Tăng quyền tự chủ để doanh nghiệp Nhà nước phát huy vai trò dẫn dắt

Tại tọa đàm "Làm gì để doanh nghiệp nhà nước thực sự dẫn dắt tăng trưởng?" ngày 31/7, bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (Bộ Tài chính), cho biết Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định vai trò của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trong các lĩnh vực then chốt, đồng thời đặt mục tiêu xây dựng các doanh nghiệp có công nghệ hiện đại, quy mô lớn, đủ sức cạnh tranh trong khu vực và thế giới.

Theo bà Nguyễn Thu Thủy, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 50 DNNN thuộc nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất châu Á và từ 1-3 doanh nghiệp nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. DNNN không chỉ giữ vai trò chủ lực ở các lĩnh vực trọng yếu mà còn phải dẫn dắt tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo động lực cho các thành phần kinh tế khác. Bên cạnh đó, 100% tập đoàn, tổng công ty nhà nước sẽ áp dụng các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp của OECD.

Để đạt mục tiêu này, theo đại diện Bộ Tài chính, cần tiếp tục sắp xếp nguồn lực, lựa chọn những doanh nghiệp có tiềm năng trong các ngành trọng yếu để tập trung đầu tư phát triển. Đồng thời, các quy định mới đã mở rộng quyền tự chủ cho doanh nghiệp trong xây dựng chiến lược, đầu tư, tổ chức bộ máy và quản trị, trong khi cơ quan đại diện chủ sở hữu tập trung vào định hướng và giám sát các mục tiêu chiến lược.

Về đổi mới sáng tạo, bà Nguyễn Thu Thủy cho biết cơ chế mới cho phép đánh giá hiệu quả trên tổng thể doanh nghiệp thay vì từng dự án riêng lẻ; các khoản đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhiệm vụ Nhà nước giao được đánh giá độc lập, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn chấp nhận rủi ro.

Ở góc độ chuyên gia, TS Nguyễn Đình Cung cho rằng cần trao quyền tự chủ thực chất cho DNNN trong huy động nguồn lực, thu hút nhân sự và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Theo ông, việc đánh giá doanh nghiệp cần dựa trên hiệu quả tổng thể thay vì từng dự án, đồng thời DNNN phải làm chủ công nghệ lõi và đầu tư dài hạn để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong khi đó, TS Nguyễn Tú Anh nhấn mạnh cần phân biệt rõ rủi ro thị trường với hành vi cố ý làm sai, xây dựng cơ chế đánh giá minh bạch dựa trên cả chỉ số tài chính và phi tài chính để khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực mới. Ông cũng cho rằng mục tiêu cuối cùng là xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, trong đó doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân phối hợp hình thành các chuỗi giá trị, cùng nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Anh Minh