• An Giang
  • Bình Dương
  • Bình Phước
  • Bình Thuận
  • Bình Định
  • Bạc Liêu
  • Bắc Giang
  • Bắc Kạn
  • Bắc Ninh
  • Bến Tre
  • Cao Bằng
  • Cà Mau
  • Cần Thơ
  • Điện Biên
  • Đà Nẵng
  • Đà Lạt
  • Đắk Lắk
  • Đắk Nông
  • Đồng Nai
  • Đồng Tháp
  • Gia Lai
  • Hà Nội
  • Hồ Chí Minh
  • Hà Giang
  • Hà Nam
  • Hà Tây
  • Hà Tĩnh
  • Hòa Bình
  • Huế
  • Hưng Yên
  • Hải Dương
  • Hải Phòng
  • Hậu Giang
  • Khánh Hòa
  • Kiên Giang
  • Kon Tum
  • Lai Châu
  • Long An
  • Lào Cai
  • Lâm Đồng
  • Lạng Sơn
  • Nam Định
  • Nghệ An
  • Ninh Bình
  • Ninh Thuận
  • Phú Thọ
  • Phú Yên
  • Quảng Bình
  • Quảng Nam
  • Quảng Ngãi
  • Quảng Ninh
  • Quảng Trị
  • Sóc Trăng
  • Sơn La
  • Thanh Hóa
  • Thái Bình
  • Thái Nguyên
  • Tiền Giang
  • Trà Vinh
  • Tuyên Quang
  • Tây Ninh
  • Vĩnh Long
  • Vĩnh Phúc
  • Vũng Tàu
  • Yên Bái

Ưu đãi thuế – nguồn 'vốn mồi' cho Fintech và đổi mới sáng tạo

(Chinhphu.vn) - Thay vì chỉ thực hiện chức năng thu ngân sách đơn thuần, hệ thống chính sách thuế hiện hành đang đóng vai trò như nguồn “vốn mồi” chiến lược. Thông qua các cơ chế miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) có trọng tâm, Nhà nước đang trực tiếp san sẻ rủi ro, tạo bệ phóng cho doanh nghiệp công nghệ tài chính (Fintech) và đổi mới sáng tạo phát triển bền vững

20/11/2026 10:35

Ưu đãi thuế tạo thêm nguồn lực đầu tư công nghệ

Sự phát triển của Fintech đang làm thay đổi phương thức cung cấp và sử dụng các dịch vụ tài chính, từ thanh toán số đến những mô hình ứng dụng công nghệ mới. Cùng với cơ hội mở rộng thị trường, doanh nghiệp cũng phải đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về hạ tầng công nghệ, an toàn thông tin và quản trị rủi ro.

Trong bối cảnh đó, chính sách thuế có thể phát huy vai trò như một nguồn "vốn mồi" gián tiếp, thông qua việc giảm nghĩa vụ thuế đối với những hoạt động, dự án đáp ứng điều kiện ưu đãi, qua đó tạo thêm dư địa tài chính cho doanh nghiệp tái đầu tư.

Theo pháp luật thuế TNDN hiện hành, các ngành, nghề được ưu đãi đầu tư bao gồm ứng dụng công nghệ cao, sản xuất sản phẩm phần mềm, sản phẩm an toàn thông tin mạng, sản phẩm và dịch vụ công nghệ số trọng điểm, nghiên cứu, phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn và xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI).

Đối với các dự án đầu tư mới thuộc diện được hưởng ưu đãi theo quy định, chính sách thuế TNDN có thể áp dụng mức thuế suất 10% trong thời hạn 15 năm, miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo.

Cơ chế này có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp công nghệ cần nguồn lực đầu tư dài hạn cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm và xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Đối với doanh nghiệp Fintech có hoạt động đáp ứng điều kiện ưu đãi, phần chi phí thuế được giảm có thể tạo thêm nguồn lực để phát triển phần mềm, nâng cao năng lực xử lý dữ liệu và đầu tư hệ thống bảo mật.

Bên cạnh ưu đãi thuế suất, pháp luật thuế TNDN còn quy định miễn thuế trong thời hạn 3 năm đối với thu nhập từ thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thu nhập từ bán sản phẩm làm ra từ công nghệ mới lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam; thu nhập từ bán sản phẩm sản xuất thử nghiệm trong thời gian sản xuất thử nghiệm, bao gồm cả sản xuất thử nghiệm có kiểm soát theo quy định.

Những quy định này tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ mới. Với lĩnh vực Fintech, đây có thể là một trong những yếu tố hỗ trợ phát triển các giải pháp, dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ, khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.

Chính sách thuế cũng quy định miễn thuế TNDN đối với một số khoản tài trợ nhận được từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để sử dụng cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo quy định. Qua đó, góp phần khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Đối với tài chính xanh, các khoản thu nhập thuộc diện miễn thuế còn bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải, tín chỉ các-bon lần đầu sau khi phát hành của doanh nghiệp được cấp chứng chỉ, tín chỉ; thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành.

Những chính sách này góp phần khuyến khích các hoạt động tài chính gắn với mục tiêu phát triển bền vững, đồng thời mở ra cơ hội cho doanh nghiệp công nghệ phát triển những giải pháp hỗ trợ giao dịch, quản lý và cung cấp dịch vụ tài chính xanh.

Khơi thông dòng vốn và nhân lực công nghệ cao nhờ chính sách thuế ưu đãi - Ảnh 1.

Gỡ bỏ áp lực dòng tiền ngay từ giai đoạn đầu giúp các doanh nghiệp Fintech có thêm dư địa tái đầu tư vào công nghệ lõi và hạ tầng bảo mật

Thu hút nhân lực công nghệ và khuyến khích đầu tư mạo hiểm

Nếu ưu đãi thuế TNDN góp phần giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp thì chính sách thuế TNCN hướng đến khuyến khích nguồn nhân lực chất lượng cao và các hoạt động đầu tư, khởi nghiệp sáng tạo.

Theo pháp luật thuế TNCN hiện hành, thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao thuộc các trường hợp quy định được miễn thuế trong thời hạn 5 năm. Các trường hợp này bao gồm hoạt động tại dự án công nghiệp công nghệ số trong khu công nghệ số tập trung; dự án nghiên cứu, phát triển, sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn, hệ thống AI và hoạt động đào tạo nhân lực công nghiệp công nghệ số.

Chính sách miễn thuế 5 năm cũng được áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ cao trực tiếp thực hiện hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược thuộc các danh mục theo quy định.

Đồng thời, pháp luật quy định miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công khi thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khi kết quả được thương mại hóa theo quy định.

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực công nghệ ngày càng lớn, những ưu đãi này có thể góp phần nâng cao sức hấp dẫn về thu nhập đối với các vị trí nghiên cứu, phát triển công nghệ, khuyến khích đội ngũ chuyên gia tham gia các dự án đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Đối với hệ sinh thái Fintech, chính sách có ý nghĩa trong việc tạo điều kiện thu hút nhân lực công nghệ, đặc biệt ở những hoạt động nghiên cứu, phát triển phần mềm, AI, dữ liệu và an toàn thông tin đáp ứng điều kiện ưu đãi.

Không chỉ hướng tới doanh nghiệp và người lao động, chính sách thuế TNCN còn có những quy định khuyến khích hoạt động đầu tư mạo hiểm và khởi nghiệp sáng tạo.

Theo đó, thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia từ dự án khởi nghiệp sáng tạo, sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và nhà đầu tư cá nhân góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm thuộc diện miễn thuế theo quy định pháp luật.

Đây là một trong những cơ chế khuyến khích nguồn vốn tư nhân tham gia vào hệ sinh thái khởi nghiệp, nơi các dự án công nghệ thường phải trải qua giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển thị trường trước khi tạo ra doanh thu, lợi nhuận ổn định.

Đối với các doanh nghiệp Fintech khởi nghiệp sáng tạo đáp ứng điều kiện pháp luật, chính sách này có thể góp phần gia tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư cá nhân, đồng thời tạo thêm điều kiện huy động vốn cho các dự án công nghệ tài chính.

Nhìn tổng thể, các chính sách ưu đãi thuế TNDN và TNCN đang tạo ra những cơ chế hỗ trợ bổ trợ cho nhau: giảm nghĩa vụ thuế đối với hoạt động, dự án đủ điều kiện; khuyến khích nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ; thu hút nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng điều kiện ưu đãi của từng doanh nghiệp, dự án, cá nhân cũng như việc triển khai chính sách trong thực tiễn.

Với lĩnh vực Fintech, việc khai thác phù hợp các cơ chế ưu đãi thuế, gắn với đầu tư công nghệ, bảo đảm an toàn thông tin và tuân thủ các quy định chuyên ngành, có thể góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển hệ sinh thái tài chính số theo hướng an toàn, bền vững.

TS Phan Phương Nam

Đại học Luật TP. HCM