Từ chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tăng cường sức mạnh nội sinh của Đảng trong kỷ nguyên mới

Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng vào sức mạnh của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm và khẳng định đó là sức mạnh vô tận mà Đảng cần phải trân trọng. Không chỉ đề cao vai trò của nhân dân, Người còn có những chỉ dẫn hết sức quý báu để Đảng phát huy sức mạnh to lớn của nhân dân, củng cố và mở rộng mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng.

"Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dân tộc"

Vào giữa thế kỷ XIX, Việt Nam bị thực dân Pháp xâm lược và thống trị, biến thành thuộc địa của Pháp. Các cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp liên tiếp nổ ra nhưng vì thiếu một định hướng cách mạng, khoa học nên chưa thể thành công. Trong bối cảnh đó, Hồ Chí Minh đã dấn thân đến nhiều nước trên thế giới để tìm hiểu, học hỏi, suy ngẫm về con đường cứu nước, giải phóng dân tộc phù hợp điều kiện lịch sử dân tộc, con người Việt Nam và nhu cầu tiến hóa của đất nước theo xu thế phát triển của nhân loại trong thời đại mới.

Trên tinh thần kế thừa, phát triển những luận điểm của Lênin về Đảng Cộng sản, trên cơ sở nhận thức sâu sắc về chế độ chính trị, xã hội, kinh tế, văn hóa của các dân tộc phương Đông khác với phương Tây, đặc biệt là các dân tộc thuộc địa ở phương Đông, Hồ Chí Minh khẳng định: Cách mạng là sự nghiệp chung của dân chúng, và muốn quần chúng được giác ngộ, được tổ chức lại để tiến hành đấu tranh cách mạng, tất yếu phải có một tổ chức tiền phong lãnh đạo. Người chỉ rõ: "Cách mệnh trước hết phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy"([1]).

Trong điều kiện của một nước thuộc địa nửa phong kiến, công nghiệp chưa phát triển, giai cấp công nhân còn nhỏ bé, Hồ Chí Minh đã từng bước kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước, sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 03-02-1930. Từ đây, chấm dứt được tình trạng khủng hoảng về lãnh đạo, cũng chấm dứt thời kỳ đơn độc, biệt lập của phong trào dân tộc Việt Nam. Đảng ra đời là kết quả của sự vận động phát triển và thống nhất của phong trào cách mạng trong cả nước, sự chuẩn bị tích cực, sáng tạo, bản lĩnh của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, sự đoàn kết, nhất trí của những chiến sĩ cách mạng tiên phong vì lợi ích của giai cấp và dân tộc. Sách lược vắn tắt của Đảng (do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo) được Hội nghị hợp nhất sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua, đã khẳng định rõ tính chất và nhiệm vụ của Đảng: "Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp của mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng"([2]). 

Như vậy, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, là tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân. Bản chất giai cấp công nhân của Đảng được thể hiện ở nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, ở mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, ở các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt, ở sự trung thành với chủ nghĩa quốc tế vô sản, kiên quyết đấu tranh chống mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội hữu khuynh và "tả" khuynh...

Nhờ có sự thống nhất về tổ chức và cương lĩnh chính trị đúng đắn, ngay từ khi ra đời, Đảng đã quy tụ được lực lượng và sức mạnh của giai cấp công nhân và của dân tộc Việt Nam. Đó là một đặc điểm và đồng thời là một ưu điểm của Đảng, làm cho Đảng trở thành lực lượng lãnh đạo duy nhất của cách mạng Việt Nam, sớm được nhân dân thừa nhận là đội tiền phong của mình, tiêu biểu cho lợi ích, danh dự, lương tâm và trí tuệ của dân tộc.

Trong Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 02-1951), Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: "Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam"([3]). Xuyên suốt và nhất quán quan điểm này, khi Đảng lãnh đạo nhân dân Việt Nam tiến hành đồng thời hai cuộc cách mạng: tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc và xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định: "Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dân tộc, không thiên tư, thiên vị"([4]).

Thực tiễn quá trình ra đời và hoạt động của Đảng trong 96 năm qua đã chứng minh rằng: Vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, Hồ Chí Minh đã không chỉ sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, mà Người còn xây dựng thành công một Đảng Cộng sản Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân, nhưng cũng đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam.

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng thông qua ngày 19/1/2011 nhấn mạnh: "Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc". Qua đó, khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của nhân dân Việt Nam, Đảng của dân tộc Việt Nam.

Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, vì nhân dân phục vụ

Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, một Đảng ra đời từ phong trào cách mạng của nhân dân, có thiên chức lãnh đạo cách mạng vì mục đích phục vụ nhân dân, lấy lợi ích của nhân dân làm lợi ích cao nhất của mình, thì Hồ Chí Minh chỉ rõ rằng hoàn toàn không có một bức tường ngăn cách nào giữa nhiệm vụ lãnh đạo và nhiệm vụ phục vụ: "Đảng không phải làm quan, sai khiến quần chúng mà phải làm đầy tớ cho quần chúng và phải làm cho ra trò"([5]). Mọi chủ trương, chính sách của Đảng đưa ra nhằm một mục đích cao nhất là vì lợi ích của nhân dân. Đó chính là đạo đức, lương tâm, trách nhiệm của Đảng.

Rõ ràng, quan điểm đảng, chính quyền, cán bộ và đảng viên là đầy tớ của nhân dân chỉ có ở chế độ ta và do bản chất của chế độ ta quy định. Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, nghĩa là những người thợ thuyền, dân cày và lao động trí óc kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân, nên luôn luôn và nhất định "phục vụ nhân dân, phục vụ giai cấp, đảng viên phải trở thành người con hiếu thảo của Tổ quốc, của giai cấp"([6]). Cán bộ Đảng và chính quyền từ trên xuống dưới, đều phải hết sức quan tâm đến đời sống của nhân dân. Họ phải là những người kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân. Những người mà "- Giàu sang không thể quyến rũ, - Nghèo khó không thể chuyển lay, - Uy lực không thể khuất phục"([7]).

Tháng 1/1960, tại buổi lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu: "Hễ còn có một người Việt Nam bị bóc lột, bị nghèo nàn, thì Đảng vẫn đau thương, cho đó là vì mình chưa làm tròn nhiệm vụ. Cho nên Đảng vừa lo tính công việc lớn như đổi nền kinh tế và văn hoá lạc hậu của nước ta thành một nền kinh tế và văn hoá tiên tiến, đồng thời lại luôn luôn quan tâm đến những việc nhỏ như tương cà mắm muối cần thiết cho đời sống hằng ngày của nhân dân"([8]). Những chỉ dẫn không chỉ thể hiện tinh thần, trách nhiệm của người đứng đầu Đảng, Nhà nước, Chính phủ mà còn khẳng định mục tiêu phấn đấu, chăm lo cho nhân dân của các cơ quan Đảng, Nhà nước và đội ngũ cán bộ, đảng viên. Bản thân Chủ tịch Hồ Chí Minh khi trả lời các nhà báo, đã nói rõ: "cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của quốc dân" và "Bất kỳ bao giờ, bất kỳ ở đâu, tôi cũng chỉ theo đuổi một mục đích, làm cho ích quốc lợi dân"([9]). Hồ Chí Minh tự cho mình là "người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận", là "người đày tớ trung thành của đồng bào". Đó là tư cách rất đúng đắn của vị lãnh tụ Đảng cầm quyền trong giai đoạn nhân dân giữ vai trò làm chủ đất nước, xây dựng một xã hội mới. 

Niềm tin yêu của nhân dân với Đảng đã tạo nên sức mạnh

Có một con số biết nói trong suốt 15 năm (từ 1955 đến 1969) trên cương vị là người đứng đầu Đảng, Nhà nước, Hồ Chí Minh đã có hơn 900 lần đi cơ sở: Người đến các địa phương, các công trường, nhà máy, xí nghiệp, các đơn vị bộ đội, công an, trường học và các cơ quan… trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của từng người dân bình thường nhất, động viên kịp thời từng gương tốt, phê bình góp ý cho cán bộ, lãnh đạo ngay tại địa bàn… Đấy không phải chỉ là tác phong làm việc sâu sát, tác phong lãnh đạo dân chủ và còn là thái độ "yêu dân, kính dân" "gắn bó máu thịt với nhân dân" của lãnh tụ của một Đảng vì nhân dân phục vụ, tất cả vì lợi ích của nhân dân.

Trong quá trình hoạt động, Đảng coi dân làm gốc, vì dân mà phụng sự. "Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân. Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân. Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra. Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên. Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân"([10]). Giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe ý kiến của dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng và nhờ đó mà Đảng thắng lợi. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Đảng ta vĩ đại vì nó bao trùm cả nước, đồng thời vì nó gần gũi tận trong lòng của mỗi đồng bào ta"([11])Khi sức dân được huy động, được tổ chức, tập hợp dưới sự lãnh đạo của Đảng sẽ trở thành nguồn sức mạnh nội sinh của Đảng, đất nước. Đó là mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa dân với Đảng, giữa Đảng với dân, cũng là tầm quan trọng, ý nghĩa của mối quan hệ Đảng - Dân, Dân - Đảng.

Niềm tin yêu của nhân dân với Đảng đã tạo nên sức mạnh, niềm tự hào của một Đảng vì dân. Đó là động lực, sức mạnh để Đảng tiếp tục hoàn thành sứ mệnh phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Trong Bài viết nhân dịp kỷ niệm lần thứ 33 Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3-2-1930 - 3-2-1963), Chủ tịch Hồ Chí Minh kết luận: "Những thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng ta 33 năm qua, chứng tỏ nhân dân ta rất giàu lòng yêu nước và tinh thần cách mạng.

Nhân dân ta hết sức tin tưởng và yêu mến Đảng ta, vì Đảng ta là người lãnh đạo họ đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác"([12]).Xứng đáng là Đảng do Chủ tịch Hồ Chí Minh dày công sáng lập, chăm lo xây dựng, một đảng đã được tôi luyện và trưởng thành trong lò lửa đấu tranh cách mạng anh dũng của dân tộc, Đảng Cộng sản Việt Nam đã cố gắng vươn lên để thực hiện sứ mệnh lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp xây dựng đất nước. Đảng và Nhà nước ta luôn luôn dựa vào dân, tin ở dân, phát huy quyền làm chủ thực sự, tiềm lực và sức sáng tạo của nhân dân.

Ngay từ những ngày đầu tiên của tiến trình đổi mới, Đảng đã xác định: "Trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt tư tưởng ''lấy dân làm gốc'', xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động". Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) cũng khẳng định: "Chính nhân dân là người làm nên những thắng lợi lịch sử. Toàn bộ hoạt động của Đảng phải xuất phát từ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân. Quan liêu, tham nhũng, xa rời nhân dân sẽ dẫn đến những tổn thất khôn lường đối với vận mệnh của đất nước, của chế độ xã hội chủ nghĩa và của Đảng"([13]). 

Dự thảo Báo cáo chính trị văn kiện Đại hội XIV của Đảng mới đây nhấn mạnh, nêu rõ tầm quan trọng vai trò chủ thể, vị trí trung tâm, quyền làm chủ của nhân dân và khẳng định một trong năm bài học kinh nghiệm quan trọng là: Quán triệt sâu sắc và thực hành triệt để quan điểm "Dân là gốc". Mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ nguyện vọng, quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp và hạnh phúc của nhân dân; kiên trì thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".

Kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, đó là kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh dưới sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu. "Thắt chặt hơn nữa mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị… nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân", đó chính là một trong những nhiệm vụ chủ yếu ở nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, để giữ cho nguồn sức mạnh nội sinh của Đảng luôn bền vững. Bởi "Dễ mười lần không dân cũng chịu, Khó trăm lần dân liệu cũng xong" (Chủ tịch Hồ Chí Minh ), "Khi lòng dân vững thì đất nước vững, khi dân tin thì việc khó mấy cũng làm được"(Tổng Bí thư Tô Lâm) ([14]).

Vũ Thị Kim Yến

[1] Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. CTQG, H.2021, t.2, tr. 289

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.3, tr.3

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.41

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.13, tr.275

[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.6, tr.367

[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.10, tr.67

[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.50

[8] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.10, tr.4

[9] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.4, tr.272

[10] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.6, tr.232

[11] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.12, tr.402

[12] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.14, tr.28

[13] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb CTQG-ST, H.2021, t.I, tr.226

[14] Trích bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại cầu truyền hình đặc biệt kỷ niệm 85 năm ngày Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026)