Tên miền .VN góp phần xây dựng niềm tin số cho thương mại điện tử

Thương mại điện tử chuyển từ tăng trưởng nhanh sang phát triển bền vững

Theo Báo cáo Chỉ số thương mại điện tử Việt Nam (EBI) 2026, quy mô thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 ước đạt 38,5 tỷ USD, tăng 21%. Từ khoảng 4 tỷ USD năm 2015, thị trường đã tăng gần 10 lần trong một thập kỷ.

Tuy nhiên, theo EBI 2026, từ năm 2026, thương mại điện tử Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn phát triển ổn định và bền vững hơn, chú trọng bảo vệ người tiêu dùng, hỗ trợ xuất khẩu, giảm tác động tiêu cực tới môi trường và thu hẹp khoảng cách số.

Điều này cho thấy bài toán của thương mại điện tử không còn chỉ là mở rộng số lượng người mua, người bán hay gia tăng doanh số. Một thị trường quy mô hàng chục tỷ USD cần được xây dựng trên những nền tảng vững chắc hơn, trong đó có khả năng nhận diện người bán, bảo vệ dữ liệu, xây dựng thương hiệu và tạo dựng niềm tin.

Một vấn đề đáng chú ý được EBI 2026 chỉ ra là khoảng cách phát triển thương mại điện tử giữa các địa phương còn rất lớn.

TPHCM dẫn đầu EBI 2026 với 91,1 điểm, Hà Nội đạt 87,5 điểm, trong khi Đà Nẵng đứng thứ ba với 22,3 điểm. Điểm trung bình của 34 tỉnh, thành phố chỉ là 15,8 điểm.

Khoảng cách này không chỉ nằm ở doanh số hay số lượng gian hàng trực tuyến mà còn thể hiện ở khả năng hình thành hiện diện số.

Cuối năm 2025, cả nước có khoảng 685.000 tên miền .VN đang được duy trì. Hà Nội và TPHCM chiếm tới 63,3% tổng số tên miền .VN, dù hai địa phương này chỉ chiếm khoảng 22% dân số cả nước.

Hà Nội có khoảng 204.700 tên miền, tương đương khoảng 43 người dân trên một tên miền; TPHCM khoảng 60 người trên một tên miền. Trong khi đó, tại Điện Biên, con số này là hơn 2.000 người trên một tên miền; Sơn La và Lai Châu cũng ở mức thấp.

Những số liệu này cho thấy khoảng cách số không chỉ là câu chuyện có hay không có Internet, mà còn là khả năng sử dụng công nghệ để tạo ra giá trị kinh tế và xây dựng hiện diện chính thức trên môi trường số.

Website riêng là điểm neo của thương hiệu số

Sự phát triển của các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh chóng. Tuy nhiên, website riêng vẫn giữ vai trò quan trọng trong mô hình kinh doanh đa kênh.

Theo EBI 2026, 46% doanh nghiệp được khảo sát có website riêng phục vụ quảng bá và kinh doanh. Trong các loại tên miền doanh nghiệp ưu tiên sử dụng, .VN đứng đầu với 50%, tiếp theo là .COM với 43%.

Đáng chú ý, 83% doanh nghiệp cho biết mục đích lớn nhất khi xây dựng website là xây dựng uy tín, quảng bá và nâng tầm thương hiệu; 70% sử dụng website để quảng cáo, tiếp thị, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ.

Như vậy, website không chỉ là một kênh bán hàng mà còn có thể trở thành “điểm neo” của thương hiệu số.

Sàn thương mại điện tử và mạng xã hội giúp doanh nghiệp mở rộng tiếp cận, nhưng đây là những không gian do các nền tảng khác vận hành. Chính sách, thuật toán, chi phí quảng cáo hay điều kiện sử dụng có thể thay đổi.

Trong khi đó, website gắn với tên miền riêng cho phép doanh nghiệp chủ động duy trì nội dung, thương hiệu và thông tin về sản phẩm trong dài hạn. Các tài khoản trên Facebook, TikTok, Zalo, gian hàng trên sàn hay mã QR trên bao bì đều có thể dẫn về cùng một website chính thức.

Niềm tin số trở thành điều kiện của tăng trưởng

Khi thương mại điện tử phát triển, vấn đề an toàn và niềm tin ngày càng được người tiêu dùng quan tâm.

EBI 2026 cho biết 45% doanh nghiệp đánh giá bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu là khó khăn lớn nhất khi triển khai thương mại điện tử.

Ở phía người tiêu dùng, 58% quan tâm tới uy tín của website, ứng dụng thương mại điện tử hoặc người bán; 35% quan tâm đến bảo mật thông tin cá nhân. Có tới 57% coi nguy cơ thông tin cá nhân bị tiết lộ là một trở ngại đối với mua sắm trực tuyến.

Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng rõ: người tiêu dùng cần biết mình đang giao dịch với ai và có cơ sở để kiểm chứng thông tin.

Tên miền .VN không tự thân bảo đảm an toàn cho website, bởi an toàn thương mại điện tử còn phụ thuộc vào nhiều giải pháp kỹ thuật và vận hành. Tuy nhiên, tên miền .VN có thể là một lớp nền cho hiện diện số chính thức. Website sử dụng tên miền riêng có thể là nơi doanh nghiệp công khai thông tin pháp lý, sản phẩm, chính sách bán hàng, bảo hành, đổi trả và thông tin liên hệ; đồng thời tạo địa chỉ email mang thương hiệu riêng.

Trong hệ sinh thái đa kênh, website với tên miền .VN có thể trở thành “địa chỉ gốc” của thương hiệu, kết nối từ mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hay mã QR trên sản phẩm. Đây cũng là điểm tham chiếu để khách hàng kiểm chứng thông tin, qua đó góp phần xây dựng niềm tin số.

Báo cáo EBI 2026 cũng đưa ra một ví dụ rất cụ thể với sản phẩm OCOP. Tính đến cuối năm 2025, cả nước có 18.243 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, nhưng nhiều sản phẩm vẫn phụ thuộc chủ yếu vào mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.

Một website với tên miền .VN có thể được xây dựng như một “hồ sơ thương mại số”, tập hợp thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất, chứng nhận, câu chuyện vùng miền, mã QR và các kênh bán hàng. Cách tiếp cận này hoàn toàn có thể mở rộng cho doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh, hợp tác xã và các chủ thể sản xuất tại địa phương.

Thương mại điện tử Việt Nam vì vậy đang chuyển từ câu chuyện “đưa doanh nghiệp lên mạng” sang yêu cầu cao hơn: Hiện diện trên môi trường số một cách chính thức, an toàn, tin cậy và tạo ra giá trị lâu dài.

Tên miền .VN không phải toàn bộ lời giải cho bài toán niềm tin số. Giá trị của tên miền chỉ được phát huy khi gắn với website được vận hành nghiêm túc, thông tin minh bạch, bảo mật phù hợp và dịch vụ đáp ứng cam kết với khách hàng.

Nhưng với vai trò là địa chỉ của website, email và thương hiệu trực tuyến, .VN có thể trở thành một trong những lớp nền giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân xây dựng hiện diện số chủ động, chính thức và lâu dài hơn.

Thu Giang