mình đang có có thuộc danh mục được công nhận hay không để tránh nhầm lẫn khi đăng ký.

Trong trường hợp đáp ứng đủ điều kiện, khi đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, thí sinh có thể lựa chọn mục miễn thi ngoại ngữ và khai báo loại chứng chỉ đang sử dụng. Tuy nhiên, việc miễn thi chỉ áp dụng khi chứng chỉ đạt mức điểm theo quy định, không phải cứ có chứng chỉ là được miễn.

Bên cạnh việc được dùng để miễn thi tốt nghiệp, các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế còn có thể sử dụng trong quá trình xét tuyển đại học. Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, thí sinh hoàn toàn có thể vừa dùng chứng chỉ này, vừa tham gia thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.

"Khi đó, hệ thống xét tuyển sẽ tự động so sánh và lựa chọn phương án có lợi hơn cho thí sinh. Nếu điểm thi tiếng Anh cao hơn thì sử dụng điểm thi, còn nếu mức quy đổi từ chứng chỉ ngoại ngữ cao hơn thì kết quả này sẽ được ưu tiên", ông Thảo cho biết. 

Những điều chỉnh thí sinh cần nắm rõ về quy đổi chứng chỉ

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 cũng ghi nhận một số điều chỉnh đáng chú ý liên quan đến việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. 

Theo quy chế tuyển sinh mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế tối đa là 1,5 điểm. Đồng thời, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng theo hai cách: quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng để cộng điểm khuyến khích.

Quy định này được xem là bước điều chỉnh nhằm hạn chế tình trạng chênh lệch quá lớn về lợi thế giữa các thí sinh, khi trước đây một số trường từng cộng điểm khá cao cho người sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.

Dù vậy, chứng chỉ như IELTS vẫn tiếp tục được nhiều trường đại học sử dụng trong tuyển sinh. Theo tổng hợp các đề án tuyển sinh đã công bố, hơn 100 cơ sở đào tạo dự kiến áp dụng các hình thức sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong xét tuyển năm 2026.

Ở một số trường, chứng chỉ IELTS được quy đổi trực tiếp sang điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Chẳng hạn, mức IELTS 4.0 có thể được quy đổi khoảng 6 điểm, trong khi IELTS 6.0 ở một số trường có thể tương đương 10 điểm môn tiếng Anh.

Bên cạnh đó, nhiều trường cũng sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ theo các cách khác như cộng điểm khuyến khích hoặc xét tuyển kết hợp với các tiêu chí về học lực, kết quả thi tốt nghiệp THPT. 

Mỗi trường có cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau

Theo PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, mỗi trường đại học có thể có cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau trong tuyển sinh.

Một số trường chấp nhận dùng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế trực tiếp môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, cũng có trường xây dựng phương thức xét tuyển riêng dành cho thí sinh có chứng chỉ quốc tế, song song với phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. "Thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để biết chứng chỉ ngoại ngữ có thể được sử dụng theo cách nào", bà Hiền lưu ý.

Theo các chuyên gia tuyển sinh, một xu hướng đáng chú ý trong mùa tuyển sinh năm nay là một số trường bắt đầu điều chỉnh cách sử dụng chứng chỉ IELTS, thay vì cho phép quy đổi trực tiếp sang điểm môn tiếng Anh thì chỉ dùng để cộng điểm ưu tiên hoặc xét tuyển theo phương thức riêng.

Theo các chuyên gia, cách tiếp cận này giúp tạo sự cân bằng giữa kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT và các chứng chỉ quốc tế, đồng thời hạn chế việc phụ thuộc quá nhiều vào một loại chứng chỉ trong xét tuyển.

Trong nhiều trường hợp, các chuyên gia khuyến nghị thí sinh vẫn nên đăng ký thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT ngay cả khi đã có chứng chỉ quốc tế. Việc này giúp thí sinh có thêm lựa chọn khi đăng ký xét tuyển, đặc biệt trong bối cảnh mỗi trường có thể áp dụng phương thức tuyển sinh khác nhau.

Vì vậy, thí sinh cần nắm rõ quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như đề án tuyển sinh của từng trường để tận dụng hiệu quả lợi thế từ các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, tránh những nhầm lẫn trong quá trình đăng ký xét tuyển đại học năm 2026. 

Thu Trang