TỔNG THUẬT: Hội thảo 'Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới'

Năm 2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa công tác quản lý thuế, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và phù hợp với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số.

Sau khi Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được Quốc hội thông qua, Chính phủ và Bộ Tài chính đã khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn nhằm bảo đảm việc triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước. Đáng chú ý, Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Quản lý thuế về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử cùng Thông tư số 91/2026/TT-BTC hướng dẫn về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử đã chính thức tạo nên hành lang pháp lý đầy đủ cho việc triển khai chính sách thuế trong giai đoạn mới.

Đối với cộng đồng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và đặc biệt là các nhà bán hàng đa kênh, thương mại điện tử, việc nắm bắt đầy đủ các quy định mới, hiểu đúng và thực hiện đúng ngay từ đầu có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là nền tảng để chuẩn hóa hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị và phát triển bền vững trong nền kinh tế số.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ (Văn phòng Chính phủ) đồng chủ trì cùng Cục Thuế (Bộ Tài chính) và phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo tổ chức Hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh".

Tham dự Hội thảo có lãnh đạo Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ, Cục Thuế (Bộ Tài chính), lãnh đạo Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng Cục thuế, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), cùng đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội, doanh nghiệp công nghệ, các sàn thương mại điện tử, tổ chức tài chính - ngân hàng, các doanh nghiệp giao vận, và đông đảo các hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các nhà bán hàng đa kênh, thương mại điện tử tại hội trường và qua các nền tảng trực tuyến.

Hội thảo được truyền hình trực tiếp đến 34 điểm cầu Thuế tỉnh/thành và 350 điểm cầu Thuế cơ sở trên toàn quốc; phát trực tiếp trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Báo Điện tử Chính phủ, fanpage và kênh Youtube Thông tin Chính phủ.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế cho biết: Ngày 10/11/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Quản lý thuế số 108, có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026 để triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả. Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 252/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế và Nghị định số 254 quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.

Đây là những văn bản pháp lý quan trọng tạo nền tảng cho bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý thuế theo hướng hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang phục vụ, hỗ trợ và đồng hành với người nộp thuế; cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế ngày càng thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ, giảm hạn chế sai sót và đảm bảo công bằng, minh bạch.

Thực hiện chương trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật của Bộ Tài chính, Cục Thuế phối hợp cùng Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ và các cơ quan, đơn vị tổ chức hội thảo về các quy định quan trọng khi triển khai chính sách mới về thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh.

Chúng tôi mong muốn trong hội thảo ngày hôm nay sẽ thực sự là một diễn đàn cởi mở, thẳng thắn và thực chất, với mục tiêu xuyên suốt là mang đến cho cộng đồng người nộp thuế những thông tin chính xác, kịp thời, thiết thực. Đặc biệt là những nội dung liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, người bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh đa kênh.

Đồng thời, cơ quan thuế mong muốn lắng nghe những khó khăn, những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn để có thể giải đáp, tháo gỡ ngay cho người nộp thuế, nhằm góp phần hỗ trợ tối đa cho hoạt động sản xuất kinh doanh của người nộp thuế.

Trong tiến trình xây dựng nền tài chính quốc gia hiện đại, minh bạch và hiệu quả, Bộ Tài chính đã xác định cải cách chuyển đổi số để nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp là những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Đối với ngành thuế, yêu cầu tiếp tục đổi mới toàn diện phương thức quản lý, thực sự trở thành một cơ quan hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, liêm chính, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Trên tinh thần đó, trong thời gian tới, ngành thuế đã và sẽ tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm và đơn giản hóa mạnh mẽ các thủ tục thuế. Từng quy trình, từng thủ tục phải tiếp tục được rà soát từ góc nhìn của người thực hiện, đảm bảo rõ ràng, dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ thực hiện; giảm tối đa thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Hai là, nâng cao hơn nữa tinh thần và chất lượng phục vụ người nộp thuế. Cơ quan thuế các cấp phải sẵn sàng lắng nghe, chia sẻ và hỗ trợ kịp thời, hiệu quả đối với những khó khăn vướng mắc chính đáng của người nộp thuế. Không để người nộp thuế thiếu thông tin, không biết phải thực hiện như thế nào hoặc không biết tìm đâu để được hướng dẫn, hỗ trợ.

Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và thực chất trong quản lý thuế. Ngành thuế sẽ tiếp tục nâng cấp các nền tảng ứng dụng dịch vụ thuế điện tử, tăng cường kết nối liên thông, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan tổ chức có liên quan, từng bước tự động hóa các quy trình đăng ký, kê khai, nộp thuế và các thủ tục liên quan. Mục tiêu xuyên suốt là ứng dụng dữ liệu và công nghệ để chủ động nhận diện, cảnh báo từ sớm, từ xa, nhắc nhở và hỗ trợ người nộp thuế phòng tránh sai sót, qua đó hỗ trợ tối đa để người nộp thuế tự nguyện tuân thủ đúng pháp luật.

Bốn là, tiếp tục nâng cao kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ. Tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết phòng chống và xử lý nghiêm các hành vi phiền hà, tiêu cực, sách nhiễu người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực thi công vụ.

Phiên I: Tọa đàm đối thoại chính sách "Đồng hành cùng nhà bán hàng trong triển khai chính sách thuế mới"

Diễn giả: Ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế; bà Nguyễn Thị Thanh Hằng – Trưởng ban Chính sách, thuế quốc tế; bà Nguyễn Thị Lan Anh – Trưởng ban Pháp chế; bà Lê Thị Chinh – Phó Trưởng ban Nghiệp vụ Thuế.

Thưa ông Mai Sơn, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh trên nền tảng số đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý thuế. Trong bối cảnh đó, xin ông chia sẻ những định hướng lớn của ngành Thuế cũng như thông điệp mà ngành Thuế muốn gửi tới cộng đồng nhà bán hàng khi các chính sách mới chính thức được triển khai từ ngày 01/7/2026?

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế: Trước hết, trong phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành đã khái quát khá đầy đủ định hướng cũng như mong muốn của ngành thuế trong việc xây dựng một nền quản lý thuế hiện đại, thân thiện, bao quát đầy đủ các hoạt động kinh tế phát sinh, qua đó hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ để thực hiện hiệu quả hoạt động của mình.

Qua theo dõi diễn biến thực tiễn của hoạt động kinh tế - xã hội trong nước và trên thế giới, Luật Quản lý thuế số (Luật số 108/2025/QH15 của Quốc hội) đã được xây dựng trên tinh thần đó. Từ ngày 1/7, các quy định cụ thể tại nghị định, thông tư đã được Chính phủ và cơ quan thuế ban hành. Trách nhiệm của chúng tôi hiện nay là tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm sau:

Thứ nhất, với một đạo luật đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng cụ thể, chi tiết và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh, cơ quan thuế phải thực hiện tốt vai trò hướng dẫn, hỗ trợ để người nộp thuế thực hiện đúng các quy định của pháp luật.

Quan điểm của chúng tôi là triển khai tuyên truyền, hỗ trợ theo hướng đa kênh, linh hoạt trong việc truyền tải chính sách, chế độ, thủ tục hành chính cũng như hướng dẫn cách thức thực hiện. Hoạt động này được tổ chức theo từng chủ đề, từng khu vực kinh tế và từng địa bàn, với sự tham gia đồng bộ của cơ quan thuế các cấp trên toàn quốc.

Trong điều kiện nguồn lực của cơ quan thuế còn hạn chế, chúng tôi luôn chủ động phối hợp với nhiều đơn vị. Hôm nay, chúng tôi rất vinh dự được Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ lựa chọn một chủ đề hết sức quan trọng, cũng là xu hướng nổi bật của hoạt động sản xuất, kinh doanh hiện nay, đó là thương mại điện tử và kinh tế số.

Đây là phương thức kinh doanh bùng nổ trong thời gian qua. Việc lựa chọn chủ đề này thể hiện trách nhiệm của chúng tôi trong việc hướng dẫn đầy đủ các quy định về chính sách, quy trình, thủ tục, cách thức thực hiện; đồng thời giải đáp những băn khoăn, vướng mắc của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh để thực hiện đúng chính sách pháp luật. Theo chúng tôi, đây là vấn đề hết sức cần thiết.

Chúng tôi cũng muốn chia sẻ thêm rằng, định hướng xuyên suốt của ngành thuế hiện nay là tập trung tối đa thực hiện các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Tài chính về cải cách hành chính và đổi mới toàn diện công tác quản lý thuế. Như quý vị đã thấy qua quá trình tiếp cận và được cán bộ thuế hướng dẫn, công tác quản lý thuế đang chuyển đổi số rất mạnh mẽ và đạt nhiều kết quả tích cực trong thời gian qua.

Điều đó được thể hiện qua việc triển khai khai thuế điện tử, hoàn thuế điện tử và nhiều dịch vụ khác, góp phần giảm đáng kể thời gian và chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế cho người dân và doanh nghiệp.

Hiện nay, các ứng dụng như eTax Mobile, hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động cùng nhiều tiện ích khác đang tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Tất nhiên, trong giai đoạn đầu triển khai, việc chuyển từ thói quen cũ sang phương thức mới còn có những vướng mắc là điều không thể tránh khỏi. Cũng như các hộ kinh doanh truyền thống chuyển sang kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử sẽ gặp không ít khó khăn, có người thành công, cũng có người chưa đạt kết quả như mong muốn. Đó là điều bình thường trong quá trình chuyển đổi. Tuy nhiên, với sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, chúng tôi tin rằng phần lớn sẽ có những chuyển biến tích cực hơn.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước, khai thác hiệu quả các dữ liệu đã có như định danh chủ doanh nghiệp, địa chỉ, hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt... để tạo ra các tờ khai gợi ý, hỗ trợ người nộp thuế thay vì phải thực hiện kê khai thủ công. Đây là định hướng mà chúng tôi đang triển khai.

Bên cạnh đó, trên các ứng dụng như eTax Mobile, chúng tôi đã bắt đầu tích hợp chatbot AI để hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh tra cứu thông tin như nghĩa vụ thuế còn phải thực hiện, tình trạng tạm hoãn xuất nhập cảnh. Trong thời gian tới, hệ thống sẽ tiếp tục được phát triển để hỗ trợ hỏi đáp về chính sách, thủ tục, tương tác với cơ quan thuế thông qua tin nhắn, giọng nói và nhiều hình thức khác, kết hợp với mạng lưới hỗ trợ của các nhà cung cấp giải pháp, đại lý thuế, đơn vị tư vấn thuế, kế toán... nhằm mang lại sự thuận tiện cao nhất cho người nộp thuế.

Về lâu dài, công tác quản lý thuế sẽ hướng tới việc hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh quản trị dữ liệu, xác định kết quả, giảm tối đa các thao tác phải thực hiện.

Đồng thời, trong quá trình triển khai, cơ quan thuế sẽ tiếp tục tổng hợp các kiến nghị, phản ánh để nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện chính sách pháp luật, bảo đảm các quy định phù hợp với sự phát triển của các mô hình kinh tế mới, giúp việc xác định nghĩa vụ thuế đúng, đủ, kịp thời, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển.

Khi doanh nghiệp và người dân kinh doanh có hiệu quả, có lợi nhuận thì sẽ đóng góp nhiều hơn cho ngân sách nhà nước, qua đó tạo nguồn lực phát triển hạ tầng, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Đây là nguyên tắc chung mà mọi quốc gia đều hướng tới.

Điều quan trọng là người dân, doanh nghiệp hiểu rằng đồng tiền thuế của mình được sử dụng vào đâu, mang lại những giá trị gì cho xã hội và cho chính mình. Đó cũng là mục tiêu mà ngành thuế luôn hướng tới và cam kết đồng hành cùng người nộp thuế.

Chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được nhiều ý kiến đóng góp, chia sẻ và phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Thông qua chương trình hôm nay với chủ đề về thương mại điện tử và kinh tế số, chúng tôi hy vọng sẽ tiếp nhận thêm nhiều ý kiến thực tiễn để tổng hợp, đánh giá, báo cáo cấp có thẩm quyền, qua đó tiếp tục hoàn thiện chính sách, mang lại nhiều lợi ích hơn cho cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới về hóa đơn điện tử. Xin mời bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng Ban chính sách, thuế quốc tế (Cục Thuế), chia sẻ những điểm mới quan trọng về Nghị định cũng như người nộp thuế, người bán hàng đa kênh cần phải lưu ý.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng Ban chính sách, thuế quốc tế (Cục Thuế): Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, do vậy các văn bản quy định nghị định và thông tư cũng sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Trong đó, Nghị định 254 và Thông tư số 91 quy định về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử.

Tại Nghị định 254 cũng như Thông tư 91 có quy định mới về hóa đơn điện tử đối với hộ cá nhân kinh doanh và trong đó bao gồm cả kinh doanh đa kênh. Tôi giới thiệu 12 nội dung mà chúng ta cần phải lưu ý:

Thứ nhất, Nghị định và Thông tư xác định rõ đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử. Tức là từ ngày 1/7/2026 các kinh doanh và cá nhân kinh doanh mà có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng một năm trở lên thì sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc là hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền.

Thực ra đây không phải là quy định mới mà đây là quy định mở rộng và thống nhất. Quy định này được thực hiện đúng theo định hướng của Nghị quyết số 68, tức là khuyến khích sử dụng triệt để hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền. Vì trước đây như chúng ta đã biết là tại Nghị định 123 năm 2020 thì cũng đã quy định hộ kinh doanh mà áp dụng theo phương pháp kê khai thì cũng đã phải áp dụng hóa đơn điện tử.

Nghị định 70 năm 2025 cũng đã quy định rõ là những hộ kinh doanh mà có ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng trở lên mà bán trực tiếp đến người tiêu dùng thì trong một số các lĩnh vực quy định cụ thể tại Nghị định 70 thì cũng đã phải áp dụng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền.

Đến Nghị định này thì với tinh thần là theo đúng định hướng của Nghị quyết 68 thì đã quy định cụ thể là các hộ kinh doanh mà có doanh thu trên 1 tỷ đồng một năm là phải áp dụng hóa đơn có mã và hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền.

Thứ hai, là các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mà bán tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì cũng phải áp dụng hóa đơn điện tử và không phân biệt ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng như tôi vừa nêu.

Thứ ba, là các hộ kinh doanh mới thành lập hoặc là có doanh thu năm của năm trước mà chưa đến ngưỡng nhưng mà trong năm doanh thu lại đạt đến ngưỡng 1 tỷ đồng trở lên thì sẽ phải thuộc diện phải đăng ký sử dụng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền và sau 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế đạt ngưỡng..

Thứ tư, hộ kinh doanh mà chưa thuộc diện các mục phải sử dụng hóa đơn điện tử từ khởi tạo từ máy tính tiền nhưng mà có nhu cầu thì vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Doanh thu mà để chúng ta xác định ngưỡng thì tổng doanh thu của người nộp thuế của các kênh đa kênh, không xác định riêng cho cho từng gian hàng hoặc là từng địa điểm.

Nghị định cũng quy định một số trường hợp mà chúng ta không phải lập hóa đơn điện tử.

Thứ nhất là đối với những hộ cá nhân kinh doanh mà thuộc diện phải lập cái bảng kê thu mua mà theo các luật về thuế thu nhập doanh nghiệp thì cũng không phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Thứ hai là các hộ cá nhân kinh doanh mà có thu nhập từ cho thuê bất động sản thì cũng không phải phải lập.

Thứ ba là các thu nhập mà từ các hoạt động cung cấp các hàng hóa dịch vụ nội dung kỹ thuật số cho tổ chức cá nhân nước ngoài.

Thứ tư là những hộ kinh doanh mà làm đại lý xổ số hay là bảo hiểm, bán hàng đa cấp nếu doanh nghiệp này mà họ đã thực hiện kê khai khấu trừ nộp thay cho thuế đã khấu trừ thì không phải lập hóa đơn điện tử.

Điểm thứ hai, đó là nghị định quy định rõ là không bắt buộc phải chuyển sang hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nếu mà hộ cá nhân kinh doanh mà đã và đang sử dụng hóa đơn điện tử mà đúng quy định.

Hộ cá nhân kinh doanh mà bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng nhưng mà đã sử dụng những hóa đơn điện tử phù hợp theo đúng quy định, hóa đơn có mã hoặc không có mã của cơ quan thuế và bảo đảm lập hóa đơn và có truyền dữ liệu đến cơ quan thuế thì không phải đăng ký thêm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền.

Người bán thì được lựa chọn giải pháp hóa đơn phù hợp với mô hình kinh doanh cũng như là phần mềm hóa đơn đang sử dụng nhưng phải bảo đảm là lập đầy đủ đúng thời điểm và không trùng hóa đơn.

Thứ ba, một mã số thuế thì có thể sử dụng cho nhiều cửa hàng, nhiều địa điểm, nhưng trên hóa đơn thì phải thể hiện diện đúng địa điểm bán hàng. Tức là hộ cá nhân kinh doanh được sử dụng chung một mã số thuế cho các cửa hàng và địa điểm kinh doanh của mình. Thế nhưng trên hóa đơn thì phải thể hiện tên địa điểm kinh doanh, mã địa điểm kinh doanh và địa chỉ địa điểm kinh doanh phát sinh thực tế giao dịch của mình. Và như vậy thì hộ kinh doanh phải lưu ý là phải quản lý thống nhất dưới một mã số thuế và đồng thời doanh thu thì vẫn được xác định theo từng địa điểm.

Thứ tư, là hộ cá nhân kinh doanh được ủy nhiệm cho tổ chức kinh tế hoặc là bên thứ ba lập hóa đơn. Điều 9 của Thông tư 91 cũng có quy định hộ cá nhân kinh doanh được phép ủy nhiệm cho bên thứ ba là tổ chức kinh tế là lập hóa đơn và phải đáp ứng một số các điều kiện quy định cụ thể tại Thông tư số 91.

Khi thực hiện ủy nhiệm này thì hộ sẽ phải cung cấp cho bên ủy nhiệm các thông tin cụ thể về tên, địa chỉ, mã số, mã số thuế và thông tin để xác định đối tượng để áp dụng hóa đơn điện tử cho bên nhận hành nhiệm.

Và tổ chức mà nhận ủy nhiệm lập hóa đơn thì phải thông báo danh sách hộ cá nhân kinh doanh ủy nhiệm cho cơ quan thuế. Và hóa đơn thì phải thể hiện được cả tên của bên nhận ủy nhiệm và bên ủy nhiệm.

Đồng thời khi mà hộ cá nhân kinh doanh mà thuộc diện là ngừng hoặc tạm ngừng sử dụng hóa đơn thì cơ quan thuế cũng đồng thời phải thông báo cho bên nhận ủy nhiệm để cho bên nhận ủy nhiệm biết và ngừng lập hóa đơn thay.

Đây là những lưu ý mà chúng ta phải lưu ý là việc mà các chủ quản nền tảng thương mại điện tử nền tảng số mà có thực hiện chức năng mà khấu trừ kê khai nộp thuế thay cho thuế đã nộp cho hộ kinh doanh thì không có nghĩa rằng là họ đương nhiên là phải lập hóa đơn thay, mà việc lập hóa đơn thay này sẽ phải dựa vào hợp đồng ủy nhiệm.

Thứ năm, thiết lập trách nhiệm cung cấp việc mà dữ liệu giữa người bán và nền tảng. Tức là đối với giao dịch qua sàn hoặc qua các nền tảng số thì người bán được yêu cầu chủ quản cung cấp cho thông tin về người mua, giao dịch, thời điểm giao hàng cũng như là trạng thái đơn hàng để mình có thông tin mà lập hóa đơn cho nó phù hợp. Quy định này thì tạo ra một cơ sở liên kết dữ liệu đơn hàng, thanh toán, giao hàng và hóa đơn, giúp cho xác định việc thời điểm lập hóa đơn theo theo đúng quy định.

Thứ sáu, quy định về cách ghi thông tin người mua phù hợp với hoạt động bán lẻ. Thì nếu người mua là cơ sở kinh doanh mà có mã số thuế thì hóa đơn phải ghi đúng tên và địa chỉ và mã số thuế.

Nếu người mua là người tiêu dùng và cung cấp các thông tin cụ thể như là thông tin người mua, rồi căn cước công dân, địa chỉ chẳng hạn thì trên hóa đơn hay mã số thuế thì trên hóa đơn sẽ ghi theo thông tin được cung cấp. Nhưng nếu người mua mà không cung cấp thông tin thì trên hóa đơn chúng ta sẽ ghi rõ là bán cho người tiêu dùng. Và những hóa đơn mà không có thông tin người mua hoặc là trên hóa đơn ghi là bán cho người tiêu dùng thì không được sử dụng hạch toán, không được dùng để hạch toán chi phí hay như là quyết toán thuế của các tổ chức và hộ cá nhân kinh doanh khác mà chúng ta sẽ lưu ý như vậy.

Thứ bảy, bổ sung thông tin để phục vụ quản lý thuế theo nhóm ngành hàng. Đối với những hóa đơn bán hàng của hộ cá nhân kinh doanh thì nghị định cũng khuyến khích là thể hiện nhóm ngành nghề tương ứng với hàng hóa dịch vụ trên hóa đơn theo định dạng dữ liệu XML gửi cơ quan thuế. Hàng hóa dịch vụ mà không thuộc đối tượng không chịu thuế thì cũng phải thể hiện tương ứng trên hóa đơn. Đây là một điểm mới chúng ta cần lưu ý đối với hộ bán nhiều nhóm hàng trên nhiều kênh là bởi vì doanh thu này là để xác định theo nghĩa vụ thuế nó sẽ tương ứng với tỷ lệ thuế khác nhau nên chúng ta cũng cần lưu ý.

Thứ tám, là cũng cho phép lập hóa đơn vào ngày làm việc tiếp theo đối với những giao dịch ban đêm. Tức là nếu như mà người bán không có phần mềm lập hóa đơn tự động và giao dịch mà phát sinh vào ban đêm vào thời gian làm việc ban đêm mà theo pháp luật về lao động thì thời điểm lập hóa đơn chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo.

Quy định này tháo gỡ những khó khăn cho các hộ mà bán hàng ban đêm rồi livestream rồi nhận những đơn hàng mà ngoài giờ. Tuy nhiên chúng ta lưu ý đây là quy định nhưng không phải là căn cứ để chúng ta gộp các doanh thu từ các hóa đơn hoặc là trì hoãn lập hóa đơn đối với các giao dịch khác.

Thứ chín, là quy định về thời hạn chuyển dữ liệu hóa đơn đến cơ quan thuế và và xử lý trong trường hợp bất khả kháng. Người sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền thì phải chuyển dữ liệu cho cơ quan thuế vào cuối ngày.

Như vây, hộ kinh doanh đa kênh phải tổng hợp các giao dịch của các cửa hàng, các kênh bán hàng và tránh bỏ sót hoặc là ghi trùng hóa đơn. Thứ hai là trong trường hợp mà xảy ra sự cố bất khả kháng hoặc là những rủi ro mà không phải là do nguyên nhân chủ quan của của người bán hàng, thì dẫn đến trường hợp là không thể lập hay là cấp mã số mã hoặc là không thể truyền dữ liệu đúng hạn, thì sau 3 ngày làm việc kể từ ngày mà sự cố được được khắc phục thì người bán phải lập hóa đơn và gửi hóa đơn, đồng thời là cũng phải ghi chép và lưu lại những hồ sơ chứng minh sự cố của mình.

Thứ mười, Nghị định cũng quy định đơn giản việc xử lý các hóa đơn sai. Tức là nếu như hóa đơn mà chỉ sai tên, địa chỉ, số tiền bằng chữ hoặc nội dung khác mà không phải là mã số thuế, số tiền hoặc là thuế suất hoặc tiền thuế hoặc tên hàng thì người bán thông báo cho người mua và cơ quan thuế mà không phải lập lại hóa đơn. Còn đối với những giao dịch trên sàn và nền tảng số mà người bán không bắt buộc thì người bán không bắt buộc phải lập một văn bản thỏa thuận với người mua trước khi điều chỉnh hoặc là thay thế hóa đơn sai. Còn đối với hóa đơn mà là hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền mà có sai thì chúng ta phải lập hóa đơn thay thế. Còn nếu như những dữ liệu chi tiết giao dịch mà đã gửi cho cơ quan thuế rồi bị thiếu hoặc bị sai thì chúng ta chỉ cần lập bảng và gửi thông tin chi tiết giao dịch bổ sung.

Mười một, chúng ta lưu ý đó là Nghị định cũng xác định rõ cơ quan thuế nào mà tiếp nhận hồ sơ cấp hóa đơn cho từng lần phát sinh. Tức là nếu như hộ cá nhân kinh doanh mà có địa điểm kinh doanh cố định nhưng đồng thời cũng kinh doanh thương mại điện tử và có các cửa hàng địa điểm kinh doanh khác nhau ở các địa điểm khác tại địa điểm kinh doanh tại cùng tỉnh hoặc là các tỉnh thành phố thì sẽ phải nộp hồ sơ đề nghị cấp hóa đơn cho từng lần phát sinh đến cơ quan thuế quản lý trụ sở nộp thuế hoặc là cái địa điểm kinh doanh cố định. Còn đối với cá nhân kinh doanh mà không có địa điểm kinh doanh cố định thì sẽ nộp hồ sơ đề nghị cấp hóa đơn cho từng lần phát sinh đến cơ quan thuế quản lý cái địa bàn nơi cư trú. Như vậy chúng ta cũng rõ là nó sẽ khác so với trước đây là chúng ta phải xác định cơ quan tiếp nhận theo từng nơi chúng ta giao hàng hoặc là nơi phát sinh đơn hàng.

Cuối cùng đó là tăng quyền của người tiêu dùng cũng như là khuyến khích tính tuân thủ của người bán. Tức là người mua sẽ được tham gia các chương trình khuyến khích lấy hóa đơn, cụ thể là chương trình hóa đơn may mắn. Và đồng thời pháp luật cũng quy định sẽ có cơ chế khen thưởng cho người tiêu dùng mà tố giác người bán mà không lập không giao hóa đơn.

Như vậy là trách nhiệm mà hộ hộ kinh doanh mà bán hàng đa kênh việc mà lập hóa đơn giao cho người bán không chỉ là trách nhiệm chúng ta thực hiện theo pháp luật quy định pháp luật về thuế, mà đây là còn một yêu cầu từ người tiêu dùng nữa, cho nên chúng ta cũng sẽ phải lưu ý trong việc mà lập và trả hóa đơn cho người mua.

Từ 12 điểm mà tôi nêu trên thì chúng ta có thể tóm gọn trong cái 3 yêu cầu sau: Thứ nhất là doanh thu thì phải được quản lý thống nhất trên tất cả các kênh. Thứ hai là hóa đơn thì phải gắn với giao dịch và được lập đúng thời điểm. Thứ ba là dữ liệu giữa người bán, nền tảng và cơ quan thuế phải được kết nối, chia sẻ để đối chiếu. Và quy định cũng tạo ra những cái thuận lợi: thứ nhất là quyền lựa chọn loại hóa đơn phù hợp của hộ cá nhân kinh doanh; thứ hai là cơ chế ủy nhiệm cho sàn lập hóa đơn; thứ ba là cách ghi thông tin người mua rất là linh hoạt; và thứ tư là xử lý hóa đơn sai cũng đơn giản hơn; thứ năm là chúng ta cũng xác định rõ được cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp hóa đơn cho từng lần phát sinh.

Thưa bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, bán hàng trên nhiều kênh nhưng nghĩa vụ hóa đơn phải được quản lý thống nhất theo từng giao dịch, không tách rời giữa bán hàng tại cửa hàng, bán qua mạng xã hội và bán trên sàn. Điều này có đúng không ạ?

Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng Ban Chính sách, thuế quốc tế: Đúng là như vậy. Hoạt động bán hàng đa kênh chúng ta quản lý thống nhất theo một chủ thể, tức là không tách doanh thu bán hàng tại cửa hàng hoặc là bán qua website, mạng xã hội hay một kênh khác để chúng ta áp dụng ngưỡng doanh thu không chịu thuế, tức là chúng ta phải tính tổng. Ví dụ trong năm chúng ta bán ở cửa hàng chưa vượt 1 tỷ đồng, nhưng chúng ta bán qua sàn thương mại điện tử trên 1 tỷ đồng thì trường hợp ấy doanh thu của năm là trên 1 tỷ đồng và thuộc đối tượng trên 1 tỷ đồng.

Tuy nhiên, chúng ta cũng lưu ý thống nhất quản lý theo một chủ thể và tổng doanh thu năm thì không có nghĩa là gộp tất cả các doanh thu, các giao dịch của các ngành nghề lại khi lập hóa đơn hay tính thuế. Bởi vì từng giao dịch bán hàng vẫn phải ghi nhận để lập hóa đơn và doanh thu tính thuế của từng loại hàng hóa dịch vụ sẽ áp dụng tỷ lệ thuế tương ứng.

Còn đối với sàn thương mại điện tử thuộc đối tượng trách nhiệm khấu trừ, khai thuế đã khấu trừ cũng sẽ có quy định riêng. Nhưng tổng doanh thu trên sàn thì vẫn tính vào tổng doanh thu chung của hộ kinh doanh.

Tiếp nối nội dung về nghĩa vụ hoá đơn điện tử, chúng ta sẽ chuyển sang một chủ đề gắn trực tiếp với quá trình thực hiện của hộ và cá nhân kinh doanh, đó là đăng ký, khai và nộp thuế theo các quy định mới. Thưa bà Lê Thị Chinh - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế), thời gian qua ngành Thuế đã đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế, đặc biệt là hộ và cá nhân kinh doanh trên môi trường số.Với những quy định mới tại Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, xin bà cho biết công tác quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh đã có những điểm đổi mới nổi bật nào? Và những thay đổi đó sẽ mang lại những thuận lợi gì cho người nộp thuế trong quá trình đăng ký, khai và nộp thuế?

Bà Lê Thị Chinh - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ Thuế, Cục Thuế: Có thể nói, đối với các thủ tục hành chính về đăng ký, kê khai, nộp thuế theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành, có ba điểm nổi bật:

Thứ nhất, các quy định được đơn giản hóa, tạo thuận lợi hơn cho hộ, cá nhân kinh doanh.

Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính theo hướng phù hợp với mô hình kinh doanh đa kênh, đa điểm, trên nhiều nền tảng, đáp ứng thực tiễn hộ, cá nhân kinh doanh hiện nay bán hàng trên nhiều phương thức khác nhau.

Thứ ba, tăng cường hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ thông qua ứng dụng công nghệ số và dữ liệu số trong quản lý thuế.

Từ ba quan điểm trên, có thể thấy một số điểm mới đáng chú ý như sau.

Thứ nhất, về đăng ký thuế, Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định rõ: Đối với hộ, cá nhân kinh doanh không thực hiện đăng ký thông qua thủ tục đăng ký kinh doanh thì chỉ cần nộp hồ sơ khai thuế lần đầu, đồng thời hoàn thành luôn thủ tục đăng ký thuế.

Quy định này giúp hộ, cá nhân kinh doanh gia nhập thị trường nhanh hơn, đơn giản hóa thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi ngay từ khi bắt đầu hoạt động kinh doanh.

Thứ hai, mở rộng diện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay. Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, đối với hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng trên các nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến, sàn thương mại điện tử sẽ thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay. Đây là quy định giúp việc thực hiện nghĩa vụ thuế trở nên dễ dàng hơn, đồng thời hạn chế sai sót trong quá trình kê khai.

Bên cạnh đó, quyền lợi của người nộp thuế, hộ cá nhân kinh doanh cũng được bảo đảm tốt hơn. Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có số thuế nộp thừa, hoặc sau khi quyết toán có số thuế thuộc diện được miễn, giảm thì được bù trừ hoặc hoàn thuế theo quy định của pháp luật.

Về việc tăng cường cải cách thủ tục hành chính, phù hợp với mô hình bán hàng đa kênh, đây cũng là nội dung trọng tâm của chương trình hôm nay.

Ở khía cạnh thứ hai, về tăng cường cải cách thủ tục hành chính và sự phù hợp với mô hình bán hàng đa kênh, có thể thấy một số điểm nổi bật như sau:

Thứ nhất, đơn giản hóa thủ tục kê khai thuế. Hiện nay, dù hộ hoặc cá nhân kinh doanh có nhiều cửa hàng tại các địa bàn khác nhau, kể cả khác tỉnh, hoặc đồng thời bán hàng trên nhiều kênh như sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hay website, thì vẫn chỉ thực hiện một hồ sơ khai thuế duy nhất.

Đây là một thay đổi rất thuận lợi cho người kinh doanh. Việc tập trung toàn bộ doanh thu vào một hồ sơ khai thuế giúp cơ quan thuế và người nộp thuế dễ dàng xác định tổng doanh thu phát sinh. Trên cơ sở đó, có thể nhanh chóng xác định doanh thu có vượt ngưỡng phải nộp thuế hay không, cũng như xác định có thuộc đối tượng phải áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền hay không.

Nhờ vậy, người nộp thuế có thể theo dõi tổng doanh thu từ tất cả cửa hàng và các kênh bán hàng một cách đầy đủ, chính xác và thuận tiện hơn.

Thứ hai, xác định rõ đầu mối kê khai và nộp thuế.

Đối với cá nhân kinh doanh chỉ bán hàng trên các nền tảng số hoặc nền tảng trực tuyến, việc kê khai và nộp thuế được thực hiện tại cơ quan thuế nơi cư trú.

Quy định này giúp người kinh doanh dễ dàng xác định cơ quan thuế quản lý trực tiếp, từ đó thuận tiện hơn trong quá trình thực hiện các nghĩa vụ về thuế.

Thứ ba, tăng cường kết nối dữ liệu và hỗ trợ người nộp thuế trên nền tảng số.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định 252/2026/NĐ-CP là thống nhất việc quản lý thông tin người nộp thuế thông qua mã định danh cá nhân. Điều này có nghĩa là dù người kinh doanh hoạt động trên nhiều kênh bán hàng, nhiều địa điểm khác nhau thì vẫn được quản lý thống nhất bằng một mã số thuế duy nhất gắn với mã định danh cá nhân.

Việc đồng bộ dữ liệu theo một đầu mối giúp thông tin được quản lý minh bạch, chính xác và nhất quán.

Bên cạnh đó, cơ chế kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và các sàn thương mại điện tử cũng được tăng cường. Theo đó, các nền tảng thương mại điện tử sẽ cung cấp thông tin về doanh thu cũng như số thuế đã khấu trừ, kê khai và nộp thay cho cơ quan thuế.

Trên cơ sở dữ liệu này, cơ quan thuế sẽ tổng hợp thông tin trên Cổng thông tin điện tử để người nộp thuế có thể dễ dàng tra cứu và theo dõi nghĩa vụ thuế của mình.

Đặc biệt, khi sử dụng ứng dụng eTax Mobile, người nộp thuế có thể theo dõi toàn bộ nghĩa vụ thuế một cách thuận tiện, từ các thông báo, số thuế đã nộp, số thuế được khấu trừ đến các thông tin nhắc nhở về việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Có thể thấy, mặc dù hoạt động kinh doanh được triển khai trên nhiều kênh khác nhau, toàn bộ dữ liệu về doanh thu, số thuế đã khấu trừ, kê khai và nộp thay vẫn được tập trung và đồng bộ trên cùng một hệ thống. Điều này không chỉ giúp người nộp thuế quản lý hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn mà còn đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian thực hiện nghĩa vụ thuế và nâng cao tính minh bạch trong quá trình tuân thủ.

Mặc dù Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP đã có nhiều quy định tạo thuận lợi cho hộ và cá nhân kinh doanh trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, nhưng trên thực tế, nhiều hộ kinh doanh vẫn chia sẻ rằng: khi đã được hướng dẫn thì các quy định không khó để hiểu, nhưng nếu không thường xuyên cập nhật hoặc không chủ động tìm hiểu thì rất dễ bỏ sót thông tin và gặp vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Vì vậy, cơ quan thuế khuyến nghị hộ và cá nhân kinh doanh lưu ý một số nội dung sau:

Thứ nhất, chủ động cập nhật chính sách thuế từ các kênh thông tin chính thống.

Người nộp thuế nên tìm hiểu các quy định mới thông qua các kênh chính thức của cơ quan thuế hoặc các đầu mối được cơ quan thuế xác nhận. Điều này giúp tránh tiếp nhận những thông tin sai lệch hoặc chưa được kiểm chứng, vốn rất dễ lan truyền qua các kênh không chính thống.

Thứ hai, thường xuyên theo dõi doanh thu và nghĩa vụ thuế.

Người kinh doanh cần theo dõi đầy đủ doanh thu phát sinh trên tất cả các kênh bán hàng, đồng thời thường xuyên tra cứu dữ liệu trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.

Đặc biệt, cơ quan thuế khuyến khích người nộp thuế cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Thông qua ứng dụng này, người kinh doanh có thể dễ dàng theo dõi tổng doanh thu, xác định doanh thu đã vượt hay chưa vượt ngưỡng chịu thuế, nắm được các nghĩa vụ thuế cần thực hiện, đồng thời nhận được các thông báo, hướng dẫn và nhắc nhở về chính sách thuế mới từ cơ quan thuế.

Nếu không thường xuyên tra cứu, người nộp thuế có thể bỏ lỡ các thông tin hỗ trợ tuân thủ hoặc các thông báo quan trọng từ cơ quan thuế.

Thứ ba, lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và chủ động liên hệ khi cần hỗ trợ.

Người nộp thuế cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định để phục vụ việc kê khai, đối chiếu và giải trình khi cần thiết.

Trong trường hợp còn vướng mắc, người kinh doanh có thể chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế qua điện thoại hoặc gửi thư điện tử để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời.

Tóm lại, bên cạnh những chính sách mới theo hướng đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi cho người nộp thuế, việc chủ động cập nhật thông tin, theo dõi doanh thu, sử dụng các công cụ hỗ trợ như eTax Mobile và lưu giữ đầy đủ chứng từ sẽ giúp hộ và cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định, thuận tiện và hiệu quả hơn.

Thưa bà Nguyễn Thị Lan Anh, cùng với sự phát triển của kinh tế số, ngày càng có nhiều cá nhân tạo thu nhập từ các nền tảng trực tuyến như freelancer, affiliate, KOL/KOC, người sáng tạo nội dung, livestream bán hàng hay cung cấp các dịch vụ số. Đây cũng là nhóm đối tượng còn nhiều băn khoăn trong việc xác định nghĩa vụ thuế của mình. Vậy theo những quy định mới của Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, bà có thể chia sẻ những điểm mà các cá nhân kinh doanh trên nền tảng số cần đặc biệt lưu ý để xác định đúng nghĩa vụ thuế?

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế): Nghị định 253/2026/NĐ-CP liên quan trực tiếp đến thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và đặc biệt với những người bán hàng đa kênh. Nghị định 253 lưu ý đến 4 nhóm gồm:

Thứ nhất, Nghị định 253 tiếp tục cụ thể hóa những nội dung Luật Thuế thu nhập cá nhân đã quy định cũng như phương pháp để xác định nghĩa vụ thuế này. Điểm cần lưu ý khi kinh doanh qua sàn giao dịch thương mại điện tử hay là mạng xã hội hay đa kênh cũng tương tự như kinh doanh theo truyền thống; đó là vẫn xác định doanh thu, nghĩa vụ thuế căn cứ vào chủ thể, ai là người kinh doanh và bản chất hoạt động kinh doanh là gì, loại thu nhập là gì và doanh thu thực tế phát sinh là bao nhiêu. Tức là, chúng ta kinh doanh qua nhiều kênh thì vẫn phải xác định bản chất hoạt động kinh doanh là gì, tổng doanh thu là bao nhiêu để kê khai nộp thuế theo đúng quy định pháp luật.

Thứ hai, hộ kinh doanh hay cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử phải làm rõ phạm vi thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử dựa trên nền tảng số và các hoạt động kinh doanh tương tự. Các KOL/ KOC/affiliate/freelancer hoặc là những người sáng tạo nội dung thông tin số… là cách gọi phổ biến trên thị trường, còn vẫn phải xác định là doanh thu là bao nhiêu. Và chúng ta đều phải căn cứ vào hợp đồng hay quyền, nghĩa vụ của các bên/cách thức tổ chức hoạt động để xác định khoản thu đó từ hoạt động kinh doanh hay là thu nhập từ tiền công, tiền lương.

Nếu một người đứng ra kinh doanh độc lập và làm tất cả dịch vụ, tổ chức hoạt động kinh doanh của mình có đăng ký kinh doanh, có giấy phép kinh doanh thì đó là hoạt động dịch vụ. Nhưng nếu hoạt động này thông qua một tổ chức khác/một cá nhân khác thì lúc đó có thể là hợp đồng tiền công, tiền lương.

Thứ ba, về xác định nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh, đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh thì theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, Nghị định 68, Nghị định 253 đều xác định rõ từng nhóm ngành nghề hoạt động sẽ có thuế suất tương ứng.

Trường hợp cá nhân đồng thời bán hàng trên các nền tảng hoặc có những sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số cần phải phân loại rõ những nhóm thuế suất khác nhau. Đáng chú ý, nếu cá nhân cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số ấy cũng sẽ được xác định theo nhóm ngành nghề dịch vụ. Ví dụ, nếu đó là dịch vụ thì áp dụng thuế thu nhập cá nhân 2%, thuế giá trị gia tăng 5%...

Thứ tư, đối với cá nhân cư trú có hoạt động thu nhập kinh doanh phát sinh tại Việt Nam sẽ phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Kể cả các cá nhân có thể hoạt động kinh doanh thông qua một nền tảng nước ngoài thì việc xác định doanh thu phát sinh tại Việt Nam sẽ có thuế suất tương ứng với doanh thu của chúng ta ở Việt Nam là bao nhiêu để có căn cứ kê khai.

Ngoài ra, có 3 vấn đề cá nhân nộp thuế cần phải lưu ý: Thứ nhất, phải xác định đúng khoản thu nhập, ngành nghề kinh doanh là ngành nghề gì, loại thu nhập là loại thu nhập gì, là dịch vụ hay là bán hàng hóa; thứ hai, phải tổng hợp đầy đủ doanh thu từ tất cả các kênh; thứ ba, phải tổng hợp đầy đủ hợp đồng, dữ liệu giao dịch để có dữ liệu đối soát, sao kê hoặc là những chứng từ được khấu trừ để phục vụ xác định cái nghĩa vụ thuế.

Tóm lại, thông điệp xuyên suốt chúng tôi muốn truyền tải là kể cả chúng ta có kinh doanh truyền thống hay trên sàn giao dịch thương mại điện tử đa kênh cũng sẽ không làm thay đổi về bản chất hoạt động của chúng ta. Người nộp thuế nên rà soát để kê khai một cách trung thực đầy đủ các nghĩa vụ về thuế.

Có thể thấy, dù hoạt động trên nền tảng nào thì điều quan trọng nhất vẫn là xác định đúng bản chất của khoản thu nhập và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Đây cũng là nội dung được rất nhiều người kinh doanh, đặc biệt là các KOL, KOC, người sáng tạo nội dung và các cá nhân nhận thu nhập từ nhiều nguồn cùng quan tâm. Thưa bà, trên thực tế hiện nay có không ít trường hợp khi nhận thu nhập đã được đơn vị chi trả khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi thanh toán. Nhiều người cho rằng như vậy là đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và không cần thực hiện thêm các thủ tục khác. Vậy bà có thể làm rõ, trong trường hợp cá nhân đã được khấu trừ 10% khi nhận tiền thì có cần tiếp tục rà soát và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định hay không?

Bà Nguyễn Thị Lan Anh: Theo quan điểm của tôi thì điều này chúng ta cần phải rà soát. Như tôi đã nói, chúng ta cần rà soát tổng thu nhập của mình là bao nhiêu và trong những bối cảnh khác nhau thì không phải tất cả mọi trường hợp khấu trừ 10% là đã thực hiện nghĩa vụ thuế cuối cùng rồi. Người nộp thuế sẽ cần phải tổng hợp lại tất cả các nguồn thu nhập vì chúng ta có thể đang có một nguồn thu nhập hoặc nhiều nguồn thu nhập. Một số nguồn thu nhập có thể thông qua các nền tảng đã được khấu trừ rồi thì chúng ta tổng hợp lại và chúng ta sẽ trừ đi những gì đã được cơ quan thuế khấu trừ.

Tóm lại, chúng ta phải tổng hợp toàn bộ những doanh thu của chúng ta và phải thực hiện theo quy định trong trường hợp chúng ta phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân để xác định đúng nghĩa vụ thuế của mình.

Phiên II: Tháo gỡ vưỡng mắc thực tiễn - "Hiểu đúng để tuân thủ đúng - Thực hành nghĩa vụ thuế đối với nhà bán hàng đa kênh và thương mại điện tử"

Diễn giả: Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Thuế Thương mại điện tử; ông Vũ Hồng Long, Phó Trưởng Thuế Thành phố Hà Nội; bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam; bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Sapo.

Thưa quý vị, từ một cửa hàng sách truyền thống, chỉ sau một thời gian ngắn, Hộ kinh doanh này đã mở rộng bán hàng trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Đây cũng là mô hình mà rất nhiều hộ kinh doanh đang lựa chọn hiện nay. Khi quy mô kinh doanh thay đổi, những câu hỏi về nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử hay phương pháp tính thuế cũng bắt đầu phát sinh nhiều hơn. Chúng tôi muốn đặt câu hỏi đầu tiên cho bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) là: Đâu là băn khoăn thường gặp nhất của hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử?

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA): Hiện nay, khi thông tin về hội thảo được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Cục Thuế, rất nhiều người gửi đến chúng tôi các câu hỏi. Họ rất lo lắng, băn khoăn về việc xuất hóa đơn.

Trong trường hợp sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, đã khấu trừ và nộp thuế thay rồi, các hộ, cá nhân kinh doanh cho rằng như vậy sàn đã khấu trừ, nộp thuế thay cho mình, tức là mình đã thực hiện xong nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, doanh thu của họ trong 6 tháng đầu năm trên 1 tỷ đồng. Theo nguyên tắc, doanh thu trên 1 tỷ đồng thì phải lập hóa đơn.

Vậy nhưng, bây giờ sàn đã kê khai, nộp thuế thay rồi thì họ đặt câu hỏi: Chúng tôi có phải xuất hóa đơn đối với hàng hóa này không? Nếu xuất hóa đơn thì có bị trùng hay không? Một bên sàn đã kê khai, khấu trừ thuế, còn bên này chúng tôi lại kê khai thêm một lần doanh thu nữa thì liệu cơ quan thuế có tính trùng hai lần hay không?

Một băn khoăn khác là nếu phải nộp thuế thì sẽ nộp như thế nào, bởi 6 tháng đầu năm nay họ chưa trực tiếp nộp. Vậy phải thực hiện nghĩa vụ thuế ra sao? Và từ ngày 1/7 thì có gì thay đổi không?

Đó là những băn khoăn, vướng mắc của các hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử và bán hàng đa kênh.

Xin hỏi ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử, đối với các đơn hàng phát sinh trên sàn thương mại điện tử đã được sàn khấu trừ, nộp thay một số nghĩa vụ thuế thì hộ kinh doanh có còn phải lập hóa đơn điện tử hay không, thưa ông?

Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử: Ở phần 1 bà Nguyễn Thị Thanh Hằng cũng đã giới thiệu chung về Nghị định 254 liên quan đến vấn đề hóa đơn. Theo quy định tại Nghị định 68, được sửa đổi tại Nghị định 141, các hộ kinh doanh nếu có doanh thu trên 1 tỷ đồng thì bắt buộc phải xuất hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Do đó, hộ kinh doanh có doanh thu hơn 2 tỷ đồng/năm thuộc trường hợp bắt buộc phải xuất hóa đơn.

Để xuất hóa đơn, chúng ta sẽ có 2 phương án:

Một là, hộ kinh doanh sẽ tự xuất hóa đơn. Và để tự xuất hóa đơn thì theo như Nghị định 254, chúng ta sẽ yêu cầu sàn thương mại điện tử cung cấp thông tin người bán cũng như thông tin về giao dịch. Đặc biệt là vấn đề hoàn tất giao dịch như thế nào để xuất hóa đơn đúng thời điểm theo quy định.

Thứ hai, cũng theo quy định tại Nghị định 254, các hộ kinh doanh có thể ủy nhiệm cho sàn xuất hóa đơn thay. Và nếu sàn xuất thay thì chúng ta sẽ không phải xuất hóa đơn nữa.

Khi khách hàng đổi hoặc trả hàng sau khi đã xuất hóa đơn điện tử, hộ kinh doanh cần xử lý như thế nào vừa đúng quy định vừa thuận tiện trong quá trình thực tế. Xin mời Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam VTCA giải đáp cho hộ kinh doanh.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam: Theo quy định của Nghị định 254 khi khách hàng đổi hoặc trả lại một phần hoặc toàn bộ hàng hóa đó thì hộ cá nhân kinh doanh chỉ cần lập hóa đơn điều chỉnh.

Nhưng nếu trong trường hợp giữa hộ cá nhân kinh doanh có thỏa thuận với người mua hàng, khi người mua trả hàng hóa thì yêu cầu bên mua hàng phải xuất hóa đơn trả lại cho hộ cá nhân kinh doanh. Trong trường hợp này, bên mua hàng sẽ xuất trả lại hóa đơn cho hộ và hai bên thực hiện kê khai điều chỉnh thuế theo hóa đơn bên mua đã lập trả lại cho hộ cá nhân kinh doanh.

Trường hợp doanh thu thực tế trong năm vượt ngưỡng làm thay đổi điều kiện áp dụng phương pháp tính thuế thì hộ kinh doanh có phải chuyển phương pháp tính thuế ngay trong năm hay được tiếp tục áp dụng đến hết năm? Xin mời ông Vũ Hồng Long, Phó Trưởng Thuế Thành phố Hà Nội giải đáp câu hỏi này.

Ông Vũ Hồng Long, Phó Trưởng Thuế TP. Hà Nội: Theo quy định hiện hành thì phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân của hộ cá nhân kinh doanh được xác định trên cơ sở doanh thu thực tế và sẽ được thực hiện ổn định trong năm. Việc chuyển sang phương pháp tính thuế mới sẽ chỉ thực hiện từ năm tiếp theo khi có đủ điều kiện theo quy định.

Ví dụ, hộ đang thực hiện theo mức thu dưới 3 tỷ đồng, bây giờ có doanh thu trên 3 tỷ đồng, chuyển sang phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập tính thuế thì lúc ấy, sang năm mới sẽ thực hiện chuyển sang phương pháp tính mới. Quy định này cũng nhằm đảm bảo tính ổn định trong thực hiện nghĩa vụ thuế và đơn giản trong việc hạch toán quản lý và quản lý sổ sách của hộ cá nhân kinh doanh.

Về phía cơ quan thuế cũng khuyến nghị các hộ, cá nhân kinh doanh là trong năm nếu dự kiến sẽ vượt ngưỡng và theo các quy định phải chuyển đổi về phương pháp tính thì các hộ kinh doanh nên chủ động chuẩn hóa lại sổ sách, hóa đơn chứng từ cũng như các hồ sơ chi phí ngay trong năm để khi bước sang năm mới, triển khai phương pháp tính mới sẽ được thuận lợi và chủ động hơn.

Thưa bà Nguyễn Thị Minh Khuê – Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, sau khi đã nắm rõ các quy định mới về thuế, điều mà rất nhiều hộ và cá nhân kinh doanh quan tâm là làm thế nào để triển khai đúng trong thực tế. Đặc biệt, với những nhà bán hàng mỗi ngày phát sinh hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đơn hàng từ cửa hàng, website, mạng xã hội và nhiều sàn thương mại điện tử, việc quản lý và tuân thủ thuế sẽ được thực hiện như thế nào để vừa hiệu quả, vừa hạn chế sai sót? Về phía Sapo, bà có thể chia sẻ những giải pháp công nghệ đang hỗ trợ người bán quản lý đơn hàng, xuất hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế một cách thuận tiện nhất?

Bà Nguyễn Thị Minh Khuê – Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo: Đối với những nhà bán hàng có lượng đơn mỗi ngày lên đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đơn, đây là thực tế không còn xa lạ, đặc biệt với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang bán hàng trên các sàn thương mại điện tử cũng như các kênh bán hàng đa kênh.

Với khối lượng đơn hàng lớn như vậy, nếu vẫn xử lý theo phương pháp thủ công thì sẽ là một bài toán rất khó. Không chỉ tiêu tốn nhiều thời gian, nhân lực và chi phí, quy trình thủ công còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, dễ xảy ra sai sót trong quá trình vận hành cũng như thực hiện các nghĩa vụ về thuế.

Trong suốt 18 năm đồng hành cùng cộng đồng người bán hàng, Sapo luôn trăn trở làm sao có thể mang đến một giải pháp quản lý toàn diện trên một nền tảng duy nhất, đặc biệt dành cho các nhà bán hàng đa kênh, bán hàng trên sàn thương mại điện tử và các kênh online.

Xuất phát từ việc thấu hiểu những khó khăn và nhu cầu thực tế của người bán, Sapo đã phát triển Giải pháp quản lý bán hàng đa kênh, giúp các nhà bán hàng quản lý tập trung hoạt động kinh doanh, đồng thời hỗ trợ thực hiện các yêu cầu về hóa đơn và tuân thủ thuế một cách hiệu quả.

Cụ thể, giải pháp này mang đến nhiều tính năng hỗ trợ thiết thực, trước hết là đồng bộ và quản lý tập trung dữ liệu.

Tất cả đơn hàng từ các kênh bán khác nhau sẽ được tự động đồng bộ về một nền tảng duy nhất là Sapo. Từ nguồn dữ liệu tập trung này, người bán có thể thực hiện toàn bộ quy trình vận hành trên cùng một hệ thống, từ tạo đơn, thanh toán, đóng gói, giao hàng đến xuất hóa đơn và kê khai thuế. Nhờ đó, các thao tác nhập liệu thủ công được loại bỏ, giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí và hạn chế tối đa sai sót.

Thứ hai là bộ lọc thông minh hỗ trợ phân loại dữ liệu.

Mặc dù nghĩa vụ thuế được xác định trên tổng doanh thu của một mã số thuế hoặc đơn vị kinh doanh, nhưng thuế suất và quy định áp dụng lại phụ thuộc vào từng loại hàng hóa cũng như từng kênh bán hàng.

Bộ lọc thông minh của Sapo giúp người bán nhanh chóng phân loại dữ liệu, lọc chính xác đơn hàng và doanh thu theo từng kênh, tạo thuận lợi cho việc xuất hóa đơn và kê khai đúng quy định, đồng thời tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức.

Thứ ba là xuất hóa đơn tự động và xử lý hàng loạt.

Hệ thống Sapo cho phép thiết lập cơ chế xuất hóa đơn tự động ngay khi đơn hàng chuyển sang trạng thái "hoàn thành". Vì vậy, dù mỗi ngày phát sinh hàng trăm hay hàng nghìn hóa đơn, hệ thống vẫn có thể xử lý nhanh chóng, chính xác mà không cần thao tác thủ công trên từng đơn hàng.

Thứ tư là tự động xử lý hóa đơn điều chỉnh và hóa đơn thay thế khi phát sinh hoàn hàng.

Trong hoạt động bán hàng đa kênh, việc phát sinh đơn hoàn là điều khó tránh khỏi, kéo theo yêu cầu xử lý hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế, chỉnh sửa. Sapo đã tích hợp tính năng tự động xử lý các nghiệp vụ này ngay khi phát sinh hoàn hàng. Nhờ đó, nhà bán hàng giảm thiểu rủi ro sai sót, hạn chế quá tải công việc và giảm áp lực cho đội ngũ vận hành.

Thứ năm là hỗ trợ đối soát tự động với các sàn thương mại điện tử.

Đối với các đơn hàng trên sàn thương mại điện tử, nơi sàn đã thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay, hệ thống Sapo hỗ trợ đối soát dữ liệu tự động. Người bán không còn phải mất thời gian kiểm tra từng đơn hàng hay đối chiếu thủ công từng dòng dữ liệu, giúp việc quản lý doanh thu và nghĩa vụ thuế trở nên nhanh chóng, chính xác và minh bạch hơn.

Tóm lại, trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế số phát triển mạnh mẽ, kinh doanh đa kênh và thương mại điện tử đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng với quy mô doanh thu ngày càng lớn. Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về quản lý vận hành và tuân thủ các quy định về thuế.

Thông qua việc ứng dụng các giải pháp công nghệ như Sapo, nhà bán hàng có thể quản lý tập trung mọi hoạt động kinh doanh, tự động hóa quy trình vận hành, tối ưu nguồn lực, tiết kiệm chi phí và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế một cách thuận tiện, chính xác và hiệu quả.

Nếu như tình huống đầu tiên là bài toán về bán hàng đa kênh, thì tình huống thứ hai phản ánh một thực tế rất phổ biến trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống. Đối với các hộ kinh doanh nhà hàng, việc nhập nguyên liệu từ nhiều nguồn khác nhau và phát sinh doanh thu trên nhiều nền tảng là hoạt động diễn ra hằng ngày. Chính vì vậy, câu chuyện quản lý chứng từ đầu vào, doanh thu đầu ra và hóa đơn luôn là vấn đề được nhiều hộ kinh doanh quan tâm.

Ngay sau đây, xin được kính mời các chuyên gia phân tích và hướng dẫn cách xử lý đối với tình huống này. Chúng tôi xin tổng hợp câu hỏi như sau: Đối với nguyên liệu được mua từ hộ sản xuất, chợ đầu mối hoặc các nguồn không có hóa đơn điện tử, hộ kinh doanh cần chuẩn bị những chứng từ gì để chứng minh chi phí hợp lệ? Trường hợp nào được lập bảng kê và bảng kê cần đáp ứng những yêu cầu gì? Xin mời ông Vũ Hồng Long giải đáp câu hỏi này.

Ông Vũ Hồng Long, Phó Trưởng Thuế TP. Hà Nội: Liên quan đến chi phí được trừ khi xác định thu nhập tính thuế, tôi xin trao đổi lại rõ như sau. Thứ nhất, chi phí này là thực tế phát sinh và phải liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Thứ hai, phải có đầy đủ hóa đơn và chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn chứng từ và kế toán. Thứ ba, đối với những khoản thanh toán từng lần từ 20 triệu đồng trở lên, phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng.

Đối với các trường hợp cá nhân, hộ kinh doanh mua hàng hóa dịch vụ trực tiếp của những người sản xuất (nông dân, ngư dân, người bán không thuộc đối tượng phải lập hóa đơn điện tử) hộ kinh doanh có thể lập bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ đầu vào mà không có hóa đơn để chứng minh được chi phí được trừ trong quá trình hoạt động của mình. Bảng kê cần ghi đầy đủ thông tin định danh về người bán, thông tin hàng hóa, như số lượng, đơn giá và giá trị giao dịch.

Với mẫu bảng kê để mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn thì hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh có thể tham khảo mẫu số 02/TNDN ban hành theo Thông tư 20/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết về thuế thu nhập doanh nghiệp của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là hướng dẫn về bảng kê nhưng để chứng minh thực tế hoạt động thì cần kèm theo các tài liệu chứng minh giao dịch thực tế như đơn đặt hàng, giấy xác nhận mua bán, phiếu giao nhận, phiếu nhập kho, hoặc các chứng từ thanh toán… sẽ đảm bảo cơ sở pháp lý trong quá trình hạch toán chi phí hộ kinh doanh mua hàng của các đơn vị không có hóa đơn điện tử.

Các hộ cá nhân kinh doanh cần lưu ý phải có số căn cước công dân của người bán hàng hóa dịch vụ để tập hợp vào bảng kê đầy đủ để có căn cứ để đối chiếu.

Với chuỗi nhà hàng có nhiều điểm bán và nhập nguyên liệu từ nhiều nguồn khác nhau, hộ kinh doanh nên tổ chức, lưu trữ hồ sơ và chứng từ như thế nào để vừa thuận tiện trong vận hành, vừa đáp ứng yêu cầu của cơ quan thuế? Xin mời bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam VTCA giải đáp cho hộ kinh doanh!

Bà Nguyễn Thị Cúc: Trường hợp này rất phổ biến đối với các hộ kinh doanh ăn uống, bởi vì họ có thể là chủ nhà hàng ở một địa điểm nhưng có nhiều cửa hàng khác nhau; nguồn mua nguyên vật liệu có thể tại các cửa hàng khác nhau chứ không phải tại trung tâm.

Vậy trong quá trình này, để bảo đảm vận hành và khi kiểm tra, phải tách ra các khâu.

Thứ nhất là ở khâu đối tượng của đơn vị cung cấp dịch vụ cho mình, có nghĩa là nguồn mua vào. Nguồn mua vào này không phải hạch toán chung trên cửa hàng mà phải là từng cửa hàng khác nhau. Cửa hàng có nguồn mua vào ở đâu, mua của đơn vị nào, hợp đồng như thế nào, giá như thế nào, bảng kê như thế nào… Như vậy, nguồn mua vào phải theo từng cửa hàng và thống nhất một tiêu thức về nguồn gốc mua vào, có hóa đơn và bảng kê…

Thứ hai, khi mua vào rồi thì phải có kho. Phải có phiếu nhập kho, phiếu xuất kho và đặc biệt cửa hàng có thể điều chuyển nguyên liệu hoặc thậm chí là thành phẩm chế biến… cho những cửa hàng khác thì phải có phiếu điều chuyển vật tư, thiết bị hoặc là nguyên liệu giữa cửa hàng này với cửa hàng khác.

Thứ ba, khâu bán ra. Chuỗi ghi tên hóa đơn thì vẫn là chủ cửa hàng, nhưng khi bán ở cửa hàng nào thì phải ghi tên địa chỉ bán ở đó. Ví dụ bán ở cửa hàng Thanh Trì phải có tên cửa hàng Thanh Trì, bán ở cửa hàng Lò Đúc thì phải có cửa hàng Lò Đúc và tất cả những hóa đơn đó phải đầy đủ.

Một khâu nữa là kế toán. Chúng ta hạch toán kế toán của các hộ cá nhân kinh doanh theo Thông tư 152 rất đơn giản nhưng phải bảo đảm một chỉ tiêu thống nhất và tất cả những chỉ tiêu đó từ cửa hàng chính của hộ chính đến các chuỗi cửa hàng, các cửa hàng khác nhau thì có tiêu thức khác nhau.

Như vậy từ khâu hàng hóa, nguyên vật liệu mua vào đến khâu tồn kho, tồn kho xong chế biến, bán ra và kế toán đều được cụ thể một bộ thống nhất. Vậy khi chúng ta cần quản trị, chúng ta biết được rủi ro rồi chúng ta biết được những mặt hàng cần phải có nguồn gốc. Điều này giúp vừa bảo đảm kiểm soát nội bộ của mình, kiểm soát hàng hóa của mình. Và khi cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế rất là đơn giản, dễ hiểu. Chúng ta nên tách ra từng khâu riêng biệt như thế và trong từng khâu đó phải có chỉ tiêu thống nhất của từng cửa hàng như nhau để có thể tổng hợp dữ liệu đơn giản nhất và hiệu quả nhất thông qua các phần mềm.

Xin hỏi ông Đặng Văn Thành, khi doanh thu phát sinh đồng thời từ khách ăn tại nhà hàng, bán mang về và các nền tảng giao đồ ăn, hộ kinh doanh cần quản lý doanh thu và thực hiện xuất hóa đơn như thế nào để đảm bảo đúng quy định và tránh sai sót?

Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi Cục Thuế Thương mại điện tử: Theo quy định tại Nghị định 68, doanh thu của hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh là tổng doanh thu trên tất cả các kênh bán hàng, bao gồm bán trực tiếp tại cửa hàng và bán qua các nền tảng, trong đó có sàn thương mại điện tử.

Để tổng hợp được doanh thu này, nếu thu tiền qua tài khoản thì phải tổng hợp từ các tài khoản ngân hàng, ví điện tử nếu có. Còn đối với bán hàng trực tiếp, thu bằng tiền mặt thì cũng phải tổng hợp khoản tiền mặt đó để đưa vào doanh thu.

Qua đây, tôi khuyên các hộ kinh doanh nên mở một tài khoản riêng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Sau này, khi tổng hợp doanh thu để giải trình với cơ quan chức năng sẽ thuận lợi hơn, đồng thời giúp việc xác định doanh thu chính xác hơn.

Đối với các khoản thu bằng tiền mặt, các hộ cũng nên có sổ sách theo dõi. Khi tổng hợp doanh thu sẽ tránh được tình trạng bỏ sót doanh thu.

Liên quan đến việc xuất hóa đơn, như ở tình huống thứ nhất tôi đã nêu, hiện nay nếu doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên thì thuộc trường hợp bắt buộc phải xuất hóa đơn; còn dưới 1 tỷ đồng/năm thì không bắt buộc. Nếu có nhu cầu, các hộ có thể đăng ký với cơ quan thuế để thực hiện.

Về cách xuất hóa đơn, theo quy định, đối với phần bán trực tiếp, khi xác định được người mua thì có thể xuất hóa đơn bình thường.

Đối với hàng bán trên sàn thương mại điện tử, nếu chưa có đầy đủ thông tin người mua thì có thể yêu cầu sàn hoặc nền tảng cung cấp thông tin người mua và thông tin giao dịch để thực hiện việc xuất hóa đơn theo đúng quy định.

Ngoài ra, đối với hoạt động bán hàng trên sàn, các hộ kinh doanh cũng có thể ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn thay mình. 

Một tình huống rất nhiều hộ kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử đang gặp phải là doanh thu ghi nhận trên sàn, số tiền thực nhận sau khi trừ các loại phí, chi phí quảng cáo, hoa hồng tiếp thị liên kết hay khoản thuế được sàn khấu trừ, nộp thay… đôi khi khiến người kinh doanh không biết đâu mới là căn cứ chính xác để kê khai thuế. Đặc biệt, khi chính sách thuế có sự điều chỉnh, nhiều hộ kinh doanh cũng băn khoăn về việc xử lý các khoản thuế đã kê khai, đã nộp trước đó.

Xin được hỏi ông Đặng Văn Thành, đối với hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử, khi tiền chuyển về đã bao gồm nhiều khoản khấu trừ như phí sàn, phí vận chuyển, voucher, quảng cáo, affiliate và thuế được sàn khấu trừ nộp thay, hộ kinh doanh cần căn cứ vào số liệu nào để xác định doanh thu kê khai thuế? Đồng thời, cần đối chiếu doanh thu với báo cáo từ các sàn như thế nào để đảm bảo chính xác và thống nhất?

Ông Đặng Văn Thành, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thương mại điện tử: Thứ nhất, theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng và Nghị định 68, doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh bao gồm tất cả các khoản: Tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ, các khoản phụ thu, phụ trợ. Doanh thu này không bao gồm các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng trả lại.

Theo đó, để tổng hợp được doanh thu, chúng ta phải xác định rõ khoản nào là doanh thu và khoản nào là chi phí liên quan.

Ví dụ, hộ kinh doanh bán một sản phẩm mỹ phẩm trên sàn với giá 1.000.000 đồng. Sàn khấu trừ 100.000 đồng phí sàn, đơn vị vận chuyển khấu trừ tiếp 50.000 đồng phí vận chuyển. Lúc này, doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế là 1.000.000 đồng, chứ không phải 850.000 đồng số tiền thực nhận. Doanh thu là toàn bộ khoản tiền người nộp thuế được hưởng từ việc bán hàng, không phải số thực thu về sau khi đã trừ các chi phí liên quan.

Thứ hai, để xác định chính xác doanh thu, hộ kinh doanh có thể yêu cầu các sàn cung cấp thông tin liên quan đến các giao dịch để đối chiếu. Quan trọng nhất là phải lập sổ sách ghi chép đầy đủ, phản ánh đúng thực tế bán hàng, tránh việc thiếu sót hoặc kê khai thiếu doanh thu khi nộp thuế.

Đối với hộ kinh doanh đã kê khai và nộp thuế theo quy định cũ, nhưng sau đó chính sách thay đổi và doanh thu thực tế thuộc diện không phải nộp thuế, hộ kinh doanh có cần điều chỉnh tờ khai đã nộp hay không? Cơ quan thuế sẽ hướng dẫn nhóm hộ kinh doanh này thực hiện như thế nào để thống nhất và tránh phát sinh sai sót? Xin mời ông Vũ Hồng Long, Phó Trưởng Thuế TP. Hà Nội giải đáp câu hỏi này.

Ông Vũ Hồng Long: Xin khẳng định là hộ kinh doanh không phải điều chỉnh lại các tờ khai đã kê khai và nộp theo quy định trước đây. Nghĩa vụ thuế chúng tôi sẽ xác định trên cơ sở doanh thu thực tế cả năm khi hộ kinh doanh thực hiện quyết toán hoặc thông báo doanh thu theo các quy định.

Do đó đối với trường hợp doanh thu thực tế của cả năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, tức là hộ kinh doanh không thuộc diện phải nộp thuế giá trị gia tăng cũng như nộp thuế thu nhập cá nhân, khi đó toàn bộ số thuế đã nộp của hộ kinh doanh cũng như số thuế đã được các sàn thương mại điện tử khấu trừ nộp thay cũng sẽ xác định là số thuế nộp thừa.

Trong trường hợp này khi kết thúc năm, hộ kinh doanh sẽ thực hiện như sau:

Thứ nhất, lập mẫu số 01/TKN-CNKD để kê khai doanh thu thực tế của cả năm, đồng thời kê khai đầy đủ số thuế đã nộp cũng như số thuế của các sàn thương mại điện tử đã khấu trừ nộp thay cho hộ kinh doanh.

Đối với số thuế đã nộp thừa, ngay trên mẫu số 01, hộ kinh doanh có thể lựa chọn là đề nghị hoàn, hoàn trả hoặc là bù trừ với các nghĩa vụ khác theo quy định.

Đối với cơ quan thuế, căn cứ vào hồ sơ khai thuế của hộ kinh doanh cũng như cơ sở dữ liệu quản lý, cơ quan thuế sẽ xác định được số thuế nộp thừa và thực hiện hoàn trả hoặc bù trừ theo đề nghị của người nộp thuế. Người nộp thuế sẽ không phải nộp hồ sơ đề nghị hoàn trả riêng trong trường hợp này, điều này sẽ tạo được sự thuận lợi cho người nộp thuế.

Các hộ kinh doanh, đặc biệt là những hộ kinh doanh mỹ phẩm, vừa chia sẻ với chúng ta rằng nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ thực sự không có nguyên một bộ phận để có thể thống kê cũng như quản lý sổ sách như thế này. Vậy thì chắc chắn sẽ phải tìm kiếm những trợ lực đồng hành. Xin bà Nguyễn Thị Minh Khuê, đại diện của Sapo, chia sẻ về công nghệ hiện nay hỗ trợ việc tổng hợp và đối soát dữ liệu bán hàng như thế nào để có thể hỗ trợ cho các hộ kinh doanh!

Bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo: Lúc nãy tôi cũng nghe về tình huống tổng hợp doanh thu và chi phí rất khó khăn. Thực tế bản thân doanh thu ấy nhiều đơn vị cũng hiểu sai và như anh Thành vừa giải thích rất rõ là doanh thu phải đúng là doanh thu chứ không phải là tiền nhận về hay phụ thuộc vào thời điểm nhận tiền.

Nếu như chúng ta thực hiện thủ công thì lại cũng là vấn đề. Với giải pháp công nghệ, chúng tôi tích hợp với các sàn, các kênh bán hàng. Đặc biệt với các sàn thương mại điện tử, Sapo tích hợp rất sâu và đảm bảo được việc đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực.

Vì vậy các nhà bán hàng chỉ cần thông qua các hệ thống, cùng với cái giải pháp set up các cơ chế xác định doanh thu, rồi xuất hóa đơn. Bởi vì việc xuất hóa đơn và việc xác định doanh thu sẽ tương đồng với nhau và cũng sẽ liên quan đến trạng thái của đơn hàng. Từ đấy, việc đó sẽ trở nên tự động và chính xác, đảm bảo rằng doanh thu ấy là đúng theo nguyên tắc về việc ghi nhận doanh thu, chứ không phải nhầm lẫn về dòng tiền hay là vấn đề khác.

Khi sử dụng công nghệ thì đảm bảo hai điều: Một là đúng, và hai là tối ưu về mặt thời gian. Chúng tôi cũng xin khẳng định là Sapo sẽ đảm bảo những điều này cho nhà bán hàng.

Phiên III: Thảo luận mở - Hỏi đáp cùng chuyên gia

Chuyên gia: Ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng, Cục Thuế; bà Lê Thị Chinh, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế, Cục Thuế; bà Nguyễn Thị Thu Hà, chuyên viên chính, Ban Chính sách, thuế quốc tế, Cục Thuế; bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam.

Bên cạnh đó, tại hội trường, đại diện các đơn vị thuộc Cục Thuế, các đơn vị phối hợp tổ chức và đại diện khối thực thi cũng trực tiếp tham gia trao đổi, hỗ trợ giải đáp đối với những nội dung thuộc lĩnh vực chuyên môn.

Trước khi chương trình diễn ra, Fanpage "Thông tin Chính phủ" đã tiếp nhận các câu hỏi từ cộng đồng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp trên cả nước liên quan đến những quy định mới về thuế và hóa đơn điện tử trong hoạt động thương mại điện tử và bán hàng đa kênh.

Chỉ trong 03 ngày, Ban Tổ chức đã nhận được gần 1.000 câu hỏi gửi về và chúng tôi đã nhóm vào thành 15 nhóm câu hỏi chính. Điều đó cho thấy sự quan tâm rất lớn của cộng đồng nhà bán hàng đối với các chính sách mới. Ban Tổ chức lựa chọn một câu hỏi mang tính phổ quát được rất nhiều hộ kinh doanh quan tâm để mở đầu phần trao đổi với ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế.

Thưa ông, nhiều hộ kinh doanh chia sẻ rằng: Chúng tôi luôn tôn trọng và tuân thủ pháp luật, hoàn toàn ủng hộ chủ trương minh bạch hóa hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, trên thực tế, với những hộ kinh doanh quy mô nhỏ, việc phải lập hóa đơn cho từng đơn hàng, rồi xử lý các trường hợp hủy, trả hàng hoặc điều chỉnh hóa đơn đang phát sinh rất nhiều công việc, trong khi phần lớn người mua là cá nhân và không có nhu cầu lấy hóa đơn. Trong khi đó, các sàn thương mại điện tử đã quản lý toàn bộ dòng tiền và ghi nhận đầy đủ dữ liệu của từng giao dịch.

Vậy xin ông cho biết, vì sao người bán vẫn phải lập hóa đơn cho từng giao dịch, trong khi dữ liệu giao dịch đã được các sàn quản lý và cung cấp đầy đủ?

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế: Đây là sự băn khoăn rất lớn của các hộ và cá nhân kinh doanh. Trước hết, chúng tôi xin ghi nhận và chia sẻ với những băn khoăn, khó khăn mà bà con gặp phải trong quá trình thực hiện chính sách pháp luật về thuế, đặc biệt là đối với hoạt động bán hàng trên các sàn thương mại điện tử khi phát sinh việc hủy hoặc hoàn trả đơn hàng.

Chúng ta cần làm rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình trong tình huống này. Quy định bán hàng phải xuất hóa đơn áp dụng chung cho tất cả doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ. Cần lưu ý là phải thuộc đối tượng áp dụng (ví dụ các hộ kinh doanh nhỏ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng thì không thuộc đối tượng bắt buộc). Chúng ta xác định rõ như vậy để tránh hiểu lầm rằng toàn bộ hộ kinh doanh đều phải xuất hóa đơn.

Về vấn đề sàn thương mại điện tử đã quản lý dữ liệu giao dịch và dòng tiền: Giá trị pháp lý của dữ liệu dòng tiền, giao dịch trên sàn và hóa đơn điện tử là hoàn toàn khác nhau.

Dữ liệu của sàn chủ yếu phục vụ quản lý đơn hàng, thanh toán và đối soát.

Hóa đơn điện tử là chứng từ pháp lý quản lý giao dịch, làm căn cứ bảo vệ quyền lợi người mua, người bán, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và thực hiện nghĩa vụ kế toán, thuế theo quy định pháp luật.

Vì vậy, dữ liệu của sàn thương mại điện tử về mặt pháp lý chưa thể thay thế hóa đơn điện tử.

Tuy nhiên, định hướng của Chính phủ và cơ quan thuế là: Một dữ liệu phát sinh sẽ được sử dụng cho nhiều công tác quản lý.

Ngành thuế đang hướng tới mục tiêu tự động hóa: Từ một giao dịch phát sinh, cơ quan thuế sẽ hỗ trợ xác định doanh thu, chi phí, nghĩa vụ thuế, tạo ra các tờ khai gợi ý và hỗ trợ quy trình xuất hóa đơn sao cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không phải thao tác thủ công.

Việc chuyển đổi số không chỉ diễn ra ở cơ quan thuế mà còn ở khâu quản trị của chính hộ kinh doanh. Các nhà cung cấp giải pháp đã tích hợp chữ ký số vào máy tính tiền, máy POS, phần mềm bán hàng để tự động xuất hóa đơn. Cơ quan thuế cũng liên tục phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp để đóng gói toàn bộ quy trình (từ quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số đến kê khai, nộp thuế) nhằm hỗ trợ tối đa cho người dân.

Về mặt chính sách, đối với các đơn hàng chưa xác nhận giao dịch thành công (đơn hủy, đơn hoàn trả), người bán chưa phải xuất hóa đơn. Chính sách đã có điều chỉnh để phù hợp với thực tế giao dịch trên sàn: chỉ khi giao dịch được xác nhận hoàn thành thì mới phát sinh nghĩa vụ xuất hóa đơn.

Tóm lại, cơ quan thuế chốt lại các định hướng sau:

Ghi nhận ý kiến và tiếp tục hoàn thiện: Rà soát văn bản chính sách và quy trình hỗ trợ để tiếp tục xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tối ưu nhất cho người nộp thuế.

Ủy quyền xuất hóa đơn: Cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử có thể ủy quyền cho sàn xuất hóa đơn thay đối với các giao dịch trực tiếp. Đây là giải pháp vừa phù hợp thực tiễn, vừa đúng với kinh nghiệm quốc tế (hầu hết các quốc gia như Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Châu Âu đều quản lý hóa đơn chặt chẽ đối với cả bán lẻ và thu tiền mặt).

Tích hợp dữ liệu quốc gia: Cơ quan thuế đang nghiên cứu đề xuất kết nối mã số thuế cá nhân với nền tảng VNeID. Khi đó, thông tin căn cước/định danh sẽ tự động điền vào hóa đơn điện tử. Mọi dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ được kết nối liên thông qua máy tính tiền, máy POS, phần mềm kế toán để hỗ trợ hộ kinh doanh đi thẳng dữ liệu vào báo cáo thuế.

Chúng tôi luôn luôn lắng nghe và nỗ lực điều chỉnh chính sách kịp thời để tháo gỡ vướng mắc, phục vụ người nộp thuế ngày càng tốt hơn. 

Tôi đã có mã số thuế cá nhân rồi, giờ mở hộ kinh doanh thì có phải xin thêm mã số thuế nữa không? Nếu bán hàng thì tôi có được xuất hóa đơn không, xuất theo mã số nào? Tôi cũng đã tham khảo nhiều thông tin tuy nhiên mỗi nguồn lại khác, mong đại diện Cục Thuế trả lời?

Bà Lê Thị Chinh, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế: Xin được trả lời luôn là bạn không phải xin thêm mã số thuế. Theo Thông tư 90, mỗi cá nhân được sử dụng một mã định danh duy nhất và quy định tại Thông tư cũng nêu rõ là có thể sử dụng mã này cho nghĩa vụ thuế cá nhân hay là của hộ, cá nhân kinh doanh. Chúng ta chỉ sử dụng một mã số duy nhất và bạn không phải mở thêm một mã số thuế nào. Khi xuất hóa đơn thì bạn cũng dùng mã định danh này để xuất hóa đơn.

Tuy nhiên, có một lưu ý nhỏ là nếu như bạn muốn hoạt động của cá nhân dưới dạng hộ thì phải nộp đăng ký kinh doanh. Mã số của bạn vẫn là mã định danh nhưng phải có đăng ký thêm về hộ kinh doanh qua đăng ký kinh doanh.

Suốt phiên từ đầu buổi đến giờ, chúng ta đã nhấn mạnh rất nhiều việc thay đổi này, tức là mọi giao dịch của cá nhân cũng như của hộ đều thông qua một mã định danh duy nhất, xuyên suốt cả theo dõi doanh thu cũng như nghĩa vụ nộp thuế.

Tôi bán chủ yếu trên Shopee, TikTok Shop, doanh thu trên 1 tỷ đồng và sàn đã khấu trừ, nộp thuế thay. Khách lẻ hầu như không lấy hóa đơn thì tôi có còn phải đăng ký và xuất hóa đơn điện tử không?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Chuyên viên chính Ban Chính sách, thuế quốc tế: Với quy định tại Nghị định số 68 năm 2016 và Nghị định 254, cũng như anh Mai Sơn –  Phó Cục trưởng cũng đã trao đổi, việc bán hàng trên sàn và sàn đã khấu trừ thuế cũng như việc người bán lập hóa đơn là hai quy định tách rời nhau. Việc lập hóa đơn là nghĩa vụ của người bán, còn việc sàn khấu trừ thuế là nghĩa vụ, trách nhiệm của sàn.

Theo như trình bày của bạn, doanh thu của mình đã trên 1 tỷ. Nghị định 68 đã quy định rất rõ trong thời gian 30 ngày kể từ thời điểm doanh thu vượt trên 1 tỷ, bạn nên đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Ngoài ra Nghị định 254 cũng có quy định là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng trên sàn sẽ được quyền ủy nhiệm cho sàn lập hóa đơn điện tử. Quy định về việc ủy nhiệm lập hóa đơn trên sàn đã được thể hiện rất rõ ở tại Nghị định số 11 của Bộ Tài chính. Do đó hộ kinh doanh hoàn toàn có thể ủy nhiệm cho sàn lập hóa đơn điện tử khi bán hàng ở trên sàn thương mại điện tử.

Nếu khách hàng chỉ cung cấp họ tên, địa chỉ và số điện thoại, không có số căn cước thì phần thông tin trên hóa đơn điện tử mình ghi như thế nào?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà: Trường hợp khách hàng cung cấp tên, số điện thoại và địa chỉ, bạn hoàn toàn có thể ghi ba thông tin đó của khách hàng. Nếu như khách hàng không cung cấp căn cước công dân thì thôi, khách hàng cung cấp thông tin gì thì bạn ghi đúng những thông tin đó trên hóa đơn bán ra.

Tôi là cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, thuộc quản lý của Thuế cơ sở 6, Thành phố Hà Nội. Hiện tại tôi là cá nhân kinh doanh, không đăng ký hộ kinh doanh thì có thể xuất hóa đơn điện tử hay không?

Bà Lê Thị Chinh, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế: Xin trả lời ngắn gọn là Có. Theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh không đăng ký hộ kinh doanh vẫn thuộc đối tượng được đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử.

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế, từ ngày 14/05/2026, cơ quan thuế đã nâng cấp ứng dụng. Theo đó, cá nhân kinh doanh có thể đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử bình thường.

Nhân tiện Hội thảo, tôi xin gửi thông điệp tới các nhà cung cấp giải pháp hóa đơn: Cần hướng dẫn cá nhân đăng ký chữ ký số để họ đăng ký và sử dụng hóa đơn như bình thường. Như vậy, cá nhân kinh doanh không thành lập hộ kinh doanh vẫn được sử dụng hóa đơn điện tử trên hệ thống đã nâng cấp của cơ quan thuế từ tháng 5/2026.

Trường hợp cá nhân không thành lập hộ kinh doanh nhưng vẫn dùng hóa đơn điện tử thì hiện tại làm việc với các bên đơn vị cung cấp phần mềm người ta vẫn yêu cầu phải có giấy phép đăng ký kinh doanh cộng với căn cước công dân. Vậy trường hợp này cơ quan thuế hướng dẫn như thế nào?

Bà Lê Thị Chinh: Như tôi vừa trả lời bạn, hiện tại cá nhân kinh doanh không đăng ký hộ kinh doanh thì vẫn thuộc đối tượng được sử dụng hóa đơn điện tử. Như vậy khi bạn sử dụng hóa đơn điện tử và qua các nhà giải pháp cung cấp hóa đơn, bạn cung cấp mã số cũng như chữ ký số của bạn như tôi vừa nêu.

Bạn đăng ký chữ ký số và hiện tại trên hệ thống của cơ quan thuế từ tháng 5/2026 đã cho phép việc bạn sử dụng chữ ký số của cá nhân để có thể đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử.

Em hiện đang là doanh nghiệp hỗ trợ cho các bên bán hàng trên sàn thương mại điện tử. Em có câu hỏi mong muốn cán bộ thuế giải đáp. Theo như Nghị định 254 và Thông tư 91, hộ cá nhân kinh doanh mà doanh thu trên 1 tỷ đồng thì sẽ phải xuất hóa đơn điện tử đầu ra. Tuy nhiên, có những trường hợp hộ kinh doanh đạt đến mốc phải xuất hóa đơn đầu ra nhưng sản phẩm trong kho lại chưa có hóa đơn đầu vào. Vừa nãy em có nghe với những trường hợp mua hàng mà bên bán không cung cấp hóa đơn thì sẽ lập bảng kê mua hàng. Tuy nhiên hiện tại, hàng ở trong kho đã nằm sẵn ở trong kho rồi và chưa có hóa đơn đầu vào thì không biết phải xử lý như thế nào?

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam: Thứ nhất, đối với hàng xuất bán ra thì dù có hóa đơn, có bảng kê hay là không có hóa đơn, không có bảng kê, khi bán ra vẫn phải thực hiện lập hóa đơn bán ra theo chế độ quy định. Tuy nhiên đối với trường hợp có doanh thu đến 3 tỷ đồng thì có thể nộp thuế theo tỉ lệ trên doanh thu.

Nhưng nếu trong trường hợp doanh thu trên 3 tỷ, áp dụng phương pháp tính thuế là lấy doanh thu trừ đi chi phí được trừ, rồi nhân với thuế suất 17% (ví dụ 17% trong trường hợp doanh thu của mình đến 50 tỷ). Trong trường hợp này, xác định đầu vào là: Nếu như hàng hóa có hóa đơn chứng từ, mới mua thì phải có hóa đơn chứng từ, còn nếu như lập bảng kê thì phải có bảng kê. Riêng với hàng tồn kho cũ, cơ quan thuế đã hướng dẫn rất là rõ: Chúng ta sẽ được lập "Bảng kê hàng tồn kho" và bảng kê đó nói rõ số lượng, đơn giá và bản thân hộ phải chịu trách nhiệm trước số liệu mình kê khai, kể cả số lượng và đơn giá, chứ cơ quan thuế không chịu trách nhiệm về tính chính xác của bảng kê đó.

Bảng kê đó để làm cơ sở là gì? Mình bổ sung để tính chi phí đầu vào của những hàng tồn kho. Còn bắt đầu hàng mới thì phải thực hiện có hóa đơn đầu vào và có bảng kê theo chế độ quy định.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế: Ngoài vấn đề quản lý thuế thì cũng nhắc các hộ kinh doanh là chúng ta chắc chắn phải chịu trách nhiệm về nguồn gốc hàng hóa. Đây là vấn đề rất quan trọng trong thời điểm này. Vấn đề nguồn gốc hàng hóa khi chúng ta có hàng tồn kho hoặc hàng nhập vào, đặc biệt là không có hóa đơn chứng từ trước đây, các hộ kinh doanh và các cá nhân kinh doanh lưu ý. Đấy là vấn đề liên quan đến quản lý nhà nước về các ngành nghề khác nhưng cơ quan thuế cũng mong chúng ta lưu ý khi xác lập nội dung kinh tế ở các quy định về thuế đối với hàng tồn kho nếu có. 

Hiện tại tôi vừa bán hàng vừa làm affiliate (tiếp thị liên kết) trên cùng một mã số thuế cá nhân. Xin hỏi, doanh thu bán hàng và hoa hồng affiliate được xác định như thế nào theo quy định của pháp luật thuế? Hai khoản này có được cộng gộp để xác định ngưỡng doanh thu áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hay không?

Bà Nguyễn Thị Cúc: Hoạt động của anh có 2 loại doanh thu:

Một là doanh thu từ bán hàng. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tính trên doanh thu bán hàng là 0,5%.

Hai là doanh thu hoa hồng từ hoạt động Affiliate. Thuế TNCN tính trên hoa hồng này là 2%.

Khi tính tổng doanh thu để xác định ngưỡng 1 tỷ đồng, Thông tư 40/2021/TT-BTC và Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định rất rõ: Để đảm bảo quyền lợi của người nộp thuế, hộ và cá nhân kinh doanh được phép cộng gộp tất cả các khoản doanh thu (cả doanh thu bán hàng và hoa hồng affiliate) cho đủ 1 tỷ đồng.

Nếu doanh thu bán hàng chưa đủ 1 tỷ đồng, anh được cộng thêm doanh thu hoa hồng môi giới (affiliate) hoặc các nguồn doanh thu khác. Người nộp thuế có quyền lựa chọn khoản doanh thu đưa vào ngưỡng không chịu thuế. Về góc độ tư vấn, tôi khuyên nên ưu tiên chọn phần doanh thu có thuế suất thuế TNCN 2% trước. Nếu chưa đủ 1 tỷ đồng thì mới cộng tiếp phần doanh thu bán hàng (thuế suất 0,5%).

Đối với phần doanh thu vượt quá ngưỡng 1 tỷ đồng, anh hạch toán riêng rẽ: Phần doanh thu bán hàng vượt ngưỡng: nộp thuế TNCN 0,5%. Phần hoa hồng affiliate vượt ngưỡng: nộp thuế TNCN 2%.

Quy định cho phép tổng hợp toàn bộ các hoạt động kinh doanh hoặc các địa điểm bán hàng khác nhau để tính mức ngưỡng 1 tỷ đồng không chịu thuế.

Tôi bán hàng chạy nhiều chương trình "mua 2 tặng 1" hoặc có quà tặng kèm. Những quà tặng kèm đó cũng phát sinh doanh thu thì có kê khai lên hóa đơn không? Phải ghi như thế nào để đúng quy định?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà: Tại Nghị định 124 về xuất hóa đơn đã có quy định rất rõ là khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và kể cả cho, biếu, tặng hoặc khuyến mãi đều phải xuất lập hóa đơn. Tuy nhiên về tính thuế thì tại Nghị định 181/2015 có quy định trường hợp khuyến mại, lúc đó giá tính thuế được xác định bằng 0.

Ở đây khi hộ kinh doanh thực hiện chương trình khuyến mại nên thông báo rõ về chương trình khuyến mại đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền và đến người tiêu dùng. Theo quy định của pháp luật về khuyến mại vẫn phải ghi trên hóa đơn là mua 2 sản phẩm tặng 1 sản phẩm thì sản phẩm tặng phải thể hiện trên hóa đơn theo quy định.

Bà Nguyễn Thị Cúc: Để thuận lợi cho hộ kinh doanh và người mua hàng hóa, tại Phụ lục 5 của Nghị định đã quy định: Đối với trường hợp khuyến mại theo quy định của Luật Thương mại hoặc là cho/tặng, hộ kinh doanh có thể lập bảng tổng hợp hằng quý/tháng, tùy theo kỳ khai thuế của mình. Chúng ta không phải ghi trong từng hóa đơn và được tổng hợp theo tháng và theo quý. Tuy nhiên, nếu như không đúng quy định của Luật Thương mại thì hàng cho/biếu/tặng này phải kê khai nộp thuế và thuế suất tương đương như sản phẩm mình bán ra.

Tôi bán hàng trên nhiều kênh như TikTok Shop, Shopee, Facebook và cả tại cửa hàng. Tôi có thể dùng mỗi kênh một tài khoản ngân hàng để nhận tiền cho tiền đối soát, hay bắt buộc phải dùng một tài khoản đã đăng ký với cơ quan thuế? Khi nhập hàng hoặc thanh toán các khoản chi phí kinh doanh thì có bắt buộc phải chuyển tiền từ đúng tài khoản đó không?

Bà Lê Thị Chinh: Thứ nhất là không bắt buộc, tức là không bắt buộc một tài khoản duy nhất để nhận tất cả các doanh thu mà chúng ta có thể là sử dụng nhiều tài khoản. Tuy nhiên, một lưu ý trong phiên 1 đã nêu là chúng ta phải thông báo tất cả các tài khoản đó với cơ quan thuế.

Thứ hai, việc chi thanh toán và trả tiền mua hàng không bắt buộc từ tài khoản nhận doanh thu. Bạn có thể sử dụng các tài khoản đã đăng ký với cơ quan thuế để có thể thanh toán các khoản thanh toán đó.

Tuy nhiên, như lưu ý từ đầu phiên đến giờ, việc thanh toán từ tài khoản đó, bạn lưu giữ chứng từ cũng như các sổ sách, các tài khoản để chúng ta có thể chứng minh việc giao dịch từ doanh thu và giao dịch thanh toán. Những điều đó sẽ rõ ràng và thuận lợi. Xin được nhấn mạnh lại là chúng ta có thể sử dụng nhiều tài khoản và không bắt buộc chỉ một tài khoản duy nhất hoặc không bắt buộc là tài khoản nào nhận doanh thu thì tài khoản đó chi ra để thanh toán. Lưu ý rằng tất cả các tài khoản chúng ta sử dụng đều thông báo với cơ quan thuế là được.

Tôi còn một câu hỏi nữa mà rất nhiều hộ kinh doanh cũng đang gặp phải và đang rất rối. Đấy là nhiều hộ kinh doanh khi bán hàng cứ có tiền là để chung hết vào một tài khoản, từ tiền khách hàng cho đến tiền gia đình. Bây giờ họ đang bị rối và không biết khoản nào là khoản bán hàng, khoản nào là cho gia đình. Xin hỏi cán bộ thuế có giải pháp gì cho những hộ kinh doanh này?

Bà Lê Thị Chinh: Câu hỏi của bạn, chúng ta có thể chia ra làm hai ý:

Thứ nhất là giải quyết tương lai. Tức mình biết rằng việc cũ rối như thế thì bây giờ giải pháp khắc phục là tài khoản sẽ tách bạch ra, tài khoản dùng cho chi tiêu cá nhân và tài khoản dùng cho việc kinh doanh. Đấy là giải pháp hiện tại khắc phục cũng như ránh rắc rối đã gặp trong quá khứ.

Với giải quyết quá khứ, tức là dùng tài khoản cá nhân cho cả kinh doanh và lẫn lộn trong chi tiêu, thì phải rà soát lại. Với những khoản kê khai doanh thu hay có hóa đơn, những khoản tiền mua hàng thì tách bạch ra. Còn với những khoản chi tiêu cá nhân không quá khó khăn trong việc rà soát lại. Ví dụ như chi tiêu cá nhân về tiền điện, tiền nước hoặc những thanh toán cá nhân khác. Chúng ta bắt buộc phải rà soát lại để minh bạch phần đã xảy ra rồi.

Với việc đó, những nội dung nào liên quan đến doanh thu thì chúng ta rà soát và kê khai doanh thu. Trong trường hợp từ mùng 1/1 đến giờ chúng ta kê khai đang còn thiếu, ví dụ mình thuộc trường hợp kê khai quý hay tháng thì sau khi rà soát, chúng ta có thể kê khai bổ sung vào kỳ hiện hành với những doanh thu soát ra của quá khứ.

Còn việc khắc phục là chúng ta minh bạch ra, tài khoản này dùng cho chi tiêu cá nhân, còn có thể nhiều tài khoản dùng cho kinh doanh để có thể rõ ràng và tránh những rắc rối cũng như là khỏi phải ngồi hồi tưởng lại hoặc là khi lên doanh thu chúng ta có thể đối soát với dòng tiền.

Việc quản lý của chúng ta là vừa theo hóa đơn vừa theo dòng tiền. Khi chúng ta minh bạch được dòng tiền và hóa đơn thì mọi giao dịch của chúng ta đều bảo đảm rõ ràng, kê khai nộp thuế của chúng ta cũng thuận lợi hơn.

Đại diện Ngân hàng TMCP Quân đội MB Bank: Hiện nay, việc kinh doanh đa nền tảng đã trở nên rất phổ biến đối với các hộ kinh doanh. Tuy nhiên, việc sử dụng chung một tài khoản cho cả hoạt động kinh doanh và giao dịch cá nhân đang gây ra nhiều khó khăn trong việc quản lý dòng tiền cũng như theo dõi các giao dịch.

Với định hướng là ngân hàng luôn đồng hành cùng hộ kinh doanh để giúp các hộ an tâm buôn bán, MB đã xây dựng nền tảng giải pháp tài chính toàn diện, cho phép hộ kinh doanh thanh toán dễ dàng, nhanh chóng, thuận tiện trong việc đối soát doanh thu, đồng thời tiếp cận nguồn vốn để bổ sung vốn lưu động.

Trên nền tảng này, trước hết MB cho phép hộ kinh doanh mở tài khoản hộ kinh doanh độc lập hoàn toàn trực tuyến trên ứng dụng MB Bank. Điều này giúp toàn bộ giao dịch bán hàng được ghi nhận vào tài khoản hộ kinh doanh, tách biệt rõ ràng với các giao dịch cá nhân.

Bên cạnh đó, ứng dụng MB Bank cũng có giải pháp giúp hộ kinh doanh dễ dàng ghi nhận và lưu trữ toàn bộ các giao dịch phát sinh vào tài khoản hộ kinh doanh từ tất cả các kênh, bao gồm nhiều phương thức thanh toán như VietQR, POS, thanh toán trực tuyến và các nền tảng như Shopee, TikTok.

Toàn bộ các giao dịch này được lưu trữ tập trung trên nền tảng của MB, cho phép khách hàng dễ dàng tra soát, đối soát và xuất sao kê lên đến 12 tháng. Điều này giúp các hộ kinh doanh có đầy đủ chứng từ, sao kê giao dịch để thuận tiện trong việc cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.

Đối với các hộ kinh doanh bán hàng trực tiếp, MB cũng cung cấp giải pháp loa thông báo thanh toán, giúp xác nhận ngay các giao dịch thành công tại điểm bán.

Từ các giao dịch minh bạch trên hệ thống ngân hàng, MB có thể dựa trên dữ liệu giao dịch để cung cấp hoàn toàn trực tuyến các khoản vay bổ sung vốn lưu động, hỗ trợ hộ kinh doanh mở rộng hoạt động trong tương lai. Toàn bộ quy trình cấp vốn đều được thực hiện trực tuyến trên ứng dụng MB Bank.

Thông qua hệ sinh thái giải pháp này, MB mong muốn hỗ trợ các hộ kinh doanh thuận lợi hơn trong công tác quản trị. Từ dữ liệu giao dịch hằng ngày, các hộ có thể từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu, qua đó nâng cao năng lực quản trị và phát triển hoạt động kinh doanh trong thời gian tới.

Tôi thấy các kinh doanh thường có những thắc mắc sau: Hộ kinh doanh thuê người lao động thì có phải đóng bảo hiểm hay không? Hộ kinh doanh có phải quyết toán thuế cuối năm hay không? Hộ kinh doanh bị sụt giảm doanh số thì có xin giảm thuế được không?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà: Thứ nhất, về bảo hiểm xã hội, việc quy định đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật. Còn đối với hộ kinh doanh khi áp dụng phương pháp tính thuế là thu nhập tính thuế nhân thuế suất, tại Nghị định 68 đã có quy định rất rõ là các khoản tiền lương trả cho người lao động (nếu ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên) bắt buộc phải gắn với việc có đóng bảo hiểm xã hội thì hộ kinh doanh mới được tính trừ vào chi phí.

Thứ hai, về phương pháp tính thuế: Nghị định 68 đã quy định rất rõ phương pháp tính thuế của hộ kinh doanh. Nếu năm đó hộ kinh doanh lựa chọn xác định phương pháp tính thuế là thu nhập tính thuế nhân thuế suất thì phải cố định phương pháp đó trong thời gian 2 năm. Đối với phương pháp đó, khi xác định thu nhập thì tiền công, tiền lương trả cho người lao động có ký hợp đồng trên 3 tháng bắt buộc phải đóng bảo hiểm xã hội. Còn nếu áp dụng phương pháp tính thuế là doanh thu nhân với thuế suất thì nộp theo tỉ lệ phần trăm thuế thu nhập cá nhân, ta có thể tạm thời không cần để ý đến phần tiền công, tiền lương đó.

Thứ ba, về việc sụt giảm doanh số liên quan đến khó khăn trong nền kinh tế nói chung. Từ đầu năm 2026, khi thấy kinh tế rất khó khăn, Cục Thuế đã chủ động báo cáo Bộ Tài chính, và Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ, Quốc hội để nâng mức ngưỡng doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng. Đối với trường hợp hộ kinh doanh áp dụng phương pháp tính thuế là doanh thu nhân thuế suất thì sẽ được áp dụng mức trừ 1 tỷ. Khi áp dụng mức trừ 1 tỷ đó trước khi tính thuế thu nhập cá nhân, Cục cũng đã tính tới các khó khăn và chi phí của hộ kinh doanh.

Bà Nguyễn Thị Cúc: Anh chỉ quyết toán thuế trong trường hợp anh nộp thuế theo phương pháp tính thuế là lấy doanh thu trừ đi chi phí, rồi nhân với thuế suất là 17% hoặc 20% thì lúc đó mới phải quyết toán thuế thôi. Còn theo tỉ lệ trên doanh thu thì không phải quyết toán thuế.

Em kinh doanh trên sàn thương mại điện tử. Tính đến thời điểm hiện tại doanh thu của em đã trên 1 tỷ. Trước đây các sàn thương mại điện tử đã khấu trừ thuế và nộp thuế thay. Chính vì vậy em nghĩ là không cần phải xuất hóa đơn vì em sợ bị ghi nhận hai doanh thu qua hóa đơn điện tử và qua sàn thương mại điện tử. Vậy tính đến thời điểm hiện tại em chưa xuất hóa đơn thì em có rủi ro gì không? Và nếu có rủi ro thì em khắc phục như thế nào ạ?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà: Nghị định 68 đã có quy định: Nếu hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ thì đã thuộc diện phải áp dụng hóa đơn điện tử, và đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong thời gian 30 ngày kể từ khi doanh thu vượt ngưỡng.

Còn trường hợp của em, nếu hiện tại em chưa đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, bây giờ em đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế để áp dụng hóa đơn điện tử từ khi em đăng ký với cơ quan thuế.

Em có một câu hỏi xuất phát từ băn khoăn trong quá trình em vận hành là: Nếu như cửa hàng của em đã xuất hóa đơn theo đúng quy định rồi nhưng vì một lý do nào đấy như hệ thống mất kết nối, hay bản thân các công nghệ thông tin truyền thông tin chậm. Khi đó trách nhiệm sẽ thuộc về bên nào? Trong trường hợp này em và các hộ kinh doanh cần phải lưu lại những thông tin gì để chứng minh vấn đề không xuất phát từ nhà bán hàng? Có cách nào hay có công cụ nào có thể giúp nhận diện được những vấn đề để kịp thời phát hiện trước khi bị phạt nộp chậm?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà: Trường hợp của bạn phản ánh là nhà bán hàng đã lập hóa đơn điện tử rồi, tuy nhiên lại gặp sự cố chưa truyền được dữ liệu đến cơ quan thuế. Ở đây, khi gặp sự cố chưa truyền được dữ liệu đến cơ quan thuế thì ta cần phải xem xét rõ là nguyên nhân tại sao hệ thống chưa truyền được dữ liệu để xử lý. Theo quy định tại Điều 14 Nghị định 24, cần phải xác định xem nguyên nhân chưa truyền được sự cố là do lỗi của bên nào.

Có những trường hợp lỗi thuộc về cơ quan thuế, ví dụ như hệ thống tiếp nhận dữ liệu gặp sự cố chẳng hạn, lúc ấy cơ quan thuế và hệ thống thông tin của Cục Thuế sẽ công bố công khai trên các phương tiện cũng như trên website của Cục Thuế. Trong trường hợp này, việc chậm tiếp nhận dữ liệu sẽ được xác định là không phải lỗi của người bán.

Còn nếu lỗi lại thuộc về tổ chức cung cấp dịch vụ thì bạn xem mình đang sử dụng dịch vụ hóa đơn điện tử của tổ chức nào, khi có lỗi không truyền được dữ liệu thì tổ chức cung cấp dịch vụ sẽ phải có trách nhiệm với khách hàng và tổ chức cung cấp dịch vụ cũng phải liên hệ với khách hàng và liên hệ với người bán để xử lý sự cố. Thậm chí còn phải liên hệ cả với Cục Thuế để xác định xem nguyên nhân chậm truyền dữ liệu giữa tổ chức cung cấp dịch vụ đến cơ quan thuế là do lỗi cụ thể nào.

Một số trường hợp như chậm truyền dữ liệu do liên quan đến nguyên nhân khách quan bất khả kháng thì cũng được xác định lỗi không thuộc về người bán.

Tuy nhiên tất cả các trường hợp chậm truyền dữ liệu ở đây không phải ta cứ vin vào lý do lỗi hệ thống mà đương nhiên không bị xử phạt. Ở đây phải xác định rõ nguyên nhân chậm truyền dữ liệu, không truyền được dữ liệu là do đơn vị nào để xử lý theo quy định.

Trong mọi trường hợp chúng tôi khuyến cáo người bán cần lưu giữ lại các tài liệu, bằng chứng, ví dụ như thông tin, tin nhắn từ tổ chức cung cấp dịch vụ, hoặc màn hình khi ta truyền dữ liệu, màn hình thông báo hệ thống của cơ quan thuế chẳng hạn. Toàn bộ những hình ảnh đó nên lưu giữ lại để chứng minh lỗi chậm truyền dữ liệu là khách quan chứ không phải lỗi chủ quan từ phía người bán. Tất cả những cái đó chúng ta phải có tài liệu chứng minh để xem xét trách nhiệm về việc chậm truyền dữ liệu.

Tôi là hộ kinh doanh mới đăng ký hoạt động trong lĩnh vực tiếp thị liên kết (affiliate marketing) hiện hợp tác với các công ty và nền tảng ở nước ngoài, nhận hoa hồng từ việc giới thiệu sản phẩm, dịch vụ. Khoản hoa hồng được thanh toán từ nước ngoài vào tài khoản ngân hàng tại Việt Nam. Tôi xin hỏi, thời điểm xác định doanh thu là khi nào và tôi có phải lập hóa đơn điện tử hay không?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà: Theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP, có một số trường hợp không bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử. Đối với trường hợp hộ kinh doanh cung cấp dịch vụ qua nền tảng số cho đối tượng là phía nước ngoài thì có thể không phải lập hóa đơn điện tử.

Tuy nhiên, đối với phần doanh thu từ tiếp thị liên kết, cơ quan thuế hiện nay đã thực hiện quản lý thông qua dữ liệu. Thu nhập người bán nhận được từ các sàn nước ngoài thông qua hoạt động tiếp thị liên kết vẫn bắt buộc phải kê khai để xác định doanh thu tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nguyên tắc xác định là: Khi khoản tiền thanh toán nhận được từ phía nước ngoài, người nộp thuế quy đổi ra tiền Việt Nam Đồng (VNĐ) để xác định doanh thu. Việc kê khai thuế TNCN được thực hiện trên Tờ khai Mẫu số 01/CNKD ban hành kèm theo Thông tư của Bộ Tài chính.

Từ ngày 01/7/2026, trước yêu cầu triển khai đồng thời nhiều chính sách thuế mới, Thuế cơ sở đã chuẩn bị những giải pháp gì để rà soát đúng đối tượng, hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đúng ngay từ thời gian đầu?

Bà Thu Hồng, Thuế tỉnh Hà Tĩnh: Khi những chính sách mới được ban hành, Thuế tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động rà soát và phân loại người nộp thuế thành từng nhóm để có hình thức hỗ trợ phù hợp. Đặc biệt, đối với nhóm đối tượng người nộp thuế là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người bán hàng trên sàn thương mại điện tử/mạng xã hội, cơ quan thuế sẽ tập trung hướng dẫn trực tiếp, đối thoại trực tiếp để giải đáp các vướng mắc.

Chúng tôi cũng cung cấp các tài liệu hướng dẫn một cách ngắn gọn để hộ kinh doanh dễ thực hiện. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng thiết lập kênh tiếp nhận thông tin và giải quyết kịp thời vướng mắc phát sinh.

Thuế tỉnh Hà Tĩnh cũng phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị có liên quan để chính sách thuế đến được đúng đối tượng. Quan điểm của cơ quan thuế là đồng hành cùng người nộp thuế và hướng dẫn một cách đầy đủ và để giúp người nộp thuế là hiểu đúng và làm đúng ngay từ đầu, giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình chấp hành pháp luật về thuế.

Từ thực tiễn quản lý doanh nghiệp tại địa phương, cơ quan thuế cần đổi mới việc tuyên truyền, hướng dẫn chính sách trên TikTok, Fanpage, Zalo và các nền tảng mạng xã hội như thế nào để thông tin vừa dễ hiểu, dễ tiếp cận, vừa bảo đảm chính xác, thống nhất và đúng thẩm quyền? 

Bà Nguyễn Thị Thảo Trinh, Thuế tỉnh Hà Tĩnh: Đối với tôi thì mạng xã hội là một kênh truyền thông rất nhanh và hiệu quả dựa trên thói quen sử dụng của người nộp thuế hiện nay. Vì vậy cơ quan thuế sẽ tiếp tục tăng cường triển khai đăng tải những chính sách thuế thông qua các hình thức như video ngắn, infographic, những buổi livestream hay những bài đăng để hỏi và giải đáp về những trường hợp thực tiễn giúp người nộp thuế dễ hiểu và dễ áp dụng.

Và tất nhiên là những nội dung đăng tải sẽ được xây dựng dựa trên cơ sở quy định pháp luật và có sự thống nhất với những thông tin đã được đăng tải ở trên kênh chính thức của ngành thuế.

Đối với những trường hợp cần phải xem xét hồ sơ cụ thể hơn thì cơ quan thuế sẽ hướng dẫn cho người nộp thuế liên hệ các kênh hỗ trợ chính thức để có thể được giải đáp một cách nhanh chóng và chính xác nhất.

Mục tiêu của cơ quan thuế là truyền tải chính sách tới gần hơn đối với người nộp thuế nhưng vẫn phải bảo đảm tính chính xác, minh bạch, thống nhất và đúng với quy định pháp luật.

Phiên IV: Giới thiệu "Bộ sản phẩm tuyên truyền và bộ giải pháp miễn phí hỗ trợ quản lý bán hàng và tuân thủ thuế"

Bà Nguyễn Thị Lan Anh - Trưởng Ban Pháp chế, Cục Thuế, Bộ Tài chính, giới thiệu Bộ sản phẩm tuyên truyền - bộ tài liệu được xây dựng nhằm giúp hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh dễ dàng tiếp cận, hiểu đúng và thực hiện hiệu quả các quy định mới về thuế.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh - Trưởng Ban Pháp chế, Cục Thuế: Chúng ta vừa xem một video clip giới thiệu về bộ sản phẩm tuyên truyền của cơ quan thuế. Ngay từ khi xây dựng chính sách, chúng tôi đã có ý tưởng triển khai bộ sản phẩm này với mục tiêu sử dụng thống nhất trong toàn ngành Thuế, đồng thời hỗ trợ tất cả người bán hàng trên sàn thương mại điện tử, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp tiếp cận các quy định mới về chính sách thuế, hóa đơn điện tử, hoạt động thương mại điện tử và bán hàng đa kênh.

Ngay từ đầu, chúng tôi đã triển khai bộ tài liệu tuyên truyền với mục tiêu lan tỏa chính sách đến từng người nộp thuế, từng cán bộ thuế để các quy định sớm đi vào cuộc sống. Bộ sản phẩm được xây dựng trên cơ sở các quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, bám sát quy định pháp luật, đồng thời được thiết kế ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tra cứu và dễ áp dụng.

Bộ sản phẩm gồm bốn nhóm tài liệu.

Nhóm thứ nhất là tài liệu tuyên truyền, hệ thống hóa những nội dung trọng tâm của các chính sách mới về thuế thu nhập cá nhân, quản lý thuế và hóa đơn điện tử đối với hoạt động thương mại điện tử, bán hàng đa kênh. Tài liệu được trình bày theo cấu trúc: quy định mới là gì, người nộp thuế cần hiểu gì, cần thực hiện những gì và căn cứ pháp lý ở đâu.

Nhóm thứ hai là bộ câu hỏi - đáp, tổng hợp các tình huống thường gặp trong thực tiễn, được phân theo từng chủ đề và mô hình kinh doanh để người nộp thuế và cơ quan thuế thuận tiện tra cứu. Trước khi tổ chức hội thảo, chúng tôi đã tiếp nhận hàng nghìn câu hỏi từ các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, người bán hàng trên nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử. Các câu hỏi đã được phân thành 15 nhóm vấn đề. Trong hội thảo hôm nay, nhiều nội dung đã được lãnh đạo Cục Thuế và các chuyên gia giải đáp. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật để hoàn thiện bộ hỏi - đáp, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Nhóm thứ ba là các infographic, truyền tải trực quan những nội dung trọng tâm, quy trình thực hiện và các lưu ý quan trọng khi kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử và môi trường số.

Nhóm thứ tư là các video clip giới thiệu những điểm mới của chính sách và hướng dẫn thực hiện thông qua các tình huống thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền. Video clip vừa trình chiếu là một trong ba video được giới thiệu tại hội thảo hôm nay.

Điểm nổi bật của bộ sản phẩm là thống nhất về nội dung, chuẩn xác về căn cứ pháp lý và lấy người nộp thuế làm trung tâm. Qua đó, giúp các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp hoạt động trên môi trường thương mại điện tử, bán hàng đa kênh dễ tiếp cận, dễ thực hiện và chủ động tuân thủ các quy định của pháp luật.

Ngay sau hội thảo, toàn bộ bộ sản phẩm sẽ được đăng tải trên các kênh thông tin chính thức của ngành Thuế để người nộp thuế và cơ quan thuế các cấp khai thác, sử dụng thống nhất trong quá trình triển khai các quy định mới.

Thời gian tới, cơ quan thuế sẽ tiếp tục triển khai công tác phổ biến chính sách pháp luật thuế thống nhất trong toàn ngành, đồng thời đẩy mạnh các chương trình livestream định kỳ nhằm tăng cường hỗ trợ, giải đáp các vướng mắc của người nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Chúng tôi cũng đề nghị các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tiếp tục theo dõi website và các nền tảng mạng xã hội chính thức của ngành Thuế để cập nhật thông tin, phản ánh các khó khăn, vướng mắc. Cơ quan thuế sẽ tiếp tục tiếp nhận, giải đáp kịp thời để các chính sách mới sớm đi vào cuộc sống.

Sau gần ba giờ, Hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh" đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình.

Thông qua các phiên trao đổi hôm nay, cộng đồng nhà bán hàng đã có cơ hội cập nhật những quy định mới của pháp luật thuế; lắng nghe các hướng dẫn từ cơ quan quản lý; trao đổi trực tiếp với các chuyên gia; đồng thời tiếp cận các giải pháp công nghệ hỗ trợ việc thực hiện nghĩa vụ thuế một cách thuận tiện, minh bạch và hiệu quả.

Ban Tổ chức tin tưởng rằng những thông tin được chia sẻ tại Hội thảo sẽ góp phần giúp hộ kinh doanh và nhà bán hàng đa kênh chủ động thích ứng với những thay đổi của chính sách, nâng cao năng lực quản trị và phát triển bền vững trong nền kinh tế số.

Hy vọng rằng Bộ sản phẩm tuyên truyền cùng Bộ giải pháp miễn phí hỗ trợ quản lý bán hàng và tuân thủ thuế sẽ trở thành những công cụ thiết thực, giúp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và nhà bán hàng đa kênh dễ dàng tiếp cận chính sách mới, thuận tiện hơn trong quá trình quản lý hoạt động kinh doanh, sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện đúng các quy định của pháp luật về thuế.

Đồng thời, chuỗi hoạt động đồng hành sẽ không dừng lại ở Hội thảo hôm nay. Trong thời gian tới, Cục Thuế, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức chuỗi chương trình livestream tuyên truyền, phổ biến chính sách và giải đáp trực tuyến, cập nhật những quy định mới cũng như tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực tế, góp phần hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đúng, đủ và kịp thời nghĩa vụ thuế./.