Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất xây dựng danh mục ưu tiên hạ tầng chiến lược ASEAN đến năm 2040

ABIS là hoạt động nổi bật thường niên của Hội đồng Tư vấn Kinh doanh ASEAN, cũng là sự kiện kinh tế – thương mại thường niên lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp ASEAN, kết nối các nhà lãnh đạo, hoạch định chính sách, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế trong khu vực.

ABIS 2026 được tổ chức bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN 49 trong hai ngày 14 - 15/11/2026. Với chủ đề "ASEAN: Cùng kiến tạo tương lai chung trong kỷ nguyên trí tuệ", Hội nghị tập trung thảo luận các vấn đề về hội nhập kinh tế, thương mại và đầu tư; an ninh năng lượng và an ninh lương thực; phát triển công nghiệp, hạ tầng và kinh tế sáng tạo; chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế số; tăng trưởng bao trùm và phát triển nguồn nhân lực.

Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, ABIS 2026 quy tụ khoảng hơn 2.000 đại biểu, với các diễn giả gồm khoảng 10 lãnh đạo thế giới và hơn 40 chuyên gia toàn cầu, trong đó có các nguyên thủ, bộ trưởng của các nước ASEAN và quốc tế cùng lãnh đạo các tập đoàn, chuyên gia kinh tế hàng đầu khu vực.

Trong những năm vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam luôn dành thời gian tham dự và phát biểu tại ABIS, truyền đi thông điệp về sự quan tâm sâu sắc và ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với cộng đồng doanh nghiệp ASEAN.

Tại ABIS 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu chính tại phiên thảo luận thứ 9 của Hội nghị với chủ đề: ASEAN cần xây dựng hạ tầng như thế nào cho nền kinh tế tương lai hướng tới năm 2040?

Theo các ý kiến tại phiên thảo luận, hiện các quốc gia ASEAN có gần 700 triệu dân, với tổng GDP năm 2025 hơn 4.200 tỷ USD. Năm 2025, kinh tế ASEAN tăng trưởng 4,9%; năm 2026 được dự báo tiếp tục tăng khoảng 4,5%. Quy mô ngày càng lớn đồng nghĩa với nhu cầu kết nối ngày càng cao. Theo Ngân hàng Phát triển châu Á, ASEAN cần khoảng 210 tỷ USD đầu tư hạ tầng mỗi năm để đáp ứng nhu cầu phát triển.

Các đại biểu đã tập trung thảo luận về mục tiêu phát triển hạ tầng ASEAN thời gian tới; những hạ tầng cần ưu tiên xây dựng; nguồn vốn cho các dự án; cách thức triển khai các dự án bảo đảm hiệu quả và kết nối khu vực. 

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá phiên thảo luận về "Xây dựng hạ tầng cho nền kinh tế ASEAN tương lai" phản ánh yêu cầu chiến lược của ASEAN nhằm kiến tạo không gian kết nối khu vực thông suốt, đồng bộ, hiện đại, thông minh và bền vững, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và các động lực tăng trưởng mới.

Theo Thủ tướng, để thực hiện mục tiêu trên, ASEAN không chỉ cần huy động thêm vốn hay xây dựng thêm công trình, mà quan trọng hơn là xác định đúng ưu tiên, sử dụng hiệu quả nguồn lực và triển khai thành công các dự án hạ tầng khu vực.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng cho rằng Kế hoạch Chiến lược Kết nối ASEAN 2026-2035 cần tập trung vào 4 ưu tiên.

Thứ nhất, kết nối giao thông và logistics xuyên biên giới. Chuyển từ phát triển từng công trình riêng lẻ sang hình thành các hành lang kinh tế liên thông, kết nối mạng lưới giao thông, sản xuất, logistics, thương mại và đô thị thông minh. Đồng thời, nâng cao chất lượng, tính bền vững và khả năng chống chịu của hạ tầng trước biến đổi khí hậu và các rủi ro mới.

Thứ hai, kết nối năng lượng. Đẩy mạnh kết nối hạ tầng năng lượng khu vực, đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng bền vững. Trong đó, Lưới điện ASEAN (APG) sẽ là hạ tầng chiến lược, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định kinh tế và phát triển bền vững của khu vực.

Thứ ba, kết nối số. Xây dựng hệ sinh thái số khu vực an toàn, thông suốt và bao trùm. Hiệp định Khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA) ký kết tại Hội nghị lần này sẽ tạo đột phá quan trọng trong hài hòa chính sách, giảm chi phí giao dịch, hỗ trợ doanh nghiệp ASEAN nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Thứ tư, kết nối thể chế và con người. Đẩy mạnh hài hòa tiêu chuẩn, đơn giản hóa thủ tục hải quan, đặc biệt là phát huy Cơ chế một cửa ASEAN, nâng cao hiệu quả Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS) và Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên (AAMRA). Đồng thời, tăng cường kết nối giáo dục, khoa học công nghệ và trao đổi nhân lực chất lượng cao.

Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN

Để thực hiện được những ưu tiên trên, ASEAN cần phải hành động cùng nhau, chuyển mạnh từ tầm nhìn và cam kết sang các chương trình và dự án cụ thể. Trên cơ sở đó, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đề xuất 4 định hướng hành động cụ thể.

Thứ nhất, xây dựng danh mục ưu tiên hạ tầng ASEAN đến năm 2040. Cần lựa chọn những dự án kết nối mang tính chiến lược đối với khu vực, tập trung vào hành lang giao thông xuyên biên giới, logistics, lưới điện, hạ tầng số và đô thị thông minh bền vững; xác định rõ mục tiêu, vốn, tiến độ và phương án tài chính và phân loại dự án theo mức độ sẵn sàng triển khai.

Thứ hai, tăng cường điều phối các dự án xuyên biên giới. Cần phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia thành viên ngay từ khâu quy hoạch, thiết kế đến triển khai, hài hòa tiêu chuẩn kỹ thuật, pháp lý và cơ chế chia sẻ chi phí, lợi ích.

Thứ ba, phát triển hệ sinh thái chuẩn bị dự án và huy động vốn khu vực. Cần tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu khả thi, tư vấn tài chính và đánh giá rủi ro, đồng thời kết nối Chính phủ, ngân hàng phát triển, quỹ đầu tư, định chế tài chính và khu vực tư nhân.

Thứ tư, coi khu vực tư nhân là đối tác thực chất. Doanh nghiệp tư nhân cần được tạo điều kiện tham gia sâu hơn, không chỉ đóng góp vốn mà còn mang đến công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng lực quản trị và hiệu quả vận hành.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực rất cao để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo; xác định phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong những đột phá chiến lược và là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững.

Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống đường bộ cao tốc, phát triển cảng biển, các dự án đường sắt trọng điểm, cảng hàng không quốc tế, các dự án nguồn, lưới truyền tải điện. Đồng thời, đầu tư mạnh mẽ cho năng lượng, logistics và hạ tầng số; phủ sóng mạng 5G đến hơn 90% dân số và đang chủ động nghiên cứu, phát triển công nghệ 6G.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, nằm ở giao điểm của nhiều hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng khu vực, Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN; đồng hành cùng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, quyết liệt tháo gỡ rào cản, kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, thuận lợi.

"Với tinh thần kết nối thực chất, huy động hiệu quả và hành động cùng nhau, chúng ta sẽ tạo dựng một ASEAN năng động, tự cường, bao trùm, mang lại lợi ích thiết thực và lâu dài cho người dân và doanh nghiệp và toàn khu vực", Thủ tướng phát biểu.

Hà Văn