Quý III/2026, lực lượng Quản lý thị trường chuyển cơ quan điều tra 108 vụ vi phạm

Theo báo cáo ngày 25/9/2026 của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, thị trường hàng hóa trong nước quý III cơ bản ổn định, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm. Tuy nhiên, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp.

Các hành vi vi phạm được phát hiện chủ yếu gồm kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng nhập lậu; hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu; vi phạm quy định về nhãn hàng hóa, an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kinh doanh xăng dầu và thương mại điện tử. Những nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao gồm thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm, thời trang, giày dép, túi xách, đồ chơi trẻ em và hàng tiêu dùng có sức mua tăng theo mùa vụ.

Trong quý III, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 11.916 vụ, xử lý 9.354 vụ với 10.400 hành vi vi phạm. Số thu nộp ngân sách nhà nước đạt 100,5 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy là 29,8 tỷ đồng; trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là 33,3 tỷ đồng. Đáng chú ý, có 108 vụ được chuyển sang cơ quan điều tra.

Cùng với các kênh phân phối truyền thống, hoạt động mua bán qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và hình thức phát trực tiếp (livestream) tiếp tục mở rộng. Quảng cáo, chốt đơn và thanh toán có thể được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, trong khi hàng hóa được lưu giữ tại kho, điểm tập kết và giao đến người mua qua dịch vụ chuyển phát.

Theo báo cáo, một số đối tượng sử dụng nhiều tài khoản mạng xã hội, gian hàng hoặc phiên livestream để quảng cáo, nhận đơn hàng; thường xuyên thay đổi tài khoản, địa điểm kinh doanh và phương thức thanh toán. Kho hàng có thể nằm tách biệt với địa điểm quảng cáo, khiến việc xác định người bán, nguồn gốc và vị trí hàng hóa gặp khó khăn.

Đối với hàng hóa đưa từ bên ngoài vào thị trường nội địa, các thủ đoạn chia nhỏ lô hàng, vận chuyển nhiều lần qua các tuyến khác nhau hoặc sử dụng dịch vụ chuyển phát tiếp tục gây khó khăn cho công tác kiểm soát. Hành vi gian lận về xuất xứ, nhãn hàng hóa và chứng từ có thể xuất hiện ở nhiều khâu, từ vận chuyển, lưu kho đến phân phối, tiêu thụ.

Trước tình hình đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với các Sở Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường rà soát sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng livestream và website bán hàng. Việc thu thập thông tin về các gian hàng, tài khoản có dấu hiệu vi phạm được kết hợp với xác minh kho hàng, điểm tập kết, cơ sở kinh doanh và đơn vị chuyển phát nhằm làm rõ chủ thể kinh doanh, luồng hàng hóa và hành vi vi phạm.

Trong quý III, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 215 vụ vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử, thu nộp ngân sách nhà nước 3,5 tỷ đồng.

Tháng 8/2026, Cục đã tham mưu Bộ Công Thương xây dựng Kế hoạch phòng, chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng trên nền tảng số giai đoạn 2026 - 2030, trình Thủ tướng Chính phủ tại Tờ trình số 6659/TTr-BCT ngày 19/8/2026. Các đơn vị chuyên môn tiếp tục phổ biến quy định về trách nhiệm của nền tảng, người bán và hoạt động livestream theo Luật Thương mại điện tử năm 2025 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP.

Bên cạnh kiểm soát hoạt động kinh doanh trên môi trường số, đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm. Lực lượng Quản lý thị trường tập trung kiểm tra các nhóm hàng như mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc, sữa, thực phẩm, thời trang, giày dép, túi xách, linh kiện điện tử và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Phạm vi kiểm tra được mở rộng từ điểm bán đến kho hàng, điểm tập kết, địa điểm trung chuyển và cơ sở livestream bán hàng. Hoạt động kiểm tra trực tiếp được kết hợp với giám sát trên môi trường số, đồng thời tăng cường phối hợp với chủ thể quyền, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các cơ quan chức năng để nhận diện dấu hiệu giả mạo, xác minh nguồn gốc hàng hóa và hỗ trợ giám định.

Trong quý III, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 6.466 vụ thuộc chuyên đề này, thu nộp ngân sách nhà nước gần 64,642 tỷ đồng. Các hành vi chủ yếu gồm sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và vi phạm quy định về ghi nhãn.

Để nâng cao hiệu quả thực thi, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1782/QĐ-BCT ngày 17/7/2026 về Kế hoạch hành động nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính giai đoạn 2026 - 2027. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước ban hành Quyết định số 367/QĐ-TTTN ngày 25/8/2026 nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ, tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ và phối hợp xử lý hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Cục cũng đang xây dựng tài liệu hướng dẫn về sở hữu trí tuệ dành cho lực lượng Quản lý thị trường, dự kiến in và phát hành trong quý IV/2026. Tài liệu tập trung hệ thống hóa kiến thức pháp lý, dấu hiệu nhận diện vi phạm, kỹ năng thu thập và bảo quản chứng cứ, làm việc với chủ thể quyền, phối hợp giám định và xử lý các tình huống thường gặp; bảo đảm ngắn gọn, dễ tra cứu và gắn với quy trình nghiệp vụ.

AT