Thành công của Việt Nam trong chuyển đổi số sẽ đóng góp lớn cho khu vực ASEAN

Ngày 15/1, Lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN) đã diễn ra trọng thể tại Hà Nội, đánh dấu một trong những sự kiện hợp tác số quan trọng nhất của khu vực trong năm 2026. 

Hội nghị do Việt Nam đăng cai tổ chức, quy tụ các Bộ trưởng phụ trách công nghệ thông tin, viễn thông và chuyển đổi số của các nước thành viên ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN, đại diện các Đối tác Đối thoại, các tổ chức quốc tế cùng đông đảo đại biểu trong và ngoài khu vực.

Lễ khai mạc vinh dự có sự hiện diện của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, thể hiện rõ sự quan tâm sâu sắc và cam kết chính trị mạnh mẽ của Việt Nam đối với hợp tác số ASEAN. 

Bên lề Hội nghị, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn đã có cuộc trao đổi với báo chí, đưa ra những đánh giá về quá trình phát triển số của Việt Nam và vai trò của ASEAN trong thời gian tới.

Theo ông Kao Kim Hourn, việc Đảng, Nhà nước và Chính phủ Việt Nam xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá chiến lược cho thấy tầm nhìn dài hạn, tư duy chiến lược và sự nhạy bén trong hoạch định chính sách phát triển. Đây cũng chính là những ưu tiên chung mà ASEAN đang theo đuổi trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh số ngày càng gay gắt.

Tổng Thư ký ASEAN cho rằng, những định hướng của Việt Nam hoàn toàn tương đồng với “Tầm nhìn ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta” - chiến lược dài hạn nhằm xây dựng một Cộng đồng ASEAN hòa bình, thịnh vượng, có khả năng chống chịu cao, phát triển bền vững và bao trùm. 

Việt Nam đã tham gia rất tích cực vào quá trình xây dựng tầm nhìn này, trong đó đặt trọng tâm vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sự thành công của Việt Nam trên các lĩnh vực chiến lược này không chỉ mang lại lợi ích cho riêng quốc gia, mà còn đóng góp quan trọng vào năng lực cạnh tranh, vị thế và vai trò của ASEAN trên trường quốc tế.

Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận tại ADGMIN lần thứ 6 là giải pháp thu hẹp khoảng cách số giữa các quốc gia thành viên, hướng tới hình thành một nền kinh tế số ASEAN thống nhất, năng động và có sức cạnh tranh cao. 

ASEAN đang hoàn thiện và dự kiến thông qua Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2030 (ASEAN Digital Masterplan 2030) với tầm nhìn đưa khu vực trở thành trung tâm số toàn cầu, có tính cạnh tranh, kết nối và bao trùm. Đây được xem là “bản thiết kế” quan trọng, không chỉ tạo khuôn khổ chính sách chung mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới cho các nền kinh tế thành viên.

Song song với đó, ASEAN cũng đang thúc đẩy đàm phán Hiệp định khung Kinh tế Số ASEAN (DEFA), được khởi động từ tháng 9/2023, với kỳ vọng có thể hoàn tất và tiến tới ký kết trong năm nay. Khi được triển khai, DEFA sẽ góp phần hài hòa hóa chính sách, tạo thuận lợi cho dòng chảy dữ liệu, thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh số xuyên biên giới trong khu vực.

Theo Tổng Thư ký ASEAN, để quá trình chuyển đổi số thực sự bao trùm, mỗi quốc gia thành viên cần chủ động triển khai các chiến lược đưa người dân tham gia sâu rộng vào tiến trình số hóa. Trọng tâm hiện nay là tăng cường xây dựng năng lực, đặc biệt là trang bị kỹ năng số cho công dân ASEAN, với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Giáo dục và Đào tạo, gắn với nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, cần được xác định là trụ cột then chốt trong việc thu hẹp khoảng cách số, nhất là đối với các nhóm yếu thế và khu vực kém phát triển.

Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa - lực lượng chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp trong khu vực cần được hỗ trợ mạnh mẽ hơn để tham gia vào nền kinh tế số. Việc nâng cao năng lực số cho khu vực này không chỉ giúp tăng sức cạnh tranh của từng doanh nghiệp, mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và bền vững cho toàn ASEAN.

Đánh giá về vai trò của Việt Nam với tư cách là nước chủ trì ADGMIN lần thứ 6, Tổng Thư ký ASEAN nhấn mạnh chủ đề năm nay “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ” mang ý nghĩa định hướng chiến lược rõ nét. Trí tuệ nhân tạo chính là câu chuyện về “kết nối trí tuệ”, gắn liền với tầm nhìn xây dựng Chính phủ thông minh, kinh tế thông minh và xã hội thông minh trong toàn khu vực.

Việc Hội nghị được tổ chức tại Hà Nội - hội nghị cấp Bộ trưởng đầu tiên của ASEAN trong năm 2026 đã góp phần định hình các ưu tiên hợp tác của cả năm, khẳng định số hóa là một trong những trọng tâm hàng đầu của ASEAN. Việt Nam cũng được đánh giá cao ở vai trò tiên phong trong việc huy động sự tham gia của các đối tác đối thoại, tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân, qua đó tạo động lực thúc đẩy quá trình hiện thực hóa các sáng kiến số của ASEAN.

Tổng Thư ký ASEAN bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy tốt vai trò điều phối và dẫn dắt, biến các cam kết, chính sách và sáng kiến thành hành động cụ thể, góp phần đưa hợp tác số ASEAN đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Thu Giang