Sẵn sàng cho lễ ra mắt Trung tâm trọng tài quốc tế

Báo cáo tại buổi làm việc, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Xuân Hồng cho biết, Cục đã phối hợp với Cục Pháp luật quốc tế và giải quyết tranh chấp quốc tế tổ chức họp với Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế và các trọng tài viên Việt Nam uy tín của cả nước để trao đổi, thảo luận, thống nhất phương án cụ thể về các nội dung, yêu cầu bảo đảm cho việc thành lập, cơ cấu tố chức, nhân sự cấp cao, hành chính... và cơ sở vật chất, các điều kiện cần thiết khác bảo đảm hiệu quả hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế.

Trên cơ sở trao đổi, thảo luận, các trọng tài viên đều bày tỏ sự ủng hộ với chủ trương của Đảng và Chính phủ về việc thành lập Trung tâm trọng tài, qua đó, góp phần thúc đẩy hoạt động hiệu quả của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; đồng thời, đề xuất một số kiến nghị để thúc đẩy hoạt động của Trung tâm trọng tài thực sự trở thành thiết chế tài phán chuyên nghiệp, có uy tín và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Để bảo đảm Trung tâm trọng tài quốc tế có thể ra mắt vào ngày 9/2/2026, các trọng tài viên đề xuất ưu tiên việc thành lập Trung tâm trọng tài, các quy trình nội bộ khác để bảo đảm cho việc vận hành Trung tâm như xây dựng các quy tắc, quy chế nội bộ sẽ được tiếp tục nghiên cứu, xây dựng bài bản, kỹ lưỡng và hoàn thiện trong thời gian tới.

Về sáng lập viên, hiện nay, các trọng tài viên uy tín hàng đầu của Việt Nam đều đang làm trọng tài viên của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC). Trong khi đó, VIAC có quy định trọng tài viên của VIAC không được đồng thời là thành viên của Trung tâm trọng tài khác. Do đó, trường hợp để các trọng tài viên này đồng thời trở thành sáng lập viên, trọng tài viên của Trung tâm trọng tài quốc tế thì Bộ Tư pháp cần có trao đổi với VIAC để có ngoại lệ đối với trường hợp này.

Về phía Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM, đại diện Cơ quan điều hành thống nhất chủ trương hỗ trợ cho hoạt động của Trung tâm trọng tài đã được quy định tại khoản 1 Điều 20 Nghị định số 323/2025/NĐ-CP. Đối với các nội dung hỗ trợ cụ thể, Cơ quan điều hành sẽ tổng hợp, báo cáo, xin ý kiến của UBND TPHCM trên cơ sở đề xuất của Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan.

Cục Bổ trợ tư pháp đề xuất Thứ trưởng cho ý kiến chỉ đạo một số công việc cần tiếp tục triển khai để bảo đảm Trung tâm trọng tài quốc tế có thể ra mắt vào ngày 9/2/2026 cùng với sự kiện ra mắt Trung tâm tài chính quốc tế.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh việc triển khai Trung tâm trọng tài quốc tế phải được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với trách nhiệm đối với quốc gia, dân tộc, thực hiện nghiêm các nghị quyết của Bộ Chính trị và chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Quốc hội, phải tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, đúng tiến độ được giao.

Hiện nay đã có Ban Chỉ đạo do Thủ tướng đứng đầu, Hội đồng điều hành do Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình làm Chủ tịch, Thứ trưởng Bộ Tư pháp là thành viên Hội đồng. Như vậy, trách nhiệm của Bộ Tư pháp và các đơn vị liên quan là rất rõ. Phía Tòa án triển khai rất chủ động, phía Bộ Tư pháp cũng phải chủ động tương ứng, không để chậm nhịp. Do đó, Thứ trưởng tán thành danh sách đề xuất nhân sự 8 trọng tài viên hiện nay là phù hợp, bảo đảm chất lượng, tạo nền tảng ban đầu cho Trung tâm.

Về nhiệm vụ trước mắt, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị tập trung vào một số việc lớn. Cụ thể, hoàn thiện văn bản mời gửi riêng từng trọng tài viên, nêu rõ chủ trương của Chính phủ, yêu cầu thực hiện theo Nghị định, tinh thần phối hợp và làm rõ đây là sự đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước. Cùng với đó, tiếp tục trao đổi với UBND TPHCM, đề nghị hỗ trợ tối đa cho Trung tâm trọng tài 3 nhóm nội dung về trụ sở, trang thiết bị, hỗ trợ tài chính ban đầu, dự kiến trong 5 năm. Đồng thời nêu rõ Bộ Tư pháp đang triển khai đầy đủ thủ tục, trước ngày 9/2 hoàn tất theo yêu cầu Nghị định, bảo đảm sẵn sàng cho lễ ra mắt.

Về lãnh đạo Trung tâm, đây là nội dung quan trọng, Bộ không tự quyết mà sẽ báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình xin ý kiến chỉ đạo. Hai phương án nhân sự lãnh đạo đều có ưu điểm riêng, cần báo cáo đầy đủ để lãnh đạo cấp trên xem xét.

Về tổ chức thực hiện, Thứ trưởng lưu ý, mọi hồ sơ, thủ tục thành lập phải hoàn thiện trước ngày 5/2, phối hợp chặt chẽ với Vụ Tổ chức cán bộ để báo cáo Bộ trưởng, bảo đảm Điều lệ phải có ngay khi thành lập Trung tâm trọng tài; quy chế, quy tắc điều hành tiếp tục hoàn thiện theo thông lệ quốc tế, điều chỉnh cho phù hợp thực tiễn Việt Nam.

"Tinh thần chung là quyết tâm cao, làm việc nhanh, linh hoạt nhưng chắc chắn, bảo đảm cam kết của Nhà nước, để Trung tâm vận hành hiệu quả ngay từ đầu", Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh.

Diệu Anh