Tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật về đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã trình bày Tờ trình về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người Lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Trước đó, ngày 15/7/2026, tại Phiên họp thứ 4, đợt 2, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét cho ý kiến về dự án Luật. Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (tại Kết luận số 122/KL-UBTVQH16 ngày 17 tháng 7 năm 2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội), Chính phủ đã chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật và trình Quốc hội về dự án Luật này.

Việc xây dựng dự án Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng tại Văn kiện Đại hội XIV; Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 12/12/2022 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng nhằm khắc phục những vấn đề phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật, tập trung vào 03 nhóm vấn đề chủ yếu:

Thứ nhất là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số.

Thứ hai là xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Thứ ba là đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng được kết cấu gồm 03 điều:

Điều 1. Quy định các điều khoản sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật số 69/2020/QH14. Theo đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 25 điều, trong đó có 05/25 điều sửa đổi, bổ sung tương đối toàn diện (gồm các điều: 18, 31, 34, 39 và 53);

Điều 2. Quy định về điều khoản thi hành;

Điều 3. Quy định về điều khoản chuyển tiếp.

Về quan điểm xây dựng Luật: Bám sát và thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng; thực hiện chủ trương "Luật chỉ quy định các vấn đề mang tính ổn định, có giá trị lâu dài; quy định cụ thể các nội dung liên quan đến quyền con người, quyền, nghĩa vụ của công dân".

Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật; tuân thủ quy trình theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15).

Kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, bất cập; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng chuyển đổi số. Những vấn đề căn cơ, tổng thể đòi hỏi thay đổi phạm vi điều chỉnh của Luật sẽ được Bộ Nội vụ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động toàn diện để sửa đổi trong thời gian tới; trước mắt, lần sửa đổi này tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách, đã rõ, được thực tiễn kiểm nghiệm và có sự đồng thuận cao.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đã được quy định tại Luật số 69/2020/QH14. Trong đó các điều sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật trên cơ sở thể chế hóa 03 nhóm quy định về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số; xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số; đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Nội dung sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật được tổ chức bám sát 3 nhóm vấn đề đã nêu trên, trong đó nổi bật: Về thủ tục hành chính, dự thảo Luật không làm phát sinh thủ tục hành chính mới; bãi bỏ 05/19 thủ tục hành chính; cắt giảm, đơn giản hóa đối với 06/19 thủ tục hành chính, cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp.

Lược bỏ những quy định không cần thiết nhằm khơi thông nguồn lực xã hội, nâng cao tính chủ động, linh hoạt của doanh nghiệp đặc biệt trong việc tuyển chọn, đào tạo, chuẩn bị nguồn lao động hướng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế đặc biệt trong bối cảnh các quốc gia cung ứng lao động khác đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ lao động đi làm việc ở nước ngoài (khoản 10 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 18 về chuẩn bị nguồn lao động); bãi bỏ thành phần hồ sơ là giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với 02 thủ tục hành chính: (1) cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và (2) đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập và bãi bỏ điều kiện kinh doanh là yêu cầu ký quỹ đối với doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo nâng cao tay nghề ở nước ngoài (khoản 28 Điều 1 dự thảo Luật).

Bổ sung quy định về điều kiện cấp Giấy phép, hạn chế doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy phép do vi phạm pháp luật nhưng vẫn lợi dụng để tiếp tục đề nghị cấp Giấy phép cho doanh nghiệp khác (khoản 6 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 10 về điều kiện cấp Giấy phép).

Chuyển cơ chế quản lý đối với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu (Điều 31), tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài (Điều 34) cũng như hoạt động chuẩn bị nguồn lao động của doanh nghiệp dịch vụ (Điều 18) từ "chấp thuận" sang "thông báo"; bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc theo dõi, giám sát hoạt động chuẩn bị nguồn lao động trên địa bàn.

Về phân quyền, trên cơ sở giữ nguyên một số quy định của Luật số 69/2020/QH14, đồng thời kế thừa các quy định của Nghị định số 128/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước lĩnh vực nội vụ, dự thảo Luật đã thực hiện phân quyền thêm 05 nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng: bổ sung 04 nhiệm vụ do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện và bổ sung 01 nhiệm vụ do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn thực hiện./.

Hải Liên