TPHCM đẩy mạnh xây dựng công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn

Ngày 31/10/2025, TPHCM vinh dự được UNESCO ghi danh là "Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh" - Thành phố điện ảnh đầu tiên của Đông Nam Á, không chỉ khẳng định vị thế quốc tế, mà còn khơi dậy khát vọng vươn xa, tinh thần tiên phong và bản lĩnh sáng tạo của Thành phố trong kỷ nguyên hội nhập và phát triển. Đây cũng là dấu mốc quan trọng, tạo "điểm nhấn" cho ngành công nghiệp văn hóa của Thành phố bứt phá trong thời gian tới.

Nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp văn hóa

Năm 2020, giá trị sản xuất của các ngành công nghiệp văn hóa đạt 3,54% tổng GRDP của Thành phố; đến cuối năm 2025 tăng lên 5,7% GRDP của Thành phố.

TPHCM sở hữu 314 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, trong đó có 4 di tích quốc gia đặc biệt; có 3 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Thành phố đang tích cực hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi là Di sản thế giới.

TPHCM có kinh nghiệm và năng lực tổ chức các sự kiện tầm cỡ, tạo sức hút mạnh mẽ đối với công chúng và nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, nhiều dự án, lễ hội văn hóa và nền tảng sáng tạo kỹ thuật số mang thương hiệu riêng của TPHCM đã hình thành, ghi dấu ấn trên thị trường trong nước và từng bước hội nhập quốc tế.

Với nền tảng công nghiệp và công nghệ cao phát triển, khu vực Bình Dương, vốn được xem là "Thủ phủ công nghệ" của vùng, rất có tiềm năng trở thành trung tâm ứng dụng công nghệ tiên tiến, cung cấp hạ tầng và giải pháp số để thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.

Bên cạnh đó, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, cửa ngõ du lịch và thể thao biển quốc tế, sở hữu lợi thế tự nhiên nổi bật cùng hệ thống hạ tầng du lịch đang phát triển mạnh, định hướng chuyên biệt hóa phát triển kinh tế thể thao biển, trở thành trung tâm tổ chức các giải đấu tầm cỡ quốc tế, đồng thời xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa biển đặc sắc, tạo dấu ấn khác biệt trong bản đồ du lịch quốc tế.

Mục tiêu, triển vọng phát triển đến năm 2030

Lấy phương châm "Văn hóa thấm sâu - Truyền thông lan tỏa - Thể thao vươn tầm - Du lịch đột phá" làm kim chỉ nam, TPHCM hướng tới mục tiêu xây dựng các ngành công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP của Thành phố. Phấn đấu đến năm 2030, tỉ trọng doanh thu đạt trên 7,2% GRDP, cao hơn mức trung bình cả nước, khẳng định vai trò đầu tàu của Thành phố trong lĩnh vực này.

Để đạt được các mục tiêu trên, thời gian tới, Thành phố sẽ ban hành cơ chế đặc thù về ưu đãi thuế, tín dụng, thành lập Quỹ phát triển sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút nguồn lực xã hội đầu tư. Tiếp tục tăng cường vai trò quản lý nhà nước trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho các lĩnh vực văn hóa sáng tạo.

Về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, cần thúc đẩy mô hình hợp tác ba bên giữa các trường đại học - doanh nghiệp - cơ quan quản lý nhà nước nhằm đào tạo đội ngũ nhân lực đa ngành, kết hợp kiến thức công nghiệp văn hóa, kinh tế và công nghệ đáp ứng yêu cầu phát triển thời đại.

Nâng mức đầu tư ngân sách nhà nước để tạo động lực dẫn dắt, truyền cảm hứng trong việc bồi dưỡng tư tưởng, tâm hồn, xây dựng nền tảng tinh thần xã hội; đồng thời khơi thông, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội tạo sức mạnh tổng hợp cho phát triển văn hóa bền vững.

Đầu tư xây dựng các khu liên hợp, các cụm công trình văn hóa, thể thao xứng tầm, tạo dấu ấn riêng, độc đáo, mang tính biểu tượng của thành phố; khuyến khích xã hội hóa đầu tư phát triển các thiết chế văn hóa và thể thao của Thành phố.

Thiết lập và mở rộng mạng lưới hợp tác chiến lược, quan hệ quốc tế nhằm trao đổi dự án, chuyển giao kinh nghiệm và chia sẻ mô hình quản trị tiên tiến. Tăng cường hợp tác quốc tế, đăng cai tổ chức các sự kiện, lễ hội văn hóa - thể thao có quy mô khu vực và quốc tế, góp phần định vị thương hiệu Thành phố; gắn phát triển công nghiệp văn hóa với du lịch, kinh tế ban đêm, thu hút nguồn lực xã hội và tri thức quốc tế phục vụ phát triển ngành.

Để tạo thương hiệu và bản sắc sáng tạo, xây dựng thương hiệu "Trung tâm sáng tạo văn hóa", Thành phố tổ chức định kỳ tuần lễ, liên hoan công nghiệp văn hóa với du lịch, thương mại điện tử và công nghệ số để hình thành chuỗi giá trị gia tăng, nâng cao sức hút và vị thế của Thành phố trên bản đồ sáng tạo quốc tế.

Quyết liệt triển khai các cam kết của Thành phố với Mạng lưới thành phố sáng tạo UNESCO trong lĩnh vực điện ảnh; lấy 6 sáng kiến đã cam kết làm trục xuyên suốt để xây dựng các chương trình, đề án lan tỏa, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.

Bên cạnh đó, thúc đẩy đổi mới và ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu về các ngành công nghiệp văn hóa, lựa chọn tinh hoa và tạo đột phá phát triển, tạo dựng thương hiệu quốc gia.

Về định hướng quy hoạch không gian phát triển, TPHCM tập trung phát triển sáng tạo nội dung, nghệ thuật biểu diễn và các sản phẩm số; Bình Dương là trung tâm sản xuất, ứng dụng công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực; Bà Rịa - Vũng Tàu là cửa ngõ để tổ chức các sự kiện thể thao, du lịch quy mô lớn.

Ngoài các cơ chế, chính sách của mình, Thành phố cũng mong muốn Trung ương nghiên cứu ban hành Luật phát triển các ngành công nghiệp văn hóa nhằm đảm bảo khung pháp lý đầy đủ, minh bạch, thuận lợi cho triển khai các chính sách phát triển công nghiệp văn hóa trên phạm vi cả nước.

Thứ hai, cho phép thành lập Trung tâm Phát triển công nghiệp văn hóa TPHCM, tạo bước đột phá, triển khai hiệu quả các ngành công nghiệp văn hóa.

Tập trung phát triển 8 ngành công nghiệp văn hóa

Trong lộ trình triển khai thực hiện đề án công nghiệp văn hóa TPHCM đến năm 2030, giai đoạn từ năm 2026 - 2028, TPHCM sẽ tập trung vào việc kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ, phát triển 8 ngành công nghiệp văn hóa, nâng cao giá trị kinh tế từ văn hóa, bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời tạo sức mạnh nội sinh cho phát triển kinh tế - xã hội TPHCM.

Cụ thể, 8 ngành nghề gồm: Ngành điện ảnh; ngành nghệ thuật biểu diễn; ngành mỹ thuật; ngành thời trang; ngành nhiếp ảnh; ngành triển lãm; ngành quảng cáo; ngành du lịch văn hóa.

Đề án đề ra nhiệm vụ của từng ngành cụ thể nhằm tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng sáng tạo, quản trị văn hóa, sản xuất nội dung số, marketing văn hóa, quản lý quyền sở hữu trí tuệ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực văn hóa, dành cho cán bộ, nghệ sĩ, doanh nghiệp. Tổ chức các hoạt động giao lưu, triển lãm, xúc tiến quảng bá các hoạt động văn hóa, nghệ thuật của Thành phố tới thị trường trong và ngoài nước… Cũng như các cơ chế, chính sách đặc thù (thuế, tín dụng...)hỗ trợ cho các cá nhân, doanh nghiệp tham gia trong 8 ngành nghề nói trên.

Đồng thời, đề án hướng tới, định vị thương hiệu văn hóa - nghệ thuật của thành phố thông qua việc tổ chức định kỳ các liên hoan, lễ hội nghệ thuật quy mô khu vực và quốc tế như: Liên hoan âm nhạc quốc tế "Hò zô", Lễ hội ánh sáng, Lễ hội đường phố, Tuần lễ Sân khấu vàng, Liên hoan Xiếc quốc tế TPHCM lần thứ I, Ngày hội Di sản văn hóa, quảng bá nghệ thuật truyền thống TPHCM… Xây dựng các chương trình, điểm đến du lịch văn hóa đặc sắc, kết hợp trải nghiệm di sản, không gian sáng tạo, nghệ thuật biểu diễn và ẩm thực./.