Tích cực lấy ý kiến phản ánh bất cập từ thực tiễn thi hành pháp luật

Chiều 7/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng ban Ban Chỉ đạo về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chủ trì cuộc họp của Thường trực Ban Chỉ đạo. Tham dự cuộc họp có đồng chí Lê Tiến Châu, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Chỉ đạo; đồng chí Nguyễn Khắc Định, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, đại diện lãnh đạo Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội,...

Hoàn thành nhiều công việc vừa tổng thể, vừa cụ thể

Báo cáo về các nhiệm vụ hoàn thành, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, các văn bản về kế hoạch, tổ chức, hoạt động của Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo đã được ban hành. Ban Chỉ đạo cũng đã tổ chức thành công Phiên họp thứ nhất.

Trên cơ sở tham mưu của Bộ Tư pháp, Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các văn bản quán triệt, chủ trì cuộc họp để triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).

Đồng thời, Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành đã ban hành 1 văn bản hướng dẫn chung việc tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL và hướng dẫn nội dung thực hiện rà soát VBQPPL bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng về các vấn đề liên quan đến ngành, lĩnh vực phụ trách.

Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đã tổ chức Hội nghị tập huấn, triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL theo hình thức trực tiếp và trực tuyến cho các bộ, ngành, cơ quan trung ương, địa phương; thiết lập, vận hành hệ thống thông tin, báo cáo trực tuyến hỗ trợ, phục vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL; xây dựng, chia sẻ Danh mục các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp cũng cho hay còn một số nhiệm vụ quá hạn, chưa hoàn thành như: Chưa ban hành Kế hoạch thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL tại các cơ quan ở Trung ương, địa phương; chưa hoàn thành văn bản hướng dẫn về kinh phí bảo đảm thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL; triển khai hướng dẫn, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ thực hiện rà soát VBQPPL còn chậm,...

Bộ, ngành, địa phương cần quan tâm đúng mức hơn

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, việc thực hiện đợt tổng rà soát toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lần này là nhằm cụ thể hóa Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây là một Kết luận hết sức quan trọng cùng với Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Do đó, nhiệm vụ này không đơn thuần là của riêng khối các cơ quan tư pháp hay các cơ quan chuyên môn, mà là công việc đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải cùng quyết liệt vào cuộc.

Cơ bản thống nhất với nội dung Báo cáo, tuy nhiên, Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý, đến nay vẫn còn bộ, ngành, địa phương chậm xây dựng kế hoạch, chậm thành lập Tổ công tác, chậm bố trí lực lượng thực hiện.

"Điều này phản ánh sự quan tâm chưa đúng mức. Các bộ, ngành, địa phương phải đặt tổng rà soát vào vị trí của một nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp thiết", Phó Thủ tướng khẳng định và yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng các cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ cũng như kết quả của đợt tổng rà soát lần này.

Về tiến độ, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan chưa ban hành kế hoạch tổng rà soát, chưa thành lập Tổ công tác thì phải hoàn thành ngay sau cuộc họp hôm nay. Kế hoạch phải xác định rõ phạm vi rà soát, đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn từng việc, sản phẩm đầu ra và cơ chế kiểm tra nội bộ.

Bên cạnh đó, tổ công tác phải do lãnh đạo bộ, ngành, địa phương trực tiếp phụ trách; không giao khoán cho vụ pháp chế, sở tư pháp hoặc một nhóm cán bộ chuyên môn thực hiện một cách đơn lẻ. Thành phần Tổ công tác phải có cán bộ am hiểu pháp luật, cán bộ trực tiếp tổ chức thực thi, đại diện các đơn vị chuyên môn. Đồng thời, có cơ chế huy động chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, người dân và các đối tượng chịu tác động trực tiếp của văn bản.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng cho rằng không được để kinh phí, công nghệ, dữ liệu trở thành điểm nghẽn của công tác tổng rà soát.

Thiếu phân tích từ thực tiễn thi hành là không đạt yêu cầu

Liên quan đến chất lượng rà soát, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị thống nhất nguyên tắc: Kết quả rà soát phải bảo đảm rõ văn bản; rõ điều khoản; rõ nội dung vướng mắc; rõ căn cứ pháp lý và căn cứ thực tiễn; rõ phương án xử lý; rõ cơ quan chịu trách nhiệm; rõ thời hạn hoàn thành.

Những báo cáo chỉ nêu chung chung, không có phân tích từ thực tiễn thi hành, không có ý kiến của đối tượng chịu tác động, không chỉ ra điều khoản cụ thể, thì không được coi là đạt yêu cầu. Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo cần có cơ chế trả lại, yêu cầu làm lại đối với các báo cáo hình thức, chất lượng thấp.

Bộ Tư pháp cần thành lập các nhóm chuyên môn theo lĩnh vực để thẩm định, đánh giá độc lập kết quả rà soát của các bộ, ngành, địa phương; có cơ chế phản biện, thẩm định chéo; không để mỗi cơ quan tự rà soát, tự kết luận, tự đánh giá là đạt.

Chú trọng nâng cao nhận thức, Phó Thủ tướng lưu ý cần một chiến dịch truyền thông mạnh mẽ hơn để toàn xã hội, người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ, công chức, đảng viên hiểu đúng vị trí, vai trò của đợt tổng rà soát lần này.

"Bộ Tư pháp phối hợp các đơn vị liên quan, cơ quan thông tấn, báo chí để xây dựng kế hoạch truyền thông sâu rộng", Phó Thủ tướng chỉ đạo và cho rằng nội dung truyền thông không chỉ dừng lại ở việc đưa tin về tiến độ mà phải làm rõ ý nghĩa của đợt rà soát, huy động người dân và doanh nghiệp cùng tham gia phát hiện, kiến nghị./.

Thu Sa