Tầm soát bệnh lao gắn với khám sức khỏe định kỳ

Bệnh lao phát hiện sớm, điều trị khỏi 90%

Tại hội nghị tổng kết hoạt động Chương trình chống lao quốc gia năm 2025 và kỷ niệm 117 năm ngày sinh của BS Phạm Ngọc Thạch - Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên, Viện trưởng đầu tiên của Viện Chống lao, tiền thân của Bệnh viện Phổi Trung ương, tổ chức ngày 7/5, TS.BSCC Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng Ban điều hành Chương trình chống lao quốc gia cho biết, năm 2025, trong bối cảnh cả nước sắp xếp lại hệ thống chính quyền địa phương hai cấp, Chương trình đã chủ động duy trì ổn định mạng lưới phòng, chống lao, vận hành thông suốt từ Trung ương đến cơ sở.

Trong đó, công tác phát hiện bệnh nhân lao vẫn đạt trên 119.000 ca, mức cao nhất từ trước đến nay. Tỷ lệ điều trị khỏi và hoàn thành điều trị duy trì ở mức 90%. Các hoạt động phát hiện chủ động, ứng dụng công nghệ mới, tăng cường phối hợp y tế công tư và phối hợp giữa các cơ sở y tế được triển khai ngày càng hiệu quả.

Đặc biệt, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đã tạo điều kiện để Chương trình chống lao quốc gia thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách quan trọng, thúc đẩy công tác phòng, chống lao trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, Chương trình chống lao quốc gia vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn thách thức lớn, khi Việt Nam vẫn đứng thứ 12/30 nước có gánh nặng bệnh lao, đứng thứ 10/30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao nhất trên toàn cầu; tình trạng phát hiện muộn, bỏ sót ca bệnh trong cộng đồng vẫn còn cao (gần 40% bệnh nhân lao chưa được phát hiện và báo cáo); nguồn lực cho công tác phòng, chống lao tại một số địa phương còn chưa đáp ứng nhu cầu…

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng, để tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam vào năm 2030, Bộ Y tế đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tăng cường sự vào cuộc của các cấp, các ngành, củng cố, nâng cao năng lực của các bệnh viện lao, phổi.

Đặc biệt, tăng cường phát hiện lao trong công tác khám, chữa bệnh, coi đây là nhiệm vụ thường quy của tất cả các cơ sở y tế, cả công lập và ngoài công lập; lồng ghép khám sàng lọc phát hiện bệnh lao vào khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân.

Song song đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, đưa nội dung phòng, chống lao trở thành một phần quan trọng trong đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế; tăng cường truyền thông về phòng chống lao cho cộng đồng, cán bộ, nhân viên y tế...

Khám sức khỏe định kỳ - Phát hiện sớm bệnh lao

Ở góc độ chuyên môn, TS.BSCC Đinh Văn Lượng đề xuất Bộ Y tế, trong khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc, người dân phải được chụp X-quang ngực và xét nghiệm Xpert (cho những trường hợp có hình ảnh X-quang bất thường nghi lao).

Người dân sau khi phát hiện mắc bệnh, sẽ được thu nhận và quản lý điều trị trong hệ thống Chương trình chống lao quốc gia.

Tại hội nghị, bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, cũng chia sẻ, số người mắc và tử vong do lao tại Việt Nam vẫn còn cao, dù hiện nay Việt Nam đang làm rất tốt trong việc phát hiện và điều trị bệnh lao.

Bà Angela Pratt đã nhấn mạnh vai trò của khám sức khỏe định kỳ trong phát hiện sớm bệnh lao, vì theo bà, nhiều bệnh nhân lao không có triệu chứng rõ ràng, chỉ được phát hiện khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc chủ động.

HM